W trakcie pandemii malarz David Hockney, starając się podtrzymać na duchu swoich znajomych, wysyłał im narysowane na iPadzie obrazki, pisząc, że choć wszystko się zatrzymało, to przecież wiosny nie mogą nam odebrać.
To rzeczywiście bardzo pocieszające i zaczynam specjalnie od tego, żeby przypomnieć o imponderabiliach, rzeczach niezmiennych od początku świata. Bo chociaż może się nam wydawać, że – jak pisał Marks w „Manifeście komunistycznym” – „wszystko, co trwałe, rozpływa się w powietrzu”, to jednak oprócz świata ludzkiego, w którym rządzą kapitał i polityka, jest jednak jeszcze coś więcej. I że to coś, co akurat reprezentują bociany albo wiosna, ma w sobie potężny ładunek ukojenia.
Odtrutka na smutną codzienność
Pojechałam obejrzeć gigantyczną wystawę Hockneya do paryskiej Fundacji Louis Vuitton, żeby pochodzić sobie z rozdziawioną z zachwytu gębą i poczuć, że oprócz tego wszystkiego, w czym zanurzam się na co dzień, są jeszcze możliwe inne kolory, perspektywy i sensy. W końcu wiele zależy od opowieści i tego, jak się ją poprowadzi. Okazuje się, że można opisać świat, medytując nad tym, jak rośnie drzewo w ogrodzie albo jak światło maluje wciąż tę samą łąkę, która jednak nigdy nie jest ta sama, lecz właśnie w przemianie i cykliczności rysuje się szansa na wewnętrzny spokój.
A ten ostatnio stał się jakiś bardziej niż zwykle deficytowy. Na dodatek niestety wciąż mi się odbijało Polską jak czkawką, jak skurczem żołądka, takim jak wtedy, kiedy w liceum na początku lekcji pani od historii mówiła, że będzie odpytywać, i z sadystyczną przyjemnością przedłużała czas wpatrywania się w dziennik lekcyjny, a ja robiłam w panice interesy z siłą wyższą, prosząc, żeby dziś nie, bo ja akurat byłam wczoraj w kinie, niczego sobie nie powtórzyłam, zresztą wszystko jedno, bo ona i tak przed lekcją o Napoleonie odpytywała z wojen punickich i hołdu pruskiego, więc do tego się nie można było przygotować. I pamiętam ten moment pewności, chociaż nic jeszcze nie zostało powiedziane, ale ja już wiedziałam, że idę na ścięcie, bo powietrze się wokół mnie tak jakby robiło gęstsze, gdy uaktywniał się mój szósty zmysł: zmysł katastrofy. Robiło mi się w środku lodowato, serce czuło, że spadam, i nie wiadomo, gdzie ani o jakie skały się roztrzaskam.
Przestałam być czyimkolwiek elektoratem
Tak mi było, proszę Państwa, źle i zimno mniej więcej od wyników drugiej tury tych ostatnich wyborów. Czułam w sobie rodzaj kasandrycznej pewności, chociaż nie chciałam się tym za bardzo dzielić i nawet sama sobie próbowałam zasłaniać trzecie oko, pocieszając, że wszystko będzie dobrze, że to się w nic nie składa, że niemożliwe. Ale nawet z trzecim okiem zasłoniętym, wciąż tych dwoje zwykłych, co je posiadam na twarzy, widziało za dużo, a w głowie brakowało miejsca na kolejne rozczarowania, poczucie beznadziei, braku wpływu i najbardziej na to, że nagle – nie wiem, jak ani kiedy się to stało – przestałam być czyimkolwiek elektoratem, bo do mnie przed tą drugą turą nikt nie powiedział ani jednego słowa. Nic.
Bo ani w debacie kandydatów słowo „kobieta” się nie pojawiło, ani nie było o przyszłości uczelni wyższych (w mojej szykują się właśnie grupowe zwolnienia, bo brakuje pieniędzy na pensje, i to jest cholernie dalekie od wizji „lotu w kosmos” i promowania rozwoju nauki). Nie rozumiem, czemu kandydat demokratyczny nie położył obywatelskiemu przed nosem projektów najpilniejszych ustaw: legalizacji aborcji, asystencji osobistej, ustaw naprawiających praworządność. Dlaczego, skoro te wybory były w ogromnej mierze sprawdzianem popularności rządu, nie można się było od niego trochę odciąć? Powiedzieć: „naprawię to, co zaniedbali”? I ja wiem, że jestem bardzo wyjątkowa, wręcz unikalna. Ale łączy nas to, że każda i każdy, i każde takie jest. Potrzebowaliśmy kogoś, kto coś do nas powie. Nie obok, nie przypadkiem, nie z łaski. Bez zakładania, że „nie mamy wyjścia”. Bo rzeczywiście w efekcie wielu z nas nie miało: wyjścia z domu na wybory.
Ja wiem, że różnica nie była za duża. Co to jest 300 tys. głosów? Boli coś innego: utrata gigantycznej przewagi, zawiedzione zaufanie. W jednym ze swoich paradoksów Zenon z Elei twierdził, że najszybszy biegacz, czyli Achilles, nigdy nie wyprzedzi najwolniejszego żółwia, jeśli ten wystartuje choćby o ułamek sekundy wcześniej. Pochylmy się wspólnie nad tą starożytną mądrością. Zenon opracował ją jako dowód na to, że ruch nie istnieje. I rzeczywiście, w niektórych wypadkach jest z nim marnie. Dlatego polecam obserwowanie płynącej wody i przypominam, że choćby nie wiem co, wiosny nie mogą nam odebrać.
