Uwaga całego świata, wliczając USA, była ostatnio skupiona na wymianie ognia między Iranem i Izraelem. Władimir Putin wykorzystał tę sytuację.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Analiza przeprowadzona przez Agence France-Presse, powołującą się na dane Instytutu Badań nad Wojną, wykazała, że siły rosyjskie zajęły w czerwcu więcej ziemi niż w jakimkolwiek innym miesiącu od listopada. Ukraińskie wojsko stanęło w niedzielę w obliczu tego, co nazwało „największym atakiem z powietrza” od czasu, gdy Rosja po raz pierwszy rozpoczęła wojnę w lutym 2022 r.
Chociaż zyski Moskwy pozostają stosunkowo ograniczone i stopniowe, są one trwałe. Putin przeszedł do ofensywy w czasie, gdy polityka zagraniczna Białego Domu koncentruje się na Bliskim Wschodzie — z prezydentem Donaldem Trumpem, który podwaja wysiłki, by wykorzystać zawieszenie broni między Iranem a Izraelem, by dążyć do rozejmu w Strefie Gazy, na czele. Może być to próba wzmocnienia pozycji Kremla przed rozmowami w sprawie Ukrainy.
— Można spodziewać się ataków w czasie, gdy uwaga USA ponownie skupi się na Bliskim Wschodzie — powiedział „Newsweekowi” Amos Fox, emerytowany pułkownik armii amerykańskiej, pracujący jako stypendysta w Future Security Initiative na Uniwersytecie Stanowym w Arizonie. — Putin może wykorzystać odwrócenie uwagi jako okazję do zdobycia kolejnych terytoriów, które okażą się korzystne dla Rosji przy stole negocjacyjnym — dodał Fox.
Putin uzyskał „akceptowalne minimum”
Oficjalnie cele wojskowe Rosji pozostają niezmienione od czasu, gdy Putin przedstawił plan pokojowy w czerwcu ubiegłego roku. Później powtórzył go „Newsweekowi” były ambasador Rosji w USA i minister spraw zagranicznych.
Plan ten zakładałby odstąpienie przez Ukrainę Doniecka, Chersonia, Ługańska i Zaporoża, które zostały zaanektowane przez Moskwę we wrześniu 2022 r., a także Krymu, zajętego przez Rosję i zaanektowanego w 2014 r. Kijów musiałby również zrezygnować z ubiegania się o członkostwo w NATO i podjąć inne kroki, które zostały odrzucone przez Zełenskiego.
Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow odpowiedział na zarzuty specjalnego wysłannika Trumpa, Keitha Kellogga, oskarżającego Moskwę o opóźnianie rozmów w sprawie porozumienia.
— Jesteśmy zainteresowani osiągnięciem celów, które wyznaczyliśmy i celów, które staramy się osiągnąć podczas [Specjalnej Operacji Wojskowej] za pomocą środków politycznych i dyplomatycznych — powiedział Pieskow. — Dlatego nie jesteśmy zainteresowani opóźnianiem czegokolwiek.
Obecnie szacuje się, że Rosja w pełni przejęła kontrolę nad Ługańskiem i zajęła od 60 do 70 proc. pozostałych trzech regionów we wschodniej Ukrainie. Krym znajduje się pod pełną kontrolą Rosji od 2014 r.
Trump podobno zaproponował zamrożenie linii frontu jako część swojego planu pokojowego, Fox argumentował, że strategia Rosji wydaje się mieć na celu maksymalizację zysków.
— Moja ocena jest taka, że Putin skubie krawędzie linii frontu, aby uzyskać terytorium, które z przyjemnością odda w przypadku zakończenia negocjacji w sprawie zakończenia wojny — powiedział Fox. — Jest zadowolony z utrzymania większości obwodów znajdujących się obecnie pod kontrolą Rosji — Krymu, Ługańska, Doniecka, Chersonia i Zaporoża. Jednocześnie jest gotowy, by oddać małe części okupowanej Ukrainy, które mają niewielką lub żadną wartość dla jego polityki.
— Putin uzyskał to, co nazywam „akceptowalnym minimum”, czyli Donbas, most lądowy na Krym i Krym — dodał Fox. — Gdyby tego nie miał, nadal ciężko walczyliby o zdobycie tego terytorium. Ponieważ to terytorium jest teraz nominalnie rosyjskie, jest w porządku.
„Rosjanie radzą sobie znacznie lepiej”
Fox argumentował, że Rosja, mimo poniesienia poważnych strat, wydaje się wykorzystywać przewagę liczebną w celu utrzymania stopniowych zdobyczy terytorialnych.
— Wydaje się, że Rosja jest w pełni zaangażowana w grę w kotka i myszkę, polegającą na zwalczaniu i wykorzystywaniu dronów oraz powstrzymywaniu ukraińskich ataków precyzyjnych — powiedział Fox. — Jednak rosyjska strategia jest nadal mocno zakorzeniona w masowości, czyli po prostu w większej liczbie żołnierzy i systemów broni bojowej, niezależnie od ich jakości. W ten sposób Putin nadrabia ukraińskie przewagi technologiczne.
— Rosyjska strategia masowej agresji działa na ich korzyść, przynajmniej częściowo przez pryzmat kontroli terytorialnej — dodał Fox. — Biorąc pod uwagę zainteresowanie Putina denacjonalizacją Ukrainy, kontrola terytorialna z pewnością powinna być jedną z kategorii, których obserwatorzy używają do mierzenia strategicznego sukcesu i porażki obu stron w wojnie.
Dylan Payne Royce, pracownik naukowy w Szkole Spraw Międzynarodowych Wyższej Szkoły Ekonomii Narodowego Uniwersytetu Badawczego w Moskwie, argumentuje, że brak oficjalnych źródeł dotyczących strat po obu stronach nadal zaciemnia prawdziwy koszt wojny.
Powiedział, że to Ukraina zwróciła się ku „drakońskim metodom” poszukiwania siły wojennej poprzez egzekwowanie poboru, podczas gdy „w przypadku Rosji, poza mobilizacją z września 2022 r., rekrutacja odbywała się wyłącznie z ochotników”. Jednocześnie „siły rosyjskie generalnie posuwają się naprzód w umiarkowanym, ale znacznym tempie od wiosny ubiegłego roku”.
— W połączeniu to wszystko sugeruje, że siły rosyjskie radzą sobie znacznie lepiej na polu bitwy — twierdzi Royce.
Frederick Kagan, starszy pracownik i dyrektor Critical Threats Project w American Enterprise Institute, nakreślił bardziej złożony obraz, w którym Ukraina nadal wykazywała się ogromną sprawnością w podważaniu mocnych stron Rosji i wykorzystywaniu słabości wroga.
— Rosjanie nie są szczególnie blisko osiągnięcia swoich deklarowanych celów, prawdopodobnie nie osiągną ich. Chyba że sytuacja zmieni się bardzo dramatycznie, ale Ukraińcy coraz częściej znajdują sposoby na zniwelowanie ich przewagi — powiedział Kagan „Newsweekowi”.
Dodał, że rosyjskie zdobycze zostały znacznie spowolnione przez braki w uzbrojeniu i podatność czołgów na ukraińskie ataki dronów, zmuszając rosyjskie wojska do posuwania się w dużej mierze w tempie piechura.
— Z jednej strony, dostosowali swoje podejście taktyczne, aby uwzględnić i złagodzić swoje problemy z uzbrojeniem, ale oznacza to, że ich postęp jest zasadniczo ograniczony do trzech mil na godzinę. Przy obecnym tempie postępu podbój reszty Ukrainy zajmie Rosji około stu lat — powiedział Kagan.
Pomimo tego tempa, według Kagana, ostatecznym celem Putina było całkowite zwycięstwo, a nie częściowe.
— Putin myśli, że może kontynuować te powolne, zgrzytające postępy tak długo, jak to konieczne, i że w końcu wsparcie Zachodu dla Ukrainy załamie się, a Ukraina upadnie, a on będzie w stanie całkowicie ją pokonać — powiedział Kagan. — Taka jest nasza ocena obecnego strategicznego rachunku Putina.
— Ten strategiczny rachunek jest podsycany faktem, że Ukraińcy od 2023 r. nie wykazali zdolności do przeprowadzenia znaczącej kontrofensywy i odbicia terytorium z rąk Putina. Podejście Putina polega na tym, że niezależnie od tego, jak małe są zyski, są one stopniowe, a on może zatrzymać wszystko, co weźmie, więc po prostu będzie naciskał, aż albo weźmie wszystko, albo Ukraina upadnie — uważa Kagan.
Splecione losy Rosji i Iranu
W ostatecznym rozrachunku to, co dzieje się na Bliskim Wschodzie, może mieć ogromny wpływ na przebieg konfliktu w Ukrainie. Już teraz istnieją bezpośrednie powiązania między tymi miejscami.
Moskwa i Teheran są długoletnimi partnerami, którzy w styczniu pogłębili swój strategiczny pakt, a samobójcze drony typu Shahed licencjonowane z Iranu stały się podstawą rosyjskich ataków na Ukrainie. Gdy napięcia między Iranem a Izraelem narastały, sekretarz obrony Pete Hegseth potwierdził, że Pentagon przekierował systemy antydronowe z Ukrainy na Bliski Wschód.
Niedawno irańskie media poinformowały, że ukraiński chargé d’affaires w Teheranie został wezwany przez ministerstwo spraw zagranicznych w związku z rzekomymi komentarzami ukraińskich urzędników popierającymi izraelskie ataki na Islamską Republikę.
Rosja jest również żywotnie zainteresowana stabilnością Iranu. Podczas gdy Putin publicznie potwierdził, że niedawna umowa jego kraju z Teheranem nie była traktatem o wzajemnej obronie, a irańscy urzędnicy odrzucili oferty nabycia zaawansowanego sprzętu obrony powietrznej, potencjalna utrata kolejnego kluczowego partnera na Bliskim Wschodzie zaledwie kilka miesięcy po upadku długoletniego prezydenta Syrii Baszara al-Assada może okazać się druzgocąca dla wpływów Moskwy w regionie.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
