-
Badania z użyciem obroży GPS wykazały nowe aspekty relacji między afrykańskimi drapieżnikami, obalając powszechne przekonania o zależności hien od lwów.
-
Samce lwów aktywnie poszukują konfrontacji i polują na krokuty cętkowane, podczas gdy lwice zwykle unikają starć z tymi drapieżnikami.
-
W badaniach wykorzystano dane zebrane na przestrzeni czterech lat od 17 lwów i 14 hien na terenie Namibii i Botswany.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Tę historię zna każdy miłośnik filmów przyrodniczych o afrykańskiej sawannie. Lwy polują, zabijają duże ssaki kopytne, po czym nie dojadają swoich ofiar i zostawiają sporo resztek. Do padliny schodzą się i zlatują sepy, marabuty, szakale, wreszcie hieny – to one kojarzą się z najważniejszymi padlinożercami Afryki.
Hiena cętkowana, jak kiedyś nazywano krokutę cętkowaną, jest sporym zwierzęciem o dużej sile i potężnym nacisku szczęk, który pozwala jej kruszyć kości. To miało być kolejne przystosowanie do pożerania padliny i tego, czego nie są w stanie zjeść prawdziwi myśliwi – lwy.
Hieny takie jak krokuta cętkowana aktywnie polują
Dzisiaj wiemy, że rzeczywistość wygląda nieco inaczej. Krokuta cętkowana nie jest jedynie padlinożercą. Co więcej, nie jest nawet przede wszystkim padlinożercą. Skutecznie poluje i to nawet na ofiary większe od siebie. Jest w stanie powalić nie tylko impalę, ale i gnu, zebrę czy koba. Zespołowo krokuty potrafią osaczyć nawet bardzo duże ofiary jak bawół albo żyrafa. W niektórych miejscach kontynentu afrykańskiego upolowane ofiary stanowią przytłaczającą większość pokarmu krokut, co czyni z hien chwilami skuteczniejszych myśliwych niż lwy.
Nie jest też tak, że hieny podążają tropem lwów, aby pożywić się ich resztkami. Owszem, istnieje ścisła relacja między krokutami a lwami, ale opiera się ona na zupełnie innych zasadach.
Relacje te zbadała Nancy Barker z Uniwersytetu KwaZulu-Natal w Republice Południowej Afryki, a „EurekAlert” podaje wyniki tych badań. Czytamy tam, że hieny i lwy na ogromnych terytoriach, jakie zajmują, są trudne do zbadania. Nowe badania wykorzystujące obroże GPS do mapowania ruchów poszczególnych zwierząt ujawniły jednak nowe informacje na temat relacji między tymi konkurującymi gatunkami mięsożerców.
Samce lwów traktują hieny jako konkurencję
Pokazują one, że gdy dochodzi do spotkania między lwami a krokutami, wówczas mamy zupełnie inny rodzaj zachowania dużych kotów wobec konkurencyjnego drapieżnika w zależności od płci. Lwice unikają konfrontacji z krokutami, a ich reakcja zależy od zachowania reszty stada, natomiast samce lwów – wręcz przeciwnie. Mocno szukają konfrontacji.
„Frontiers in Ethology” formułuje to nawet jako dowody na to, że samce lwów polują na krokuty. Tropią je aktywnie i starają za wszelką cenę wyeliminować. Możliwe, że postrzegają je jako konkurencję pokarmową, a może jako potencjalną zdobycz. Wymaga to jednak jeszcze głębszego sprawdzenia.
Najbardziej prawdopodobna jest teoria, która mówi, że o ile działające grupowo lwice są przyzwyczajone do podejmowania decyzji zgodnych z wolą i interesem grupy, o tyle samce lwów działają częściej z pobudek indywidualnych, wręcz egoistycznych. A hieny kojarzą się im z zagrożeniem oraz podbieraniem upolowanej zdobyczy. To może powodować, że akurat samce lwów zwróciły się ku krokutom jako zwierzętom, które trzeba wyeliminować. Gdyby hieny były tylko żywiącymi się resztkami padlinożercami, lwy zostawiłyby je w spokoju.
Badania objęły zwierzęta w Parku Narodowym Etosha w Namibii, w rezerwacie Linyanti w północnej Botswanie i północno-wschodniej Namibii, a także w Parku Narodowym Chobe w Botswanie. Wykorzystano w nich dane 17 lwów i 14 hien zebrane na przestrzeni czterech lat.
Hieny, które żywią się owocami i termitami
Na terenie Afryki żyją cztery gatunki hienowatych. Na sawannach szczególnie rozpowszechniona jest krokuta cętkowana. Hiena pręgowana zamieszkuje północne tereny Afryki, wraz z Saharą i Sahelem oraz obszarami wschodniej części kontynentu po Tanzanię.
Hiena brunatna ograniczona jest do południowej i południowo-zachodniej Afryki, gdzie specjalizuje się w polowaniach na zwierzęta nadmorskie, np. młode uchatki, foki, słonie morskie, ale chwyta także małe kopytne i inną zdobycz, a ważne w jej diecie są owoce. Specjalistą pokarmowym jest protel. Dwa gatunki tej hieny z południowej i wschodniej Afryki żywią się zwłaszcza termitami.
