Rankiem 19 lutego brytyjska policja aresztowała Andrzeja Mountbatten-Windsora. Zatrzymanie byłego księcia, który w zeszłym roku został pozbawiony wszystkich tytułów królewskich, ma związek z ujawnionymi przez amerykański Departament Sprawiedliwości aktami Jeffreya Epsteina.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Relacja Mountbatten-Windsora z Epsteinem zniszczyła wizerunek monarchy i miała daleko idące konsekwencje: katastrofalny wywiad dla „Newsnight” w stacji BBC, utratę wojskowych tytułów, wielomilionową ugodę cywilną z jedną z ofiar i wykluczenie z życia publicznego rodziny królewskiej. Jednak czwartkowe aresztowanie pod zarzutem nadużycia stanowiska publicznego dokładnie w dniu jego 66. urodzin to już wisienka na torcie. Oznacza, że relacja Andrzeja z Epsteinem nie tylko okryła go hańbą, ale mogła również zaowocować przestępstwem.
Akta Epsteina. Były książę Andrzej zatrzymany
Policja od pewnego czasu analizowała zarzuty wobec Mountbatten-Windsora, które pojawiły się w ujawnionych przez Departament Sprawiedliwości USA aktach Epsteina. Znalazły się tam m.in. informacje świadczące o tym, że kiedy pełnił funkcję brytyjskiego wysłannika handlowego, były już książę przekazywał skazanemu przestępcy seksualnemu poufne informacje. Andrzej konsekwentnie zaprzecza wszelkim oskarżeniom.
Brytyjska monarchia przetrwała już niejeden skandal, izolując skompromitowanego członka i chroniąc resztę instytucji. Odchudzony, nowoczesny model rodziny królewskiej promowany przez króla Karola III miał pomóc w wyraźny sposób odciąć się od Andrzeja. W obliczu aresztowania byłego księcia trudno jednak przewidzieć, czy ta strategia przyniesie oczekiwany efekt.
Andrzej zatrzymany. Pierwsze takie aresztowanie od stuleci
Zatrzymanie członka rodziny królewskiej tej rangi jest pierwszą taką sytuacją w najnowszych dziejach. Choć niektórzy dalsi krewni przez lata wikłali się w osobiste skandale, zatrzymanie byłego księcia, który niegdyś był drugi w kolejce do tronu, jest wydarzeniem nadzwyczajnym.
Dotychczas w obliczu skandalu rodzina królewska zawsze starała się działać tak, by ograniczyć szkody i szybko zamknąć sprawę. Jednak działania policji wobec wysokiego rangą członka rodziny królewskiej stawiają sprawę na innym poziomie. Aresztowanie byłego księcia rodzi pytania o przywileje, odpowiedzialność i to, czy osoby bliskie władzy są traktowane tak samo jak wszyscy inni.
Przyjaźń Mountbatten-Windsora z Epsteinem przez ponad 16 lat rzucała długi cień na brytyjską rodzinę królewską. Ówczesny książę Yorku w 2010 r. został sfotografowany podczas spaceru z milionerem po nowojorskim Central Parku. Zdjęcie zostało wykonane dwa lata po wyroku Epsteina za nakłanianie nieletniej do prostytucji.
Mountbatten-Windsor twierdzi, że Epsteina poznał przez wspólnych znajomych. Monarcha utrzymywał z nim kontakt mimo licznych ostrzeżeń ze strony doradców i dyplomatów. Ich relacja stała się kluczowym wątkiem zarzutów stawianych przez Virginię Giuffre, która zeznała, że była ofiarą handlu ludźmi w siatce Epsteina i została zmuszona do współżycia z Andrzejem — czemu były książę wielokrotnie zaprzeczał.
Symboliczna przeprowadzka byłego księcia
Afera ostatecznie zakończyła jego działalność jako czynnego członka rodziny królewskiej. W 2022 r. został pozbawiony wojskowych tytułów i patronatów królewskich oraz przestał oficjalnie używać tytułu „Jego Królewska Wysokość”. Publiczne wystąpienia Andrzeja zostały ograniczone do minimum i odbywały się wyłącznie przy rodzinnych okazjach.
Dwa tygodnie temu były książę wyprowadził się z posiadłości Royal Lodge w Windsorze do Sandringham Estate w Norfolk. Ta przeprowadzka oznaczała nie tylko zmianę adresu, ale przede wszystkim stała się symbolem ostatecznego wycofania się z dawnych przywilejów i publicznego życia jako członek rodziny królewskiej.
Gdy sprawa cywilna wytoczona przez Giuffre nabierała tempa w Stanach Zjednoczonych, królowa Elżbieta miała odegrać cichą, lecz kluczową rolę w rozwiązaniu tego kryzysu. Choć Pałac Buckingham nigdy nie ujawnił szczegółów jej zaangażowania, źródła zbliżone do monarchii wskazywały na to, że Elżbieta wspierała działania mające na celu zamknięcie sprawy, zanim dojdzie do publicznej i kompromitującej rozprawy sądowej.
Zawarta w 2022 r., a sfinansowana z prywatnych funduszy pozasądowa ugoda pozwoliła Mountbatten-Windsorowi uniknąć składania zeznań pod przysięgą i zakończyła bezpośrednie zagrożenie prawne. Nie powstrzymała jednak szkód wizerunkowych, które dotknęły zarówno samego Andrzeja, jak i całą rodzinę królewską.
Więcej tekstów „Newsweeka” o księciu Andrzeju znajdziesz tutaj:
Książę Andrzej w mailach do Jeffreya Epsteina: Dłużej już tego nie zniosę | Newsweek
Wymieniali się opowieściami o kobietach. Co łączy Trumpa z księciem Andrzejem? | Newsweek
Wielka Brytania: książę Andrzej zawarł ugodę z Vigrinią Giuffre. Królowa Elżbieta może odetchnąć | Newsweek
Książę Andrzej pozbawiony stopni wojskowych przez Elżbietę II | Newsweek
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.