Kochamy się, ale jednocześnie złościmy na siebie, nie rozumiemy się, nie spełniamy swoich oczekiwań — wszystko przez to, że inaczej odczuwamy miłość i szczęście w relacji. Potwierdzają to badania. Nie tylko psychologiczne.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
„Mężczyźni są z Marsa, kobiety z Wenus” — choć pierwotnie był to tytuł głośnej książki Johna Graya, stwierdzenie to na stałe weszło do naszego języka. Nic dziwnego, doskonale opisuje różnice między płciami, w tym w najważniejszej sprawie na świecie — miłości. Dla mężczyzn miłość i wyrażanie jej to zupełnie nie to samo, co dla kobiet, a z tej niezgodności wynika wiele nieszczęść i złamanych serc. Ale gdybyśmy nawzajem brali na siebie poprawkę, może łatwiej byłoby nam przejść przez miłosne rafy i zawiedzione oczekiwania.
Różnice między płciami
Choć w świetle najnowszych badań mózg męski i kobiecy różnią się mniej niż sądzono, to jest między nimi zasadnicza różnica — to u kobiet sprawniej pracuje mózgowy układ powstawania empatii. — Badania funkcjonalnym rezonansem magnetycznym wykazały, że kora przedczołowa u kobiet wykazuje większą aktywność niż u mężczyzn podczas rozwiązywania problemów w relacjach międzyludzkich oraz intensywniej przetwarza informacje związane z ludzkimi emocjami — mówi dr Wojciech Glac, neurobiolog z Uniwersytetu Gdańskiego. Dzięki odmiennemu funkcjonowaniu mózg kobiecy wytwarza bardziej adekwatne symulacje stanu uczuć innych osób niż mózg męski. Co to oznacza dla związku?
Najczęściej tyle, że kobieta bez problemu rozpoznaje emocje swojego partnera i spodziewa się tego samego po drugiej stronie. A mężczyźni (oczywiście, nie generalizując, bo istnieją egzemplarze bardziej i mniej empatyczne) nie są tak biegli w odgadywaniu uczuć i emocji, nawet u swojej ukochanej. Im trzeba to po prostu powiedzieć.
Konflikty i stres
Kobiety i mężczyzn dzieli również zupełnie inna dynamika rozwiązywania konfliktów. Przede wszystkim inaczej reagują na stres. Jak wykazali naukowcy z University of California pod kierownictwem prof. Shelley Taylor, kobiety częściej reagują na sytuację stresową — w tym konfliktową — strategią „tend-and-befriend” (opiekuj się i zaprzyjaźniaj), podczas gdy mężczyźni częściej wykazują reakcję „fight-or-flight” (walcz lub uciekaj). U podłoża kobiecej reakcji na stres leżą żeńskie hormony płciowe i oksytocyna, a męskiej — testosteron i wazopresyna. Kobieta może więc szukać wsparcia i bliskości, podczas gdy mężczyzna może potrzebować przestrzeni, zdystansowania się. Dlatego w czasie konfliktu kobieta często desperacko próbuje go rozwiązać od razu rozmową i upewnieniem się co do trwałości więzi, a mężczyzna chętnie w tym czasie wycofałby się z rozmowy, aby „ochłonąć” i zebrać myśli, ewentualnie w samotności poszukać rozwiązania. Jak to widzi każda ze stron? Kobieta myśli: „Co za zimny drań, nie zależy mu na mnie!”, a mężczyzna w tym samym czasie: „Nienawidzę, jak mnie zmusza do rozmowy! Muszę natychmiast wyjść.” Tutaj nie ma innego wyjścia, jak wypracować spotkanie się w połowie drogi — trochę ograniczyć własne instynktowne reakcje, ale i wziąć pod uwagę potrzeby partnera.
Cztery style przywiązania w związkach
W ostatnich latach psycholodzy często zwracają również uwagę na odmienne style przywiązania, jakie prezentują często kobiety i mężczyźni. Style przywiązania to utrwalone wzorce zachowań, myśli i uczuć, które kształtują się w dzieciństwie w relacji z opiekunem, a następnie wpływają na sposób tworzenia i funkcjonowania w relacjach w dorosłości. Teoria przywiązania, stworzona w połowie XX wieku przez amerykańskiego psychologa Johna Bowlby’ego, rozwinięta przez Mary Ainsworth, wyróżnia cztery główne style przywiązania: bezpieczny, unikający, lękowy i zdezorganizowany. O ile pierwszy styl przywiązania jest stylem optymalnym dla utrzymania relacji romantycznej i czerpania z niej poczucia bezpieczeństwa i satysfakcji, to pozostałe trzy są stylami nieprawidłowymi, co oznacza, że kryje się pod nimi jakieś cierpienie.
Osoby o stylu unikowym mają ogromną potrzebę niezależności, obawiają się zawłaszczenia ich wolności przez partnera, często wchodzą w związki płytkie uczuciowo, nie ufają partnerowi. Osoby o stylu lękowym nieustannie martwią się o stałość związku, bywają zazdrosne, snują wizje porzucenia przez partnera. Na wszelkie sposoby usiłują temu zapobiec i kontrolować partnera. Osoby o stylu ambiwalentnym są nieustannie rozdzierane przez potrzebę bliskości i lęk przed nią. Przyciągają swoich partnerów, dążą do bliskości emocjonalnej po to, by ich za chwilę odepchnąć — bo bliskość zaczyna je przerażać.
Jak wykazał psycholog Marco De Giudice z uniwersytetu w Turynie, wśród osób, które miały zaburzone więzi w dzieciństwie, kobiety mają większą tendencję do lękowego stylu przywiązania, a mężczyźni do unikowego. Co ciekawe, u kobiet tendencja do lękowego stylu przywiązania jest najsilniejsza na początku dorosłości, a potem słabnie, z kolei unikowy styl przywiązania u mężczyzn nasila się z czasem.
Badania pokazują też, że choć ich potrzeby wydają się kompletnie odmienne, bardzo często unikowi mężczyźni i lękowe kobiety łączą się w pary. Jedna potrzebuje nieustannych „dowodów” miłości, musi wiedzieć, gdzie partner chodzi, z kim się spotyka, a najlepiej żeby nie spotykał się z nikim. Z kolei mężczyzna o unikowym stylu przywiązania traktuje to wszystko jako wielki zamach na swoją wolność i „osaczanie miłością”. Oboje cierpią z powodu zaburzonego poczucia bezpieczeństwa. Taka para zdecydowanie powinna udać się na terapię, bo samodzielne rozbrojenie tych wdrukowanych w dzieciństwie schematów jest niezwykle trudne.
Przecież wszystko jest dobrze!
Choć to mężczyźni w związku częściej narzucają dystans i rzadziej niż kobiety okazują swoje uczucia, mówiąc o miłości, to oni zazwyczaj okazują się bardziej zadowoleni ze swojego związku niż kobiety. Wykazało to badanie przeprowadzone przez prof. Fatiha Bala z uniwersytetu w Sakarya w Turcji, który przeprowadził szereg testów psychologicznych u 600 dorosłych osób, będących w związkach. Okazało się, że największe różnice między płciami wystąpiły w teście mierzącym skalę oceny związków. Średnia wyników była niższa u kobiet niż u mężczyzn, którzy raportowali wyższą satysfakcję ze swoich związków. Mężczyźni również częściej uważali, że są ze swoimi partnerkami znakomicie dopasowani.
Dużo musi się wydarzyć, żeby mężczyzna dostrzegł, że w związku jest jakiś problem. Zapewne właśnie dlatego, że jego mózg nie ma tak czułego „radaru emocji” jak mózg kobiety. Nie ma innej opcji, trzeba im te problemy jasno uświadamiać. Byle nie za bardzo rozwlekle, bo wtedy poczują się osaczeni.
