Leo Beenhakker zmarł w wieku 82 lat. Nie wiadomo, czy był najlepszym trenerem reprezentacji Polski w XXI w. , wiadomo, że był najbardziej wpływowym.
Denerwuje mnie to, że podczas każdej rozmowy o polskiej piłce słyszę narzekania i skargi, ale nikt nigdy nie powiedział, co zrobić, żeby było lepiej. Nigdy nie usłyszałem żadnej konstruktywnej sugestii, tylko krytykę. A z polską piłką rzeczywiście jest źle – mówił „Gazecie Wyborczej” Leo Beenhakker niedługo po objęciu reprezentacji Polski.
Niedługo od tych słów minie 20 lat, a zupełnie nie straciły na aktualności. Beenhakker widział więcej i wiedział więcej. Być może osiągnąłby w Polsce więcej, ale koniec końców przegrał ze związkowym betonem.
Leo Beenhakker nie żyje
Dlaczego polscy piłkarze stają się lepsi po pobycie w kadrze? Może dlatego, że potrzebują naprawdę dużego autorytetu, żeby komuś zaufać. Trener Beenhakker nie ma pod tym względem porównania z polskimi trenerami — mówił lata temu Jakub Wawrzyniak, wówczas obrońca Legii Warszawa, dziś ekspert telewizyjny.
Holender był przybyszem z lepszego świata. Stała za nim praca w najlepszych klubach, z najlepszymi piłkarzami. W reprezentacji Holandii, Ajaxie Amsterdam, Realu Madryt. To był trener z telewizji. Polskim piłkarzom imponowało, że mogą pracować z kimś o takim życiorysie. Byli Holendra ciekawi, chcieli się od niego czegoś nauczyć, wierzyli mu. Jacek Bąk, jeden z liderów tamtej drużyny, opowiadał, że w 2006 r. myślał o rezygnacji z gry w kadrze. Został, bo Beenhakker dawał obietnicę, że będzie lepiej.
Polska piłka leżała taplała się natomiast w błocie.
Piłkarze, trenerzy, działacze tracili litery w nazwiskach, bo prokuratura zabrała się w końcu za mafię ustawiającą mecze. Legia była wyrzucana z europejskich pucharów za kibolskie zamieszki podczas meczu w Wilnie. Reprezentacja grała na szpetnych, rozlatujących się na stadionach i murawach przypominających pastwiska. To był piłkarski Trzeci Świat.
Nie wspominając już nawet o tym, że kadra składała się z klubowych rezerwowych, drugoligowców z lig zagranicznych i gwiazdek słabiutkiej polskiej ligi. Nie było tam piłkarzy z Napoli, Juventusu i Barcelony. W kadrze na Euro 2008 za gwiazdy robili piłkarze Larissy, Racingu Santander, Wolfsburga.
Leo Beenhaker dokonał cudów
Zatrudniony został jak każdy inny selekcjoner reprezentacji po 1989 r. Bez namysłu i planu. Polska przeżyła fatalny mundial w Niemczech, trener Paweł Janas pokazał, że nie dorósł do prowadzenia reprezentacji (na konferencje po porażkach wysyłał kucharza). A że na tym samym turnieju dobrze zagrał prowadzony przez Holendra Trynidad i Tobago, to prezes PZPN Michał Listkiewicz długo się nie zastanawiał. I nikogo nie zapytał o zdanie. Ani doradców, ani wiceprezesów, ani związkowych baronów. Zapytał tylko sponsora reprezentacji, który współfinansował gigantyczną na ówczesne warunki pensje Holendra (w sumie zarobił ok. 3 mln euro przez trzy lata).
Beenhakker zwalniany był właściwie od początku. Po prezentacji Grzegorz Lato rzucił do dziennikarzy: „Macie, czego chcieliście. Teraz my będziemy was j…”
Nie minęły dwa miesiące, gdy nieprzychylne redakcje zamawiały u fotoreporterów zdjęcia pobitego Beenhakkera po spodziewanej klęsce z Portugalią. Gdyby Polska przegrała wtedy w Chorzowie, Holender zostałby pewnie zwolniony. Reprezentacja wygrała jednak z czwartą drużyną świata 2:1. To był jeden z meczów w najnowszej historii polskiego futbolu, początek drogi, która zakończyła się pierwszym w historii awansem na mistrzostwa Europy.
Polski futbol zamilkł jednak tylko na chwilę. Kiedy Lato został szefem PZPN, między związkiem i selekcjonerem panowała już atmosfera wrogości. To były te czasy, w których działacze kibicowali rywalom reprezentacji, by jak najszybciej pozbyć się przybłędy z zagranicy.
W takiej atmosferze, przy takiej energii, ta drużyna nie mogła dobrze grać. Zaszczuty selekcjoner zaczął się wiercić, bez konsultacji z nikim podjął pracę doradcy w Feyenoordzie Rotterdam. A że jeszcze po porażce na Euro 2008 polscy piłkarze przestali Holendra słuchać (w kadrze wybuchła afera alkoholowa), to eliminacje mistrzostw świata w RPA zakończyły się katastrofą.
Po porażce 0:3 w Słowenii Lato wyrzucił Beenhakkera. W swoim stylu. Bez klasy. Najpierw informując o wszystkim media, a dopiero potem samego zainteresowanego.
Jak Leo Beenhakker odmienił polski futbol
Wpływu Beenhakkera na polski futbol nie da się nie docenić. I nie chodzi o to, że był pierwszym obcokrajowcem, który poprowadził reprezentację, zburzył mentalny mur działaczy PZPN. To akurat mu się nie udało, do dziś po zmianie selekcjonera spece ze związku grzmią, że kadrę powinien prowadzić Polak, a obcokrajowców w ogóle nie można brać pod uwagę.
To Beenhakker zaprosił na zgrupowanie przed Euro 2008 17-letniego Wojciecha Szczęsnego, by ten nabierał doświadczenia obok znanych kolegów i szkolił pod okiem wybitnego specjalisty od trenowania bramkarzy – Fransa Hoeka.
To u Beenhakkera debiutował Łukasz Piszczek. Na długo, zanim został czołowym prawym obrońcą na świecie.
To Beenhakker zabrał pierwszy raz na zgrupowanie Grzegorza Krychowiaka. Wówczas juniora Bordeaux. Owszem, uchodzącego za zdolnego, ale nie on jeden wówczas miał dobrą opinię.
To u Beenhakkera karierę w reprezentacji – liczoną dziś w 138 meczach i 78 golach – zaczynał Robert Lewandowski. W 2022 r., przed meczem Polska-Holandia kapitan reprezentacji serdecznie wyściskał się trenerem, dziękując za współpracę.
Być może największym osiągnięciem Beeenhakkera było jednak to, że przed Euro 2008 mianował asystentem Adama Nawałkę. Po latach polski trener wspominał, że ta współpraca go ukształtowała, pomogła w osiągnięciu ćwierćfinału Euro 2016, co jest największym sukcesem polskiej piłki po 1989 r.
Zapewne Holender mógł osiągnąć więcej, ale polska piłka mu na to nie pozwoliła. Biorąc pod uwagę okoliczności, dokonał z reprezentacją cudów.
