Naukowcy twierdzą, że odnalezienie pewnej skamieniałej czaszki może całkowicie zmienić przebieg historii ewolucji człowieka. Odkrycie sugeruje, że Homo sapiens mógł zacząć pojawiać się ponad milion lat temu, przesuwając wcześniej ustaloną datę powstania współczesnego gatunku ludzkiego o około 400 tys. lat.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Jak poinformowało londyńskie Muzeum Historii Naturalnej, oznacza to, że obecne przez ostatnie 800 tys. lat gatunki o ludzkich mózgach można połączyć tylko z pięcioma odmianami: Asian erectus, heidelbergensis, longi, sapiens i neanderthalensis. Sugerowałoby to również, że grupy te oddzieliły się od siebie ponad milion lat temu, co oznacza, że ewolucja człowieka nie tylko trwa o wiele dłużej, niż twierdzono wcześniej, ale jest także znacznie bardziej złożona.
Odkrycie naukowców
Artykuł został opublikowany w magazynie „Science” przez międzynarodowy zespół kierowany przez naukowców z Uniwersytetu Fudan w Szanghaju i Chińskiej Akademii Nauk w Pekinie, wraz z paleoantropologiem Chrisem Stringerem z londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej.
Czaszka, o której mowa, nazwana Yunxian 2, została znaleziona w prowincji Hubei w Chinach w 1990 r. i była mocno zmiażdżona, co utrudniało jej interpretację. Ówcześni badacze uważali, że należała do gatunku Homo erectus. Zespół naukowców wykorzystał jednak zaawansowane technologie skanowania CT, obrazowania światłem strukturalnym i techniki wirtualnej rekonstrukcji, aby przywrócić czaszce oryginalny kształt w celu porównania jej z ponad 100 innymi okazami skamieniałości.
Analiza wykazała, że czaszka była powiązana z późniejszymi gatunkami, takimi jak Homo longi (znany również jako Smoczy Mężczyzna) i Homo sapiens. Od Homo erectusa odróżniła ją większa pojemność mózgu, mimo że wystająca dolna część twarzy była zgodna z tym gatunkiem. To sugeruje, że w przeszłości mogły istnieć wcześniejsi członkowie linii heidelbergensis, neandertalczyków, sapiens i longi, których jeszcze nie odkryto. Wyniki analizy oznaczają także, że gatunek Homo sapiens istniał znacznie dłużej, niż początkowo sądzono. Naukowcy wierzą, że na planecie mogą znajdować się jego skamieniałości nawet sprzed miliona lat.
Yunxian 2 to, jak sama nazwa wskazuje, jedna z dwóch skamieniałych czaszek odkopanych w 1989 i 1990 r. na obszarze znanym jako Yunxian w Shiyan, położonym w prowincji Hubei w środkowych Chinach. Trzecia czaszka została odkryta w 2022 r., jednak nie została jeszcze poddana oficjalnej analizie.
Początkowo uważano, że Homo sapiens, denisowianie i neandertalczycy powstali od 700 do 500 tys. lat temu ze wspólnego przodka, który pozostaje nieznany. Obecnie uważa się, że denisowianie i współcześni ludzie ostatniego wspólnego przodka mieli około 1,32 mln lat temu. Neandertalczycy odłączyli się od tej linii ewolucyjnej jeszcze wcześniej, około 1,38 mln lat temu.
Konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań, ponieważ eksperci nie są dalej pewni, czy odkrycie drastycznie zmienia to, co było już znane.
— Nie sądzę, aby nasze rozumienie ekspansji wielkości mózgu może dużo więcej się różnić — powiedziała „Newsweekowi” Susan C. Antón, profesorka antropologii na Uniwersytecie Nowojorskim.
— Chociaż gatunki o ludzkim mózgu tak daleko wstecz nie powinny być zaskoczeniem, w dalszym ciągu te dowody są dużo warte — powiedział Bernard Wood, profesor pochodzenia człowieka na Uniwersytecie George’a Washingtona.
Ewolucja człowieka mogła rozpocząć się dużo wcześniej
— Nasze badania ujawniają, że Yunxian 2 to nie Homo erectus, ale wczesny członek klanu longi, powiązany z denisowianami. To odkrycie wiele zmienia, ponieważ sugeruje, że nasi przodkowie podzielili się na odrębne grupy już milion lat temu, co wskazuje na znacznie wcześniejszy i bardziej złożony podział ewolucyjny człowieka niż sądziliśmy wcześniej — powiedział Chris Stringer, antropolog i kierownik badań nad ewolucją człowieka w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie, który był członkiem międzynarodowego zespołu analizującego Yunxian 2.
— Yunxian 2 może pomóc nam rozwiązać to, co nazwane zostało „Muddle in the Middle”, czyli zagmatwany szereg ludzkich skamieniałości sprzed miliona do 300 tys. lat — dodał. — Skamieniałości takie jak ta pokazują, jak wiele musimy się jeszcze nauczyć o naszym pochodzeniu.
— Gdy tylko otrzymaliśmy wyniki, myśleliśmy, że to niewiarygodne. Jak daleko w przeszłość może sięgać to znalezisko? Testowaliśmy to wielokrotnie, aby rozważyć wszelkie modele i użyć wszystkich możliwych metod. Teraz jesteśmy pewni, a nawet podekscytowani — powiedział BBC Xijun Ni, profesor na Uniwersytecie Fudan, który współprowadził analizę.
— Czaszki Yunxian są od dawna znane, lecz pozostają trudne do interpretacji, ponieważ po osadzeniu zostały zmiażdżone i zniekształcone — powiedział Antón w rozmowie z „Newsweekiem”. — Pierwszym krokiem jest więc rekonstrukcja niezniekształconej anatomii. Inne zespoły próbowały dokonać tego przy użyciu innych metod i doszły do nieco innych wniosków. Do badania wykorzystaliśmy skany 3D użyte do wykonania rekonstrukcji, a następnie porównaliśmy anatomię czaszki z innymi skamieniałościami. Ważnym elementem było włączenie do analizy kolejnych znalezisk, a zwłaszcza szczątków denisowian Harbin i Penghu. Linia denisowian zapewnia nowe zrozumienie i perspektywy dla gatunków kopalnych, zwłaszcza w Azji.
— Dziś istnieje tylko jedna linia ludzi, ale przez większą część historii ludzkości dzieliliśmy planetę z wieloma innymi grupami — powiedział „Newsweekowi” Joshua Akey, profesor w Lewis-Sigler Institute for Integrative Genomics na Uniwersytecie Princeton. — Chociaż wiadomo, że wcześniej tych grup było więcej, pozostaje wiele pytań dotyczących tego, w jaki sposób były one ze sobą spokrewnione, jak stare były i jakie cechy odróżniały je od współczesnych ludzi. To badanie jest istotne, ponieważ zapewnia nowy wgląd w te ważne dla historii ewolucji człowieka kwestie i pomaga nam zrozumieć relacje, jak i różnice pomiędzy wczesnymi liniami ludzkimi. Znacznie głębsza dywergencja między nimi jest bardzo interesująca i zgodna z ostatnimi badaniami genetycznymi. Wyniki sugerują, że wczesne grupy ludzkie istniały znacznie dłużej, niż sądzono wcześniej.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
