Lex szarlatan zatrzymane. Lekarze rozczarowani, przedsiębiorcy klaszczą

Prezydent zdecydował o skierowaniu ustawy określanej jako lex szarlatan do Trybunału Konstytucyjnego, uzasadniając to zagrożeniem dla firm zajmujących się zielarstwem i medycyną komplementarną.
Lekarze wyrazili rozczarowanie decyzją prezydenta, podkreślając pilną potrzebę nowych przepisów chroniących pacjentów przed oszustwami medycznymi.
Naczelna Izba Lekarska ocenia, że projekt prezydenta zawiera korzystne zmiany, ale jego skuteczność zależy od sprawności działania prokuratury.
Przedstawiciele biznesu wskazują na nieprecyzyjne pojęcia w rządowej ustawie i obawiają się możliwości zamknięcia firm za działania influenserów.
Dalsze losy nowych przepisów są niepewne, a oczekiwanie na rozwiązania prawne umożliwia działalność osobom oferującym wątpliwe terapie.
Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii, otwiera się w nowym oknie

Prezydent Karol Nawrocki ogłosił, że kieruje do Trybunału Konstytucyjnego nowelizację ustawy o prawach pacjenta, powszechnie określaną jako tzw. lex szarlatan. Dlaczego? Jak tłumaczył: – Do jednej grupy szarlatanów rząd zakwalifikował szkodzących zdrowiu szaleńców oraz tysiące polskich firm zajmujących się zielarstwem, zdrowym odżywianiem, czy medycyną komplementarną.

Jednocześnie przedstawił własny, uderzający w oszustów, projekt nowelizacji Kodeksu karnego. To jego zdaniem „skuteczne i przede wszystkim bezpieczne dla demokracji rozwiązanie problemu szarlatanów”.

„Lex szarlatan”. Lekarze rozczarowani, przepisy potrzebne na wczoraj

Prezes Kolegium Lekarzy Rodzinnych Michał Sutkowski uważa, że „lex szarlatan” wcale nie godziło w sprzedawców ziół czy np. osoby promujące akupunkturę, pod warunkiem, że nie namawiają one pacjentów do zrezygnowania z terapii medycznych, ale są ich uzupełnieniem.

– Ustawa pomimo pewnych wątpliwości powinna być podpisana – powiedział na antenie Polsat News. I podkreślił, że oręża w walce z szarlatanerią potrzeba „na wczoraj”.

„Częściowo rozczarowana” ruchem prezydenta jest Naczelna Izba Lekarska, bo jak słyszmy, odsuwa on w czasie wejście w życie bardzo potrzebnych przepisów.

– Przepisów, które zabezpieczą pacjentów przed oszustami podającymi się za przedsiębiorców i sprzedającymi swoje poglądy oraz produkty jako tzw. medycynę alternatywną, gdy w rzeczywistości zarabiają na kłamstwach zagrażających zdrowiu pacjentów – mówi Interii rzecznik NIL Piotr Pisula.

– Apelowaliśmy do pana prezydenta, aby podpisał tę ustawę w jej pierwotnym kształcie, mimo tego że sami zgłaszaliśmy do niej uwagi – dodaje.

NIL: Zmiany w projekcie prezydenta idą w dobrym kierunku, ale…

Teraz NIL analizuje nową propozycję prezydenta i jak słyszmy, może poprzeć te rozwiązania. – Projekt prezydencki zawiera zmiany idące w dobrym kierunku, jednak zamysł nowelizacji może się udać tylko przy sprawnym działaniu prokuratury – a na to nie ma gwarancji – zauważa Pisula.

– Zależy nam przede wszystkim na tym, aby powstały regulacje skutecznie chroniące pacjentów. To jest w tej chwili najważniejsze. Niezależnie od tego, czy ostatecznie będzie to projekt prezydencki, czy rządowy, przepisy te są po prostu niezbędne – podkreśla.

Prezydent: Rząd wrzucił wszystkich do jednego worka. Premier odpowiada

„Trudno w to uwierzyć, ale Karol Nawrocki zablokował ustawę chroniącą pacjentów przed oszustami, wyłudzeniami i groźnymi niesprawdzonymi terapiami. Zamiast po stronie chorych, stanął po stronie szarlatanów” – tak decyzję prezydenta skomentował Donald Tusk.

Karol Nawrocki tłumacząc, dlaczego kieruje „lex szarlatan” do Trybunału, wskazywał, że cel ustawy jest słuszny. W jego ocenie problemem mogą się okazać proponowane środki.

– Przepisy tak skonstruowano, że wielotysięcznymi karami może zostać obłożony zarówno ktoś, kto sprzedaje zioła czy suplementy jak i realny szarlatan zniechęcający do leczenia medycyną popartą naukowo – powiedział prezydent. Wskazywał, że uwagę na to zwracały mu m.in. organizacje pracodawców i wymienił tu Business Center Club.

„Lex szarlatan”. Jakie wątpliwości zgłosił prezydentowi biznes?

Co dokładnie budziło obawy przedsiębiorców?

– Jako Business Center Club w pełni zgadzamy się z potrzebą nowelizacji prawa i eliminowania nadużyć. Uważamy, że droga do ukarania osób, które oferują suplementy lub alternatywne metody zamiast konwencjonalnego leczenia, powinna być jak najkrótsza. Jeśli ktoś nakłania pacjenta do odstawienia chemioterapii i próbuje leczyć raka witaminą C, powinien być natychmiastowo i surowo ukarany – mówi Interii autor opinii, o której wspomniał prezydent, Mateusz Pazdan, ekspert BCC ds. Suplementów Diety, Żywności Wzbogaconej i Funkcjonalnej.

W czym tkwi więc problem? – Przede wszystkim przepisy posługują się bardzo nieprecyzyjnymi pojęciami, takimi jak choćby „praktyka pseudomedyczna”. – Z perspektywy dużego biznesu, który reprezentuję, sytuacja, kiedy organ taki jak Rzecznik Praw Pacjenta mógłby w trybie administracyjnym zamknąć stronę internetową, jest po prostu nie do pomyślenia – ocenia.

Wskazuje, że współcześnie firmy na szeroką skalę korzystają z marketingu influencerskiego. – Przedsiębiorcy nie mają możliwości pełnego zapanowania nad tym, co tacy ludzie mówią. Nawet przy precyzyjnym określeniu warunków współpracy czy załączników do umów, influencer może wypowiedzieć słowa, które – w myśl nowych przepisów – mogłyby doprowadzić do zablokowania działalności firmy. Postrzegamy to jako realne zagrożenie dla biznesu – uważa.

– Nie widzimy potrzeby wprowadzania dodatkowych narzędzi, które ze względu na wypowiedzi osób trzecich stwarzają ryzyko zamknięcia całego biznesu. W demokratycznym państwie takie rozwiązania nie powinny mieć miejsca – podkreśla.

Niezależnie od tego jaki los spotka inicjatywę prezydenta, pewne jest jedno: na tak bardzo potrzebne – zdaniem wszystkich naszych rozmówców – przepisy, pozwalające skutecznie walczyć z szarlatanami narażającymi zdrowie i życie Polaków, trzeba będzie poczekać. A to, niestety, dobra wiadomość dla oszustów.

Jolanta Kamińska-Samolej (kontakt do autorki: [email protected])