Przy prezydencie Karolu Nawrockim obóz rządowy może pomarzyć o podpisach pod ustawami. A skoro tak, to – jak słyszymy w Koalicji Obywatelskiej – trzeba będzie sięgać po „brzydkie metody”. Byle skuteczne. Bo lepsze „brzydkie” niż dogorywanie władzy, która nic nie może.
– Nie da się czegoś zrobić ustawami, to będzie trzeba robić to w brzydki sposób, ale robić trzeba – mówi jeden z ważnych polityków z obozu PO.
– A jak?
– Rozporządzeniami, uchwałami i wszelkimi metodami, byleby ominąć weto prezydenta –dodaje.
Takie metody były już stosowane i okazywały się skuteczne, nawet jeśli część prawników kręciła nosami. Malkontentami prawnymi nikt się nie przejmował.
Jak rządzić po prezydenckiej klęsce? W grze są „brzydkie metody”
Może najłatwiej dostrzegalną zmianą, jaką udało się dość szybko zaordynować ekipie rządowej, było odbicie z rąk Prawa i Sprawiedliwości państwowych mediów. Dziś TVP i Polskie Radio są formalnie w stanie likwidacji. Ani wprowadzenie przez ministra kultury – wówczas Bartłomieja Sienkiewicza – z pominięciem Rady Mediów Narodowych własnych władz do mediów publicznych, ani późniejsze postawienie ich w stan likwidacji nie było eleganckie. Ale okazało się skuteczne. Sądy wpisały do KRS-u likwidatorów i to oni rządzą tymi mediami.
Podobnie też rząd odbił stanowisko prokuratora krajowego. Dziś stanowisko to zajmuje Dariusz Korneluk. By usunąć nominata Zbigniewa Ziobry – Dariusza Barskiego – minister sprawiedliwości prof. Adam Bodnar po prostu uznał, że Barski nie został przywrócony ze stanu spoczynku do czynnego zgodnie z prawem. A więc nie jest prokuratorem krajowym.
Albo przejmowanie kontroli nad Radą Mediów Narodowych. Tu Sejm podjął uchwałę stwierdzającą, że wybór jednego z pięciu członów Rady jest nieważny. Powód? W uchwale uznano, że uczestniczy on „w podmiocie będącym dostawcą usługi medialnej lub producentem radiowym lub telewizyjnym”, a tego zabrania ustawa o RMN. Nic, że Krzysztof Czabański kierował Radą od 2016 r. – w 2024 r. Sejm uznał, że bezprawnie. Bo Czabański zasiada w Radzie Instytutu im. Lecha Kaczyńskiego, przez co ma pośredni wpływ na działalność spółek zależnych – Srebrna, Srebrna Media, Geranium, Forum SA, Słowo Niezależne i Telewizji Republika.
Inny przykład: ignorowanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. TK w uchwale Sejmu został uznany za instytucję, która nie odpowiada tej opisanej w konstytucji, więc rząd jego decyzji nie publikuje.
Obóz rządzący szukał takich wytrychów, aby móc cokolwiek zrobić mając w Pałacu Prezydenckim Andrzeja Dudę. To miały być rozwiązania wyjątkowe – tylko do czasu zmiany lokatora Pałacu na prezydenta z obozu rządowego. Rafał Trzaskowski jednak przegrał wybory. Tymczasem Karol Nawrocki jest o wiele twardszym politykiem niż Duda.
Nadzwyczajne narzędzia władzy
Dziś w Koalicji Obywatelskiej słyszymy, że zamiast sięgać po drogę ustawową, będzie trzeba sięgać po jeszcze wymyślniejsze wytrychy. Inaczej obóz władzy straci jakąkolwiek sprawczość i będzie administrował aż straci władzę w kolejnych wyborach parlamentarnych – te planowo mają być jesienią 2027 r.
Należy się więc spodziewać więcej tego, co już było. W myśl zasady, którą premier Donald Tusk, ogłosił w zeszłym roku, ale hamował się z jej wdrażaniem z pełną mocą aż do dziś.
W zeszłym roku premier Donald Tusk otwarcie mówił, że czasy są nadzwyczajne i tradycyjne narzędzia władzy stały się nieskuteczne, by odbudowywać demokrację. – Jeśli chodzi o przywracanie ładu konstytucyjnego, fundamentów liberalnej demokracji to napotykamy sytuację, w której dysponujemy narzędziami prawnymi, które nie dają możliwości naprawy. Mamy dziś potrzebę działania w kategorii demokracji walczącej. Pewnie nie raz popełnimy błędy, czyny, które będą niezgodne z zapisami prawa, ale nic nas nie zwalnia z obowiązku działania – mówił premier Donald Tusk podczas spotkania z polskimi sędziami i konstytucjonalistami. Po wyborach prezydenckich ta koncepcja jest aktualna jak nigdy.