Rosjanie kontynuują ofensywę powietrzną przeciwko ukraińskim miastom. Niemal każdej nocy nadlatuje więcej bomb latających Shahed i Gerań, a putinowska armia bije kolejne rekordy liczbowe. Na lądzie jednak nadal nie potrafią przełamać ukraińskiej obrony i posuwają się niezwykle wolno.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Jeszcze do ubiegłego piątku największym atakiem był ten z nocy 3 na 4 lipca. Według ocen ukraińskich źródeł wówczas w ciągu kilkunastu godzin Rosjanie wystrzelili na Ukrainę 330 dronów kamikadze Shahed-131/136, uzupełnionych przez ok. 200 pocisków różnego typu, w tym hipersonicznych Kindżałów, manewrujących Kalibrów odpalanych z okrętów na Morzu Czarnym, a także balistycznych Iskanderów-M i Iskanderów-K. Całości dopełniały drony Lancet, a także jednostkowe użycie bomb szybujących FAB z nosicieli Su-34.
Zmasowany atak był nie tylko pokazem siły, ale i testem nowego systemu zarządzania ukraińskiej obrony przeciwlotniczej. Rosjanie badali zarówno reakcję ukraińskiej obrony powietrznej, jak i czas reakcji, rozlokowanie systemów oraz odporność infrastruktury energetycznej. Głównym celem ponownie był Kijów, jednak bomby latające uderzały również w obwód odeski, dniepropietrowski, połtawski i lwowski. Pomimo intensywności nalotu, znaczna część środków napadu powietrznego została przechwycona jeszcze nad rejonami przygranicznymi lub na podejściu do aglomeracji miejskich.
Od tamtej nocy rekord został pobity już dwukrotnie. W nocy z 8 na 9 lipca na ukraińskim niebie rozegrał się najpotężniejszy jak dotąd akt rosyjskiego terroru. Według ocen ukraińskiej armii, analityków, w tym Institute for the Study of War (ISW) był to nie tylko największy zmasowany nalot powietrzny w całej historii tej wojny, ale też świadectwo, że Moskwa nie zamierza rezygnować z prób złamania morale cywilów i nadwerężenia ukraińskiej obrony przeciwlotniczej przez czystą masę uderzeniową.
Nad ukraińskie miasta nadleciało 728 bomb latających, siedem pocisków manewrujących Ch-101, balistycznych Iskander-K oraz sześć pocisków aerobalistycznych Ch-47M2 Kindżał. Ukraińcy zestrzelili 718 bomb latających, z czego 415 zneutralizowano przy użyciu systemów walki radioelektronicznej. Zestrzelono też wszystkie pociski manewrujące i balistyczne.
Następnej nocy w ciągu kilku godzin Rosjanie wystrzelili na Ukrainę 397 bomb latających Szahed i Gerań. Osiem rakiet balistycznych Iskander-M z obwodu briańskiego, oraz sześć pocisków manewrujących Ch-101 z przestrzeni powietrznej obwodu saratowskiego. Do tego dorzucili cztery przeciwlotnicze pociski kierowane S-300 wystrzelone z obwodu kurskiego. Był to drugi co do wielkości rosyjski atak na cele w Ukrainie.
Zauważalna przy tym jest znacznie mniejsza skala użycia drogich pocisków manerwujących i balistycznych, które Rosjanie zużywają na bieżąco w zależności od skali aktualnej produkcji.
We wszystkich przypadkach Kijów stał się celem numer jeden i po raz kolejny przetrwał. Ale pytanie brzmi: na jak długo?
Skuteczna obrona
W ostatnim ataku zneutralizowanych zostało 368 z 397 bomb latających, z czego aż 204 zostały przechwycone przez systemy walki radioelektronicznej. Do tego zestrzelone zostały wszystkie pociski balistyczne i manewrujące. Ukraińcom udawało się przechwycić od 85 do 90 proc. celów powietrznych, w tym zestrzeliwano niemal 100 proc. wszystkich bardziej skomplikowanych systemów rakietowych.
Co, biorąc pod uwagę skalę zagrożenia i ograniczone zasoby, stanowi wynik niemal bezprecedensowy. Jak podkreślają specjaliści z ISW, Ukraina stworzyła w ostatnich miesiącach wielowarstwowy system obrony przeciwlotniczej, w którym nowoczesne systemy zachodnie, jak Patriot, IRIS-T, NASAMS, czy SAMP/T, uzupełniane są przez mobilne zespoły z MANPADS-ami i systemami lufowymi, reagującymi w czasie rzeczywistym.
Z tą różnicą, że każda skuteczna obrona kosztuje. I to nie tylko organizacyjnie, ale i finansowo. Wystrzelenie jednej rakiety z systemu Patriot, która może zniszczyć Kindżała wartego kilka mln dol., to wydatek od 3 do 5 mln dol. za jednostkę. Tymczasem takich pocisków Ukraińcy zużywają setki miesięcznie.
Przede wszystkim trzeba brać pod uwagę kaprysy prezydenta Donalda Trumpa, który raz zatwierdza kolejny pakiet pomocy dla Ukrainy, obejmujący m.in. kolejne pociski przechwytujące, aby niedługo potem całkowicie zablokować ich dostawy. Przy tym wciąż przekazywana ilość nadal nie odpowiada realnemu zapotrzebowaniu.
7 lipca potwierdzono dostarczenie ok. 10 rakiet PAC-3 MSE, czyli najbardziej zaawansowanej wersji systemu przechwytującego balistyczne pociski krótkiego zasięgu. Ale to wciąż kropla w morzu potrzeb. Niemcy, które posiadają największy zapas rakiet tego typu w Europie, nadal rozważają przekazanie kolejnych systemów, choć decyzje te zapadają wolno i pod naciskiem politycznym.
Z punktu widzenia rosyjskiego dowództwa, skuteczność obrony przeciwnika niekoniecznie oznacza porażkę. Moskwa gra na wyczerpanie. Nawet jeżeli większość dronów zostanie zestrzelona, każda kolejna fala to ubytek zapasów, wyczerpywanie zasobów technicznych i psychiczne zmęczenie ludności cywilnej. Do tego dochodzą realne zniszczenia. Część dronów przedziera się przez obronę, trafiając w magazyny, transformatory, węzły kolejowe. Nawet pojedyncze trafienia mogą zakłócić funkcjonowanie logistyki na całe dni.
Rosyjska strategia przypomina walkę na wyniszczenie, ale to Ukraina gra z czasem. Jeśli Zachód utrzyma dotychczasowy poziom wsparcia, a Berlin i Paryż zdecydują się na realne wzmocnienie dostaw systemów obronnych, to nawet tak intensywne ataki, jak ten z 3/4 lipca nie zdołają zmienić losów wojny. Ale jeśli pomoc zacznie się kruszyć, to każda kolejna noc może przynieść nie tylko straty infrastrukturalne, ale i polityczne konsekwencje. Na razie Ukraina broni się skutecznie. Ale żadna tarcza nie jest wieczna. Co znakomicie widać podczas działań lądowych.
Wzmocnienie sił
Rosjanie znacznie zwiększyli swoje siły walczące na Ukrainie. Według ocen analityków ISW, Rosjanie obecnie posiadają ok. 700 tys. żołnierzy rozciągniętych wzdłuż ponad 1200-kilometrowej linii styku. Nadal szczególnie silna presja odczuwalna była w Donbasie, zwłaszcza w rejonie Pokrowska i Torecka, a także w kierunku Sum.
Mimo olbrzymiego zaangażowania sił, ofensywa nie przyniosła Rosjanom znaczących sukcesów strategicznych. Ukraińska obrona pozostaje twarda, a linia frontu, choć miejscami wypychana, nie została przerwana. Szczególną uwagę obserwatorów zwraca sytuacja wokół Pokrowska, gdzie rosyjskie wojska osiągnęły lokalne sukcesy terenowe, zajmując m.in. Koptiwe i Szewczenko Persze, oraz wkraczając na południowe rubieże wsi Razine. W działaniach tych brały udział m.in. pododdziały 39. oraz 150. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej, które nacierały na ukraińskie pozycje z kilku kierunków.
Na południowy wschód od Pokrowska nie odnotowano istotnych działań ofensywnych. Rosyjskie wojska nadal skupiają się na wiązaniu sił ukraińskich wzdłuż linii granicznej z obwodem dniepropietrowskim oraz utrzymywaniu presji na podejściach do samego miasta.
Dzieje się tak, ponieważ po trafieniu na silnie umocnoną linię obrony, dowództwo 8 Armii Ogólnowojskowej przeniosło ciężar walk wokół rejonu Kostiantyniwki, gdzie zmieniono również kierunek natarcia z północnego na wschodni. Celem jest obejście ukraińskich pozycji i stworzenie zagrożenia dla Myrnogradu i Pokrowska od tej właśnie strony.
W rejonie miasta Nowoekonomiczne toczą się zacięte walki, ponieważ miejscowość ta ma kluczowe znaczenie dla ukraińskiej obrony w tym odcinku frontu. Rosyjskie wojska atakują z południa i ze wschodu, jednocześnie próbując objąć miasto od północnego wschodu.
Ukraińska odpowiedź była szybka i skoordynowana. Według dziennych raportów z 6 i 7 lipca, siły obrońców skutecznie odpierały rosyjskie ataki kontruderzeniami oraz zmasowanym ogniem artylerii. Tym samym, choć Rosjanom udało się przesunąć linię frontu na niektórych odcinkach, nie zdobyli oni żadnego istotnego węzła logistycznego ani punktu przełamania, który mógłby zapowiadać głębszą operację ofensywną.
Gdzie uderzą Rosjanie?
W nadchodzących dniach głównym celem rosyjskiej ofensywy pozostanie zapewne przełamanie ukraińskiej obrony w rejonie Nowoekonomicznego. Zmiana kierunku natarcia z północnego na wschodni ma umożliwić obejście Kostiantyniwki i doprowadzić do odcięcia ukraińskich linii zaopatrzeniowych prowadzących do Myrnogradu i Pokrowska. Osiągnięcie tej linii oznaczałoby poważne zagrożenie dla ukraińskiego zgrupowania wojsk w tym rejonie, które musiałyby się wycofać na wschód.
Rosjanie jednak nadal nie mają odpowiedniego impetu, aby przełamać ukraińskie linie obronne. Wciąż brakuje im wsparcia oddziałów pancerno-zmechanizowanych, przez co ich działania nadal przypominają taktykę „pełzającej ofensywy”, której celem jest nie tyle zdobycie konkretnego terytorium, co zużycie zasobów przeciwnika i wymuszenie decyzji politycznych. Skuteczność tej strategii pozostaje jednak ograniczona tak długo, jak długo Ukraina zachowuje wsparcie międzynarodowe i dostęp do zaawansowanych technologii obronnych.
Patrząc na stan rodzimej, ukraińskiej produkcji amunicji, pojazdów opancerzonych i zasoby ludzkie, obecne utrzymywanie linii frontu na najbardziej zagrożonych odcinkach w znacznej mierze zależy od dostaw sojuszników z Zachodu.
