Polskie ptaki wyniosły się znad rzek, mimo że je kochały. Co się dzieje?

Sieweczki, niegdyś związane głównie z brzegami rzek, przenoszą się obecnie na pola uprawne, gdzie zakładają gniazda.
Zmiany zachodzące na terenach nadrzecznych, takie jak niski stan wody i nagłe wezbrania, utrudniają ptakom bezpieczne lęgi.
Rolnicy starają się obserwować gniazda podczas prac polowych, aby przypadkiem ich nie zniszczyć.
Oglądaj więcej podobnych reportaży w programie „Czysta Polska” w każdą sobotę o 16:30 w Polsat News.

Reporterzy programu „Czysta Polska” sieweczkę rzeczną spotkali w uprawie buraka cukrowego. Para ptaków w miejscowości Rzędziany pojawia się kolejny rok z rzędu. Potwierdza to Andrzej Lenczewski, rolnik i prezes Koła Łowieckiego „Głuszec” w Białymstoku.

Sieweczki uciekają znad rzek. Zamiast tego wybierają pola

– Przede wszystkim zwracaliśmy zawsze uwagę na czajki, które były tutaj wszędobylskie i zakładały kolonie. W tej chwili jednak widzimy m.in. sieweczki, które przenoszą się z rzek na nasze pole, zlokalizowane blisko rzeki Narew – wyjaśnia Andrzej Lenczewski.

Sieweczki składają jaja do skąpo wyściełanego gniazda w zagłębieniu terenu, dlatego prace polne robi się ze szczególną uwagą. – Zostawiamy takie miejsce wolne od chemii, a już od połowy czerwca widzimy często, jak czajki wodzą młode czy też sieweczki – relacjonuje prezes Koła Łowieckiego „Głuszec” w Białymstoku. Sieweczki dawniej gniazdowały także na pastwiskach. Zmiana klimatu, która obecnie zachodzi, skłania te ptaki do coraz częstszych lęgów w krajobrazie rolniczym.

Sieweczkom nie sprzyja niski stan wody na rzekach, ponieważ ptaki wykorzystują piaszczyste łachy i wyspy do lęgów – zauważa ornitolog Łukasz Wardecki z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Sieweczkom nie służą też nagłe wezbrania wody. Z kolei szerokie polne przestrzenie, wolne od nieprzewidywalnych zagrożeń, dają szansę na szczęśliwe wychowanie potomstwa.

Sieweczkę i jej gniazda trudno wypatrzyć w polu. Rolnicy starają się na nie uważaćCzysta Polska

– Sieweczki nie potrzebują wody w pobliżu miejsca gniazdowania przez cały okres lęgów. Czują się bezpiecznie także na rozległej, otwartej przestrzeni. Drapieżniki nie są w stanie jej dokładnie spenetrować – wyjaśnia Łukasz Wardecki. Pola zapewniają sieweczkom także łatwo dostępny pokarm. Ptaki żywią się drobnymi bezkręgowcami, których nie muszą szukać głęboko w glebie. Pomaga im w tym krótki dziób.

Głównym zagrożeniem dla gniazd są prace rolnicze. W Rzędzianach na sieweczki szczególnie się uważa. – Rolnicy uważnie przyglądają się temu, co robią. Patrzą m.in. na kamienie, a jak potrafią zauważyć kamień, to i takie gniazdo na polu też wypatrzą – tłumaczy Andrzej Lenczewski. W sukcesie lęgowym pomaga tym ptakom również jedna ważna cecha. To wytrwałość w powtarzaniu lęgów.

– Nawet do sierpnia potrafią wysiedzieć jaja i wychować potomstwo – informuje Łukasz Wardecki. Przeprowadzka na pola to dla sieweczki nie tylko alternatywa lęgowa. To ostatnia deska ratunku. Dawne rzeczne środowisko stało się bowiem całkowicie nieprzewidywalne.

Reportaż Marcina Szumowskiego opracowany dla serwisu Zielona Interia.