Jesienna zmiana czasu co roku budzi emocje, szczególnie wśród osób pracujących w nocy. Przestawienie zegarków przekłada się nie tylko na rytm snu i koncentrację, ale też na rozliczenie czasu pracy. W 2025 r. przejście z czasu letniego na zimowy nastąpi 26 października. Dla jednych to dodatkowa godzina odpoczynku, dla pracowników nocnych – dodatkowa godzina pracy, za którą przysługuje wynagrodzenie wraz z dodatkiem.
Dodatkowa godzina
Zasada jest prosta: Kodeks pracy określa normy na 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w pięciodniowym tygodniu pracy. Każde przekroczenie to czas nadliczbowy, za który należy się standardowa stawka oraz dodatek. Podczas zmiany czasu pracownik nocny realnie przebywa w pracy 9 godzin zegarowych, choć harmonogram przewidywał 8. Ta „dziewiąta” godzina staje się nadgodziną.
Wysokość dodatku zależy od pory i dnia wykonywania pracy. Przepisy przewidują 50 proc. dodatku w dni powszednie oraz 100 proc. w porze nocnej, a także w niedziele i święta. Co do zasady liczy się rzeczywisty czas spędzony na stanowisku – zmiana czasu nie stanowi wyjątku.
Typowa nocna zmiana trwa od 22:00 do 6:00. W noc przejścia na czas zimowy dyżur ulega wydłużeniu o godzinę. Pracodawca ma obowiązek doliczyć wynagrodzenie za nadgodzinę i odpowiedni dodatek. Przykład z etatu pokazuje to najczytelniej: przy stawce 35 zł brutto za godzinę, dodatek za nadgodzinę w nocy wynosi 100 proc., czyli kolejne 35 zł. Łącznie za dziewiątą godzinę pracownik powinien otrzymać 70 zł brutto.
Krótsza zmiana
W praktyce niektórzy pracodawcy dostosowują grafiki do zmiany czasu – skracają zmianę lub oddają godzinę wolnego w innym terminie. Zdarza się też, że obowiązuje równoważny system czasu pracy, w którym dobowy wymiar może sięgać 12 godzin. Niezależnie od przyjętego systemu, przy rozliczeniu wynagrodzenia kluczowy pozostaje faktycznie przepracowany czas i właściwe zastosowanie dodatków.
Warto pamiętać, że przepisy nie wymagają od pracownika dodatkowych wniosków – to obowiązek pracodawcy, aby prawidłowo rozliczyć zmianę. Jeżeli nocny dyżur obejmuje moment cofnięcia wskazówek, powinna pojawić się odpowiednia pozycja w ewidencji i dopłata za nadgodzinę zgodnie z zasadami.
Podsumowując: jesienna zmiana czasu to nie tylko kłopot z pobudką. Dla pracujących w nocy oznacza realną, płatną nadgodzinę. W noc z 26 na 27 października 2025 r. każda dodatkowa godzina powinna zostać ujęta w rozliczeniu wraz z należnym dodatkiem 50 proc. lub 100 proc. – zależnie od okoliczności wskazanych w Kodeksie pracy.
