Front w Donbasie trzeszczy w szwach, ale Rosjanie powoli zaczynają wycofywać kolejne jednostki z frontu, aby wypchnąć Ukraińców z obwodu kurskiego. Nie ustają przy tym w atakach terrorystycznych na ukraińskie miasta. Zwłaszcza przyfrontowe.
Tylko w środę, 29 sierpnia, Rosjanie przeprowadzili ponad 4 tys. ataków na cele w bezpośrednim zapleczu frontu, z czego 139 zrealizowali przy pomocy systemów rakietowych Grad, a aż 1314 uderzeń wykonano przy użyciu dronów kamikadze. W tym wystrzelono 21 Shahedów.
Pozostałe to niewielkie bezzałogowce przenoszące ładunek o masie do 4 kg. Ukraińcy zauważyli, że Rosjanie coraz częściej używają lekkich bezzałogowców do niszczenia celów punktowych – budynków, magazynów, elementów infrastruktury krytycznej. Jest to związane z brakiem odpowiedniej ilości precyzyjnej amunicji kal. 152 mm dla haubic samobieżnych i pocisków rakietowych dla systemów Grad i Huragan.
Te zaś musiały zintensyfikować działania ze względu na rozpoczęte wycofywanie rosyjskich jednostek z frontu w Ukrainie do zabezpieczenia obwodu biełgorodzkiego, briańskiego i wyparcia Ukraińców z obwodu kurskiego. Kreml uznał, że odzyskanie utraconych ziem jest teraz istotne, ale nie aż tak ważne, aby osłabiać front.
Rosyjskie przegrupowanie
Naczelny Wódz Sił Zbrojnych Ukrainy, gen. armii Aleksander Syrski uzasadniał uderzenie na rosyjski obwodach chęcią Ukrainy do „utworzenia strefy bezpieczeństwa, która doprowadziłaby do zaprzestania ostrzału z terytorium Federacji Rosyjskiej, ochrony obiektów cywilnych w obwodzie sumskim, a także wyprzedzenia wroga”.
Jednocześnie przyznał, że „jednym z celów operacji ofensywnej w kierunku Kurska było odciągnięcie znacznych sił wroga z innych kierunków, przede wszystkim z pokrowskiego i kurachowskiego”. Jeśli faktycznie takie były plany, to powiodły się tylko częściowo. Rosyjska artyleria zaprzestała regularnych ostrzałów przygranicznych obwodów, jednak nie udało się zmniejszyć nacisku Rosjan w Donbasie, mimo zauważalnego przegrupowania wojsk. Amerykańscy analitycy szacują, że Rosja potrzebuje ściągnąć co najmniej 50 tys. żołnierzy, aby wypchnąć wojska ukraińskie z obwodu kurskiego.
Gen. Syrski poinformował, że Rosjanie przerzucili już do obwodu kurskiego około 30 tys. żołnierzy. Przerzucani są kolejni, jednak głównie z obwodu zaporoskiego. Na podstawie zdjęć z rozpoznawczych bezzałogowców Ukraińcom udało się zidentyfikować niektóre z przerzucanych jednostek, spod Chersonia wyjechały pododdziały 810. Samodzielnej Brygady Piechoty Morskiej, 11. Brygady Zmechanizowanej i 56. samodzielnego pułku desantowo-szturmowego. W żaden sposób jednak nie osłabili wojsk walczących pod Pokrowskiem, Toreckiem i Kramatorskiem.
Na tych odcinkach Rosjanie nadal atakują. Pod Pokrowskiem codziennie prowadzą 50-70 ataków, co stanowi niemal 40 proc. wszystkich kontaktów bojowych zainicjowanych przez Rosjan. Nadal Pokrowsk jest dla nich niezwykle istotnym celem, choć powoli Kreml zaczyna grać w grę, którą od miesiąca prowadzi Kijów. W dodatku powoli psują się nastroje społeczne.
Strach w społeczeństwie
Putin nie ma zamiaru odpuszczać Donbasu, dlatego do zaatakowanych obwodów śle poborowych. Grigorij Swierdlin, który stoi za projektem Idite Liesom, pomagającym Rosjanom uniknąć służby wojskowej, poinformował, że od początku ukraińskiego ataku na Kursk, niemal dwukrotnie wzrosła ilość wniosków, jakie złożyli młodzi ludzie, których może objąć pobór do zasadniczej służby wojskowej.
Putin, co prawda, obiecał, że nie wyśle poborowych na Ukrainę i słowa dotrzymał. Był niezwykle otwarty na skargi i wnioski. Jednak obwód kurski to nie Ukraina i poborowi z jesiennego poboru trafiają tam masowo. To poborowi dziesiątkami trafiają do niewoli. To oni zostali okrążeni i mają za plecami Kadyrowców, którzy dostali rozkaz utrzymania frontu i powstrzymania wycofujących się jednostek. Kreml działa na podstawie przepisów o sytuacji antyterrorystycznej, a nie stanu wojny. Dzięki temu nic nie powstrzymuje władz przed posyłaniem na front słabo wyszkolonych nastolatków. Spowodowało to wzrost oburzenia w Rosji.
Wolontariusze Idite Liesom zauważyli, że obecną sytuację można „opisać jako panikę, przerażenie faktem, że przygotowują się do masowego wysyłania poborowych” na front. Zgodnie z prawem na obszar objęty działaniami antyterrorystycznymi mogą być wysyłani poborowi, którzy mają za sobą cztery miesiące służby i skończyli pierwszy etap szkolenia specjalistycznego, co oznacza, że na front mogą trafić żołnierze powołani w wiosennym poborze, który zaczął się w kwietniu. I tacy żołnierze już zdążyli trafić do ukraińskiej niewoli.
Jesienny pobór w Federacji Rosjskiej rozpoczyna się 1 października. Formalnie tych, którzy zostaną wówczas powołani, nie będzie można nigdzie wysłać wcześniej niż w lutym. Obrońcy praw człowieka podkreślają jednak, że zasada ta jest łamana i znanych jest wiele przypadków wysyłania poborowych na front wprost po unitarce.
Niezadowolenie okazywane w mediach społecznościowych i nieliczne, szybko neutralizowane protesty to jeszcze nie trzęsienie ziemi, które mogłoby poruszyć fundamentami rosyjskiej władzy. Kreml nawet nie poczuł niezadowolenia społecznego. Skutki może odczuć w długoterminowej perspektywie. Do tego jednak daleka droga. Ukraińcy rozdają karty? Do przejęcia całkowitej inicjatywy przez Ukraińców jeszcze bardzo daleka droga. O ile w ogóle będzie to możliwe. Na razie posiadają ją jedynie w obwodzie kurskim. W Donbasie inicjatywa nadal należy do Rosjan i powoli, krok za krokiem, spychają Ukraińców na zachód.
Czy uda się im uzyskać przewagę? Wiele zależy od tego, jakie jeszcze posiadają rezerwy, czy trwa szkolenie kolejnych brygad i jakie wnioski wyciągnięto z dotychczasowych walk. Narazie nic nie wskazuje na to, że mają siły i możliwości, aby ruszyć choćby w osłabionym Zaporożu. Tym bardziej że Rosjanie przez dwa lata zdążyli znacznie umocnić zajęte pozycje i po uszy są wgryzieni w ziemię. Kijów stracił okazję zeszłego lata i teraz ciężko będzie przebić się na południe.
Ukraińcom nie udało się także osłabić skali ataków w Donbasie, a ich brygady są przemęczone ciągłą bytnością na froncie. Można w tym przypadku przywołać sienkiewiczowskiego Zagłobę, który podobną sytuację określił dykteryjką: „złapał Kozak Tatarzyna, a Tatarzyn za łeb trzyma”. Z jednej strony Ukraińcy posuwają się w Rosji, z drugiej Rosjanie na Ukrainie. Obie strony są zmęczone, poobijane i na krawędzi. Ukraina nadal musi liczyć na pomoc sojuszników, których co jakiś czas irytuje zachowanie Zełenskiego, z drugiej strony, w Rosji nadal nie ma efektu nowej miotły i produkcja uzbrojenia nie wzrosła. Pokazuje to skala użycia ciężkiego sprzętu, a przede wszystkim częstotliwość ataków lotniczych na dalekie zaplecze ukraińskiego frontu.
Jeszcze rok temu można było się spodziewać, że Rosjanie będą atakować 50-60 pociskami co dwa – trzy tygodnie, ograniczając skalę uderzeń pomiędzy turami. Teraz Rosjanie wyprowadzili atak z wykorzystaniem ponad setki środków napadu powietrznego po czterech miesiącach przerwy. Zdaje się, że Rosjanom się jednak nie spieszy.
Działają może leniwie, ale metodycznie i dokładnie. Uderzają niczym taran raz za razem w te same punkty oporu, wiedząc, że obrońcy w końcu się zmęczą. Jak to było w Bachmucie i Awdijiwce. Straty, jakie przy tym ponoszą, są dla Kremla jeszcze akceptowalne. Społeczeństwo, tresowane przez lata sączącą się propagandą, nie wykazuje woli sprzeciwu i pokornie znosi śmierć bliskich. W końcu wierzą, że bronią ojczyzny przed faszystowską nawałą, jak ich dziadkowie przed laty. Z tak fanatycznym społeczeństwem Ukraińcom będzie trudno wygrać.
