Ponad tydzień temu doszło do zaskakującego odwołania prezesa Banku Ochrony Środowiska Bartosza Kublika. Decyzja zapadła tuż przed planowaną prezentacją audytu, który wskazywał na liczne nieprawidłowości w wydatkach części zarządu. Szczegóły sprawy opisują autorzy podcastu „W związku ze śledztwem”.
Według naszych informacji decyzja o odwołaniu Kublika nie była konsultowana z większościowym akcjonariuszem — Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. O planach Rady Nadzorczej nie wiedzieli również pozostali udziałowcy.
Dymisja prezesa BOŚ wywołała konsternację w Kancelarii Premiera oraz wściekłość w PSL, ponieważ Kublik był powiązany ze środowiskiem „zielonych”. Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski miał interweniować u szefa KPRM Jana Grabca. Według naszych informatorów Kublik zamierzał na posiedzeniu Rady Nadzorczej przedstawić wyniki audytu, który sam zlecił. Kontrola zakończyła się 9 marca, a raport został przekazany wszystkim członkom zarządu. Audyt stawiał w złym świetle Kamila Kuźmińskiego, wiceprezesa nadzorującego obszar finansów. Prezes nie zdążył jednak przeprowadzić dyskusji na jego temat — Rada Nadzorcza przegłosowała jego odwołanie.
Paliwo, które nie pasowało do auta
Departament Audytu Wewnętrznego przeanalizował wydatki z kart służbowych zarządu z 19 miesięcy — od kwietnia 2024 r. do końca 2025 r. Stwierdzono liczne nieprawidłowości. Rozliczenia nie były prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w dokumencie „Zasady użytkowania karty kredytowej do wykonywania funkcji prezesa/wiceprezesa Zarządu”. Wydatki nie podlegały akceptacji sekretariatu zarządu ani głównego księgowego.
Wiceprezes ds. finansów Kamil Kuźmiński wprowadził nieformalny obieg dokumentów. Sam akceptował wydatki pozostałych członków zarządu, natomiast jego koszty zatwierdzał wiceprezes Michał Należyty. Zmieniono również zasady rozliczania limitów paliwa — z miesięcznych na roczne — bez ustalenia, kto wydał takie polecenie. W praktyce administracja przestała upominać się o zwrot kosztów przekroczeń limitu.
Audyt wykazał, że Kuźmiński przekroczył limit paliwa o 617 litrów, co oszacowano na ok. 3700 zł. Nie odnotowano jednak, by zawarto z nim porozumienie w sprawie zwrotu tej kwoty. Kupował także olej napędowy i dodatek AdBlue, płacąc zarówno kartą flotową, jak i kredytową, mimo że jego służbowe auto było benzynowe. Wydatki na paliwo nienadające się do używanego modelu auta oszacowano na 42 tys. zł. „W ocenie audytora, zakup innego paliwa wraz z dodatkami niż wymagane instrukcją eksploatacji narusza ust 7. i pkt 3 Zasad korzystania przez Prezesa/Wiceprezesów z samochodu służbowego” — czytamy w dokumencie.
Setki tysięcy w restauracjach
W ciągu 19 miesięcy członkowie zarządu wydali kartami służbowymi ponad 500 tys. zł. Najwięcej — 269 tys. — wiceprezes Kuźmiński. Ponad 400 tys. zł przeznaczono na restauracje; aż 80 proc. transakcji zarządu dotyczyło usług gastronomicznych. W większości przypadków opis wskazywał jedynie na „spotkanie z klientem strategicznym” lub „potencjalnym klientem” — bez wskazania uczestników. Najwyższa pojedyncza faktura gastronomiczna opiewała na 7,5 tys. zł.
Pięciu członków zarządu pobierało też miesięczny ekwiwalent 5 tys. zł na wynajem mieszkania — w sumie 365 tys. zł. Na paliwo i kosmetyki samochodowe wydali 228 tys. zł, z czego 70 tys. Kuźmiński, a były prezes Kublik — 34 tys. zł. Na taksówki zarząd wydał 7370 zł; najwięcej (4,5 tys. zł) wiceprezes Krzysztof Łabowski.
Audytor odnalazł również 11 faktur o łącznej wartości 27 tys. zł za biznesowe spotkania Kuźmińskiego w Gdańsku i Sopocie, które wymagały akceptacji prezesa — jednak Kuźmiński o taką zgodę nigdy nie wystąpił.
Polowanie na ludzi Kublika?
Według naszych informatorów po odwołaniu prezesa w BOŚ miało dojść do czystek. Odwołano m.in. dyrektora zarządzającego Pionem Zarządczym, Witolda Barana. Kolejny dyrektor miał uniknąć dymisji, ponieważ dostarczył zwolnienie lekarskie. Według naszych źródeł odsunąć planowano także osoby współpracujące przy audycie, w tym szefa audytu. Trwa przygotowywanie nowej kontroli.
Reakcja ministerstwa i samego BOŚ
Według polityków koalicji minister klimatu Paulina Hennig-Kloska miała przekonywać Zgorzelskiego, że Kublik może zostać przywrócony. Najbardziej prawdopodobny scenariusz to jednak „opcja zerowa” — dymisja całego zarządu oraz ograniczenie przywilejów, które miały zostać wprowadzone bez wiedzy Rady Nadzorczej.
Do BOŚ wpłynęły również wnioski akcjonariuszy o powołanie rewidenta do spraw szczególnych — możliwy jest więc trzeci audyt.
Rzecznik resortu klimatu Marek Pogorzelski w odpowiedzi na nasze pytania poinformował, że decyzja RN była autonomiczna, a minister nie wywierała na nią wpływu. Ministerstwo twierdzi, że nie zna wyników audytów ani szczegółów zmian personalnych.
BOŚ w osobnym komunikacie poinformował, że materiały wykorzystywane w publikacjach Radia Zet mogły zostać pozyskane bezprawnie, a bank rozważa kroki prawne wobec osób odpowiedzialnych za ich ujawnienie. Według BOŚ informacje są wybiórcze i wyrwane z kontekstu, a publikacje godzą w dobra osobiste banku i jego władz.
Nieoficjalnie mówi się również, że Komisja Nadzoru Finansowego zażądała od BOŚ pełnej dokumentacji z audytu.
„W związku ze śledztwem”
Ona jest czołową dziennikarką polityczną, on — uznanym reporterem śledczym. Prywatnie Dominika Długosz i Mariusz Gierszewski są małżeństwem z niemal 20-letnim stażem, a teraz łączą siły również jako współprowadzący podcast „W związku ze śledztwem”.
Nowe odcinki podcastu będą ukazywać się w każdy wtorkowy wieczór na stronie Newsweek.pl, w aplikacji Onet Audio, a także na kanałach Radia ZET i „Newsweek Polska” na YouTube.