Wielka demonstracja przeciw migrantom to za mało, by Jarosław Kaczyński przyciągnął elektorat skrajnej prawicy. Cel jest inny: polaryzując wokół tego tematu scenę polityczną, PiS ogranicza Konfederacji pole manewru po wyborach i inne scenariusze niż koalicja z partią z Nowogrodzkiej.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Czytaj „Newsweeka”
Foto: Newsweek
Jarosław Kaczyński zapowiedział na konferencji prasowej we wtorek wielką demonstrację przeciw „nielegalnej migracji”, „paktowi migracyjnemu” i „podrzucaniu nam uchodźców przez Niemców”. Do udziału w niej wezwał „wszystkich patriotów”, podkreślając, że w interesie każdego Polaka, a zwłaszcza każdej Polki jest, by nie dopuścić w naszym kraju do tego, co z migracją dzieje się na Zachodzie.
A grozi nam to – przekonywał Kaczyński – jeśli nie wymusimy na obecnym rządzie, by w końcu przestał godzić się na to, by państwa, które same sprowadziły na siebie problem masowej migracji, przerzucały go teraz na Polskę – jak próbują zrobić to zwłaszcza Niemcy.
Migracja jako broń na Tuska i Konfederację
Ta zapowiedź politycznie oznacza dwie rzeczy. Po pierwsze, jak widać akcja z Ruchem Obrony Granic – animowanym przez bliskiego PiS Roberta Bąkiewicza – była tylko początkiem i temat migracji PiS będzie podgrzewał jeszcze co najmniej do października, przez kolejne dwa miesiące z hakiem.
Prezes Kaczyński najwyraźniej uznał, że temat ma potencjał i nie można go odpuścić. Tym bardziej że przy jego pomocy da się realizować jednocześnie dwa polityczne cele: z jednej strony uderzać w rząd Tuska, z drugiej podbierać poparcie Konfederacji.
Podgrzewanie społecznej paniki wokół migracji ma bowiem stworzyć wrażenie, że rząd Tuska zupełnie utracił panowanie nad migracją, że poświęca bezpieczeństwo Polaków w imię „politycznej poprawności”, dobrych relacji z Niemcami albo wręcz – jak pewnie będzie jeszcze sugerować PiS – osobistych interesów Tuska, który szuka sobie teraz posady w Brukseli, wiedząc, ze władzę w Polsce praktycznie już stracił. Kaczyński przy pomocy podobnych zarzutów nie musi nawet przekonać wyborców dziś gotowych oddać głos na koalicję rządzącą do siebie, wystarczy, że przestraszy ich, zniechęci do rządu, wywoła wrażenie, że w podstawowym dziś obszarze bezpieczeństwa Tusk i jego koalicjanci są niekompletni.
Z drugiej strony ofensywa antymigracyjna PiS skierowana jest do wyborców Konfederacji i partii Brauna. Ma ich przekonać, że to PiS jest największą dziś siłą zdolną realnie obronić Polskę przed migracją. Im większa będzie demonstracja 11.10., tym mocniej wybrzmi ten argument.
PiS ma oczywiście ten problem, że dla najbardziej świadomych wyborców Konfederacji i Brauna nie jest wiarygodny w tych tematach. Wyborcy, którzy w pierwszej turze wyborów prezydenckich poparli kandydatów na prawo od Nawrockiego, mają do PiS pretensje o migrantów z Afryki, Bliskiego Wschodu i Azji Południowej, którzy przybyli legalnie do Polski w latach 2015-23. Ale też za przyjęcie uchodźców z Ukrainy i objęcie ich polskim socjalem, bo i to im przeszkadza.
Wielka demonstracja przeciw migracji nie wystarczy, by odzyskać ten elektorat, ale polaryzując scenę polityczną wokół tematu migracji, PiS utrudnia Konfederacji pole manewru po wyborach i inne scenariusze niż koalicja z Nowogrodzką. Już jednak widać, że Konfederacja będzie się przed taką grą PiS bronić. Mentzen odpisał Kaczyńskiemu na portalu X, że PiS organizuje marsz przeciw „nielegalnej migracji”, bo „za legalną sam odpowiada”. A tymczasem, według lidera Konfederacji „to legalna migracja z państw odległych kulturowo jest największym problemem”.
Zalew dezinformacji
Druga rzecz, której możemy być pewni, jest taka, że podgrzewaniu tematu migracji towarzyszyć będzie fala dezinformacji, fake newsów, emocjonalnych, choć słabo umocowanych w faktach przekazów, jakie rozpowszechniać będą politycy PiS, ich konta w mediach społecznościowych, oraz cały związany z partią medialny ekosystem.
Próbkę tego zobaczyliśmy zresztą ponownie na wtorkowej konferencji prasowej. Kaczyński zaczął od przedstawienia kompletnie zdemonizowanego i jednostronnego obrazu odmienionej przez migrację Europy Zachodniej. Jak często w swoich wypowiedziach na ten temat wyolbrzymiał jednostkowe, faktycznie budzące oburzenie przypadki – np. popełniane przez migrantów gwałty czy przestępstwa seksualne wobec dzieci – przedstawiając je niemal jako nową normę, która ustali się także w Polsce, jeśli już teraz nie zamkniemy granic.
W swoim wystąpieniu mieszał najpewniej celowo zupełnie różne i wymagające osobnych polityk zjawiska migracyjne – nielegalną migrację, pakt migracyjny, problem integracji migrantów – tak jakby chciał wytworzyć w słabo zorientowanych w temacie odbiorcach wrażenie, że jeśli PiS wróci do władzy, to w jakiś cudowny sposób problem migracji i integracji migrantów w ogóle zniknie. Tymczasem demografia i realia gospodarcze są, jakie są i każda władza będzie musiała otwierać się na migrację – i niestety także tą, którą trudno uznać za „bliską kulturowo” przeciętnemu Polakowi. Także kolejny rząd PiS, nawet tworzony wspólnie z Konfederacją.
Jeden z obecnych na konferencji dziennikarzy przytoczył posty posła Dariusza Mateckiego, wrzucającego zdjęcia ludzi o ciemniejszej karnacji, mające stanowić dowód na „inwazję” nielegalnych migrantów na Polskę. Tymczasem ludzie przedstawieni w nich jako nielegalni migranci okazywali się legalnie przebywającymi w Polsce migrantami – w tym obywatelami krajów UE – albo nawet obywatelami Polski. Kaczyński odpowiedział, że to obecne służby twierdzą, że to nie są nielegalni migranci, a obecnym służbom nie można wierzyć. Podobny argument powtórzył prowadzący konferencję Rafał Bochenek.
Można się spodziewać, że tak będzie wyglądać dyskusja z PiS o migracji w najbliższych miesiącach. Złapani na dezinformacji i manipulacji politycy partii będą odpowiadać, że to druga strona manipuluje i dezinformuje, że robią to media, rząd, policja, służby – wszyscy tylko nie PiS.
Czy PiS nie przegrzeje
Pytanie, czy PiS tego nie przegrzeje, tak jak przegrzał temat migracji w 2023 r., gdy liczył, że wygra trzeci raz z rzędu wybory, łącząc je z referendum w sprawie migracji. Dziś emocje wokół migracji są znacznie bardziej rozgrzane, a fala prawicowego populizmu przetaczająca się przez cały świat sprzyja PiS. Ale nawet w tych warunkach można przesadzić.
Tego samego dnia, gdy Kaczyński informował o wielkiej demonstracji przeciw migracji, media poinformowały o rasistowskim ataku, jaki miał miejsce w Częstochowie, gdzie dwóch młodych ludzi zaatakowało dwóch obywateli jednego z afrykańskich państw. Jeden z Afrykańczyków został dźgnięty nożem. Podobne ataki będą obciążały polityków prowadzących nagonki na migrantów i mogą zmienić społeczne nastroje.
Niedawno w Bogatyni, jednym z miasteczek na granicy z Niemcami, lokalni mieszkańcy zmobilizowali się przeciw Robertowi Bąkiewiczowi. Bliski PiS działacz, który chciał zorganizować w mieście wiec przeciw migracji, spotkał się z kontrdemonstracją i okrzykami „wracaj do domu”. PiS zachowuje się, jakby w sprawie migracji podobnie jak Bąkiewicz myślało 90 proc. Polaków – a społeczeństwo jest mocno podzielone i jak PiS przegrzeje ten temat, to może zmobilizować drugą połowę wyborców.
