Sprawa „wschodnich powiązań” marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego wydaje się dęta. Karolowi Nawrockiemu nie przeszkadza to jednak w jej podbijaniu. Dlaczego? Wszystko wskazuje na to, że zdecydowała asertywna postawa Czarzastego wobec prezydenta.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Gdy we wtorek rzecznik prezydenta Karola Nawrockiego poinformował, że jednym z tematów Rady Bezpieczeństwa Narodowego, która ma się odbyć w przyszłym tygodniu, będą „podjęte przez organy państwa działania, mające na celu wyjaśnienie wszelkich okoliczności wschodnich kontaktów towarzysko-biznesowych Marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego” duża część opinii publicznej mogła zastanawiać się, o co właściwie chodzi. Zdziwieni nie byli jednak odbiorcy prawicowych mediów — w nich bowiem sprawa „wschodnich powiązań Czarzastego” grzana jest od końca stycznia, gdy „Gazeta Polska” i Telewizja Republika opublikowały materiał Piotra Nisztora.
Wzięcie tematu na agendę BBN zmusza do zajęcia się nim także odległe od PiS media — i jak można zgadywać — o to też chodziło prezydentowi. Problem w tym, że materiał Nisztora nie ujawnia żadnych istotnych, nieznanych wcześniej opinii publicznej informacji. Znacznie ciekawsze od tego, co zawiera, jest to, dlaczego prawicowe media i prezydent właśnie teraz zainteresowały się marszałkiem Sejmu.
Raczej kapiszon
Artykuł w „Gazecie Polskiej” w dużej mierze powtarza informacje, jakie znalazły się w wydanej w 2023 r. książce Tomasza Piątka „Wielkie łowy Kaczyńskiego”. W największym skrócie chodzi o to, że we władzach spółki zarządzającej Hotelem Mościcki w Spale obok małżonki Włodzimierza Czarzastego, Małgorzaty, zasiada Rosjanka z polskim paszportem Swietłana Czestnych. Czestnych ma też udziały w rzeczonej spółce, kontrolowanej przez wydawnictwo Muza, którego największym udziałowcem jest Małgorzata Czarzasta. W latach 2005-19 w zarządzie hotelowej spółki zasiadał z kolei Włodzimierz Czarzasty. Zrezygnował z piastowania funkcji, gdy objął po raz pierwszy mandat posła.
Czestnych przystępuje do spółki zarządzającej Mościckim już po odejściu z niej obecnego marszałka Sejmu. Rosjanka jest też ekspertką od rynku sztuki, pracującą — być może nadal — dla Rosyjskiego Domu Aukcyjnego. To instytucji, wśród której założycieli znajdują się strategiczne rosyjskie przedsiębiorstwa bezpośrednio kontrolowane przez Kreml, jak Sbierbank.
Dziennikarzom „Gazety Polskiej” nie udało się jednak ustalić, jakie dokładnie relacje łączą Czarzastego z Czestnych, zwłaszcza od momentu, gdy zajął się polityką – poza tym, że Rosjanka ma go wśród swoich znajomych na Facebooku, podobnie jak jego córkę. Trudno więc powiedzieć, by w materiale znalazło się coś, co faktycznie wywoływałoby alarm. Dwa opublikowane w „Gazecie Polskiej” materiały Nisztora o „niebezpiecznych związkach Czarzastych” zawierają bardzo mało konkretów. Autor pisze w zasadzie o wszystkim to, co wie o Czarzastym i jego biznesowych aktywnościach od lat 90. Przynajmniej na razie wszystko wskazuje, że mamy do czynienia z kapiszonem.
Zemsta za Nawrockiego?
Nie przeszkadza to jednak grzać tematu całemu prawicowemu ekosystemowi polityczno-medialnymu. Sprawę podbija portal wPolityce — na co dzień niepałający sympatią do mediów Tomasza Sakiewicza — prawicowi influencerzy na X oraz politycy PiS dopytujący się o to, czy Czarzasty dostał od służb poświadczenie bezpieczeństwa. „Gazeta Polska” twierdzi, że w 2023 r., choć zasiadł w sejmowej komisji ds. służb specjalnych, lider Nowej Lewicy nie przeszedł weryfikacji koniecznej do otrzymania dostępu do informacji niejawnych. Kancelaria Sejmu odpowiada, że marszałek ma dostęp do informacji z najwyższą klauzulą tajności i jest pod stałą ochroną kontrwywiadowczą. Podobnie wypowiedział się rzecznik ministra koordynatora ds. służb specjalnych, który stwierdził, że służby nie mają do marszałka zastrzeżeń.
Skąd to nagłe zainteresowanie prawicy informacjami dostępnymi od ponad dwóch lat? Można zgadywać, że ma to związek z ostatnią polityczną aktywnością marszałka Czarzastego, który — gdy tylko objął urząd — ustawił się w ostrej, polaryzacyjnej kontrze do prezydenta Nawrockiego, zapowiadając „weto marszałkowskie” i stanie na straży konstytucyjnych zasad, także tych ograniczających kompetencje głowy państwa.
Być może gdyby Czarzasty mniej konfrontacyjnie pełnił funkcję marszałka, to prawicowe media ogóle nie zainteresowałyby się jego „wschodnimi kontaktami towarzysko-biznesowymi”. Można też przypuszczać, że gdyby nie konflikt z marszałkiem, także prezydent Nawrocki mógłby nie uznać tej sprawy za problem godny obrad Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
Nie bez znaczenia dla decyzji prezydenta mogło mieć też to, że Czarzasty nie tylko nie zgodził się na poparcie wniosku o pokojową Nagrodę Nobla dla Trumpa, ale także bardzo zdecydowanie powiedział, że amerykański prezydent na nią nie zasługuje. Prawica już zaczyna łączyć tę decyzję z postkomunistycznymi korzeniami marszałka Sejmu. Decyzja prezydenta pozwala uruchomić narrację: „postkomunista z tajemniczymi powiązaniami z Rosją niszczy relacje Polski ze Stanami Zjednoczonymi, naszym najważniejszym sojusznikiem”.
Warto też zauważyć, że Rada ma charakter doradczy, a nie śledczy. Nie może zastępować ani służb ani nawet komisji śledczej. Nie ma kompetencji, by realnie przyjrzeć się ewentualnym niepokojącym powiązaniom marszałka Sejmu. Trudno oprzeć się wrażeniu, że prezydentowi nie chodzi tu o wyjaśnienie czegokolwiek, a o podbicie newsów Telewizji Republika i pogrillowanie marszałka Czarzastego, wysłanie mu sygnału, że on też może dostać, jeśli będzie się boksował z prezydentem.
Kolejna instytucja pada ofiarą polaryzacji
Wszystko to wciąga w niszczącą, polaryzacyjną logikę kolejną instytucję państwową, jedną z ostatnich, która się z niej wyłamywała. RBN była do tej pory przestrzenią, gdzie politycy różnych opcji politycznych mogli zebrać się pod egidą prezydenta i spokojnie porozmawiać o sprawach bezpieczeństwa państwa.
Wciągnięcie na agendę „wschodnich powiązań Czarzastego” gwarantuje, że na najbliższej Radzie nie uda się o niczym na poważnie i na spokojnie porozmawiać. Posiedzenie zmieni się w polityczny spektakl. Już to się zresztą dzieje, bo Czarzasty w odpowiedzi na zagranie prezydenta złożył oficjalny wniosek o rozszerzenie porządku obrad najbliższej Rady o informacje na temat związków prezydenta ze środowiskami zorganizowanej przestępczości, pseudokibicami i działalnością prezydenta w sopockim Grand Hotelu — niedługo przed wyborami Onet donosił, że Nawrocki mógł być uwikłany w proceder sutenerski. Karol Nawrocki zdecydowanie temu zaprzecza.
Fani polaryzacji po obu stronach będą zachwyceni. Problem w tym, że biorąc pod uwagę sytuację międzynarodową, w tym realne zagrożenie ze wschodu, potrzebne są miejsca, gdzie politycy różnych opcji potrafią rozmawiać, a nie tylko okładać się po głowach. RBN właśnie staje się takim miejscem.
