Przed tygodniem Ministerstwo Finansów poinformowało, że zerowy VAT na żywność nie zostanie przedłużony. Co oznacza, że 5 proc. stawka wróci wraz z początkiem kwietnia. Rządzący tłumaczyli, że wprowadzenie zerowej stawki wynikało z wyskiej inflacji, sięgającej 10 proc., tymczasem teraz inflacja spadła poniżej 4 proc. (kilka dni później GUS poinformował o odczycie na poziomie 2,8 proc., co jest najniższym wynikiem od trzech lat).
Zerowy VAT na żywność wzrośnie. Polacy o wzroście cen
Z badania ARC Rynek i Opinia, którego szczegóły podaje „Rzeczpospolita” wynika, że niemal 80 proc. Polaków ma świadomość, że 1 kwietnia wraca 5-proc. stawka VAT. 76 proc. respondentów uważa, że po świętach sklepy podniosą ceny, a jedynie co dziesiąty badany twierdzi, że pozostaną one na dotychczasowym poziomie.
69 proc. ankietowanych nie kryje, że obawia się podwyżek cen żywności po zniesieniu zerowej stawki VAT. 20 proc. takich obaw nie ma, a 11 proc. nie ma tej kwestii zdania.
Gdzie podwyżki mogą być największe? 45 proc. badanych wskazało małe sklepy nietworzące sieci. 28 proc. wymieniło małe i średni sklepy należące do sieci (np. Żabka, czy Carrefour Express). Niemal tyle samo respondentów (27 proc.) wskazało duże sieci handlowe, jak Lidl czy Biedronka.
– Zaskoczeniem może być skala obaw o podwyżki cen, w polskiej historii podnoszenie podatków – czy ogółem cen – wiązało się często z dużymi niepokojami społecznymi. Teraz mamy oczywiście inne czasy, niemniej to wciąż silna obawa, zwłaszcza u starszych konsumentów – komentuje cytowany przez gazetę dr Adam Czarnecki, wiceprezes ARC Rynek i Opinia.
– Polacy są oczywiście świadomi mechanizmów rynkowych, dlatego spodziewają się, że wzrost cen najmocniej będzie odczuwalny w małych sklepach. Wojna cenowa Lidla i Biedronki złagodzi skalę wzrostu cen, podobnie może być w innych dużych sieciach – dodaje.
Przypomnijmy, że zerowy VAT na żywność obowiązywał od lutego 2022 roku. Obniżenie stawki miało stanowić wsparcie dla polskich konsumentów w okresie rosnącej inflacji (wynosiła ona wówczas 9,2 proc.). Przepisy w tej sprawie były potem kilkukrotnie wydłużane, po raz ostatni w grudniu ubiegłego roku.
