84 proc. Polaków zetknęło się z fake newsami, a ponad 90 proc. powieliło co najmniej jedną taką informację. Ponad 80 proc. z nas uważa, że od dekady skala dezinformacji w sieci cały czas rośnie – wynika z raportu Fundacji Digital Poland „Dezinformacja oczami Polaków”
– Dezinformacja nie ogranicza się już tylko do kwestii czysto informacyjnych, lecz jest istotnym narzędziem w walce informacyjnej. Z przeprowadzonych przez nas badań wynika, że manipulacja służy do kształtowania opinii społecznej (74 proc.), wywoływania paniki (57 proc.) czy realizacji celów politycznych (56 proc.). Ponadto umożliwia osiągnięcie innych celów, takich jak podważanie zaufania do instytucji, tworzenie chaosu czy promowanie określonych zachowań społeczeństwa, na przykład zniechęcanie do szczepień lub sprzeciw wobec nowoczesnych technologii takich jak sieci 5G – przekonuje Piotr Mieczkowski, dyrektor zarządzający Fundacją Digital Poland.
Poczuciu zagrożenia dezinformacją towarzyszy też spadek zaufania do tradycyjnych mediów. Wprawdzie większość (od 50 do 64 proc.) badanych za główne źródło informacji uważa telewizję, portale internetowe i radio, ale aż 46 proc. wiedzę o świecie czerpie z mediów społecznościowych, które pod tym względem wyprzedziły już prasę. Jednocześnie 12 proc. badanych uważa media społecznościowe za wiarygodne źródło informacji. Prasie w ten sposób ufa tylko 10 proc.
Kto powinien walczyć z dezinformacją? Zdaniem badanych przede wszystkim administratorzy strony i portali (53 proc.) oraz właściciele platform, takich jak Google, Facebook, Apple, TikTok, Instagram czy YouTube (to zdanie połowy badanych.). Ponad 40 proc. ankietowanych chciałoby, aby zajęli się tym dziennikarze, rządowi eksperci, policja i prokuratura. 39 proc. zadanie to powierzyłoby organizacjom fact-checkingowym.
Według ankietowanych osób najskuteczniejszymi sposobami walki z dezinformacją byłoby zablokowanie możliwości zarabiania na fake newsach, wprowadzenie obowiązku sprostowania fałszywych informacji w sieci, usuwanie takich informacji przez platformy internetowe.
– Niestety, w Polsce nadal nie podjęliśmy skutecznych i kompleksowych działań mających na celu przeciwdziałanie dezinformacji i ochronę polskiego społeczeństwa przed wojną informacyjną. Nadal nie mamy edukacji medialnej w szkołach ani realnych instytucjonalnych mechanizmów walki z dezinformacją. A to właśnie edukacja jest kluczowym, długofalowym narzędziem w walce z dezinformacją. Jest ponadto skuteczną szczepionką na dezinformację i pobudza obywateli do krytycznego myślenia, zwiększając przy tym jego samoświadomość – podsumowuje Małgorzata Kilian-Grzegorczyk, Prezeska Stowarzyszenia Demagog, które jest jednym z partnerów raportu i członkiem Koalicji „Razem przeciw dezinformacji”, założonej w 2022 r. wspólnie z Fundacją Digital Poland i Związkiem Firm PR.
Cały raport do pobrania TUTAJ.
12 kwietnia odbywa się też konferencja „Razem przeciw dezinformacji. 10 lat fact-checkingu w Polsce”. Można ją oglądać także online. Szczegóły na STRONIE.
