Polacy lubią sobie ponarzekać. Lato za ciepłe, urlop za krótki, medale brązowe. Choć w kraju idą zmiany, to za wolno.
Teoretycznie nie ma co już zawracać Państwu głowy kolejnymi wygibasami Daniela Obajtka, jednak nie idzie się oderwać od Don Orleona von Pcim. Gdyby nie fakt, że znany z zaradności na wszelakich odcinkach człowiek będący emanacją PiS-owskiego sukcesu nie parł do celu z zawziętością naszych siatkarzy w Paryżu, to nie musiałbym wprowadzać czytelnika w arkany biznesu, za którym stoją organiczne związki chemiczne z grupy węglowodorów nienasyconych. Słusznie się Państwo domyślają, że o olefiny chodzi, które były jednym z kilkunastu oczek w głowie poprzednich władz polskiego czempiona multienergetycznego, jak lubił mawiać o nieskończenie rozrastających się włościach obecny eurodeputowany PiS.
Rozbudowa Kompleksu Olefin III miała być projektem – o czym informował z dumą Orlen – „decydującym o konkurencyjności płockiego zakładu w kolejnych dekadach” i „największą inwestycją petrochemiczną w Europie w ciągu ostatnich 20 lat”. Słowem, wszystko się zgadza, miało być na bogato i bez słowiańskich kompleksów. Co mogło pójść nie tak? Wygląda na to, że projekt w ogóle nie powinien zostać odpalony, bo nie tak pójść mogło w nim dosłownie wszystko.
Nie wiem, czy ktoś marzący o zwiększeniu produkcji polskich organicznych związków z grupy węglowodorów nienasyconych stał nad prezesem Obajtkiem z pistoletem przy skroni (niski poziom prawdopodobieństwa), wiem natomiast, że inwestycja oszacowana wstępnie na 13,5 mld zł ruszyła z tak zwanego kopyta. Ruszyła, mimo iż zarząd spółki doskonale zdawał sobie sprawę, a przynajmniej powinien (zakładając, że zasiadający w nim ludzie czytali ze zrozumieniem zamawiane przez siebie, nietanie ekspertyzy międzynarodowych firm doradczych), że projekt nie spełnia podstawowych założeń biznesowych.
Możemy ponarzekać, że audyty w państwowych spółkach idą ślamazarnie, niemniej ich rezultaty mogą niejednego ex-menago zaprowadzić przed marsowe oblicze prokuratora
Oczywiście, możemy ponarzekać, że audyty w państwowych spółkach idą ślamazarnie, niemniej ich rezultaty mogą niejednego ex-menago zaprowadzić przed marsowe oblicze prokuratora. Z tzw. studium wykonalności projektu wyłania się ponury, lecz jednoznacznie czarno-biały obrazek, z wyraźną dominantą czerni. W chwili podejmowania finalnej decyzji o odpaleniu tematu olefin – którą poprzedziły co najmniej 224 spotkania z wynajętą firmą doradczą – wspomniani audytorzy zwrócili uwagę na nierealne założenia projektu, oceniając szanse jego dowiezienia w zakładanym w biznesplanie terminie na mniej niż… 1 procent! Jeden to więcej niż zero, choć pewne obawy mógł budzić kolejny fragment analizy. Otóż opłacani przez Orlen zewnętrzni spece ostrzegali, że budowa samego Kompleksu Olefiny III bez dodatkowych instalacji będzie poniżej lub na krawędzi progu opłacalności, a stopa zwrotu z inwestycji przy szacowanym koszcie kapitału znajdzie się pod wodą.
W dużym skrócie, zarząd Orlen wziął na klatę ryzyko, że inwestycja za ponad 13 mld nie zarobi nawet na pokrycie odsetek od zaangażowanych w nią środków. Ale hola, hola, jakie 13 mld? Już wiadomo, że aby dowieźć parametry inwestycyjne, trzeba będzie wpakować w płockie zakłady niemal dwa razy tyle kasy, a konkretnie minimum 25 mld. Na szczęście to zmartwienie nowego zarządu, który musi zdecydować, brniemy dalej z tematem Olifeny III czy zabijamy marzenia o potędze, godząc się z wielomiliardową startą wygenerowaną na dziurze w ziemi?
W prawdziwej dziurze, by nie rzec dosadniej, jest jednak inny, nowy zarząd do niedawna perły w koronie skarbu państwa. Zbudowana za czasów „drugiego Tuska” w reakcji na próby wrażego przejęcia przez rosyjskiego oligarchę Mosze Kantora Grupa Azoty, cierpliwie, krok po kroku, pięła się w europejskim biznesie nawozowym, zdobywając pozycję wicelidera europejskiego rynku. Ale wiceliderem mogły sobie polskie firmy być za Tuska. Nowe kierownictwo miało ambitniejsze plany i tak oto kosztem 7 mld zł ruszyła w podszczecińskich Policach największa tego typu inwestycja w polskim sektorze przemysłowym Police Polimer. O tym, że to „wielka sprawa i szansa, której nie mogliśmy nie dostrzec”, jeszcze rok temu przekonywał, przecinając wstęgę ówczesny premier. Nożyce poszły w ruch, sam zakład stoi (nie wszystkie instalacje udało się oddać do użytku), odsetki od kredytów rosną, a banki tracą cierpliwość. W efekcie Azoty mają już 10 mld długu, zeszły rok zakończyły z 3 miliardami pod kreską, a nowy zarząd nie wyklucza zwolnień grupowych. Może jednak cierpliwość popłaca?
