– A to badanie w ogóle było w Polsce robione? – pyta nas jeden z doświadczonych polityków Koalicji Obywatelskiej. – Pytam pół żartem, pół serio, bo nie da się na ten temat poważnie rozmawiać. No śmiech to, co się wydarzyło – nie ukrywa irytacji polityk KO.
– Jak się pełni takie funkcje i dba się o markę Polska, no to dobrze by było nawet w brudnopisie być porządnym. Albo przynajmniej trzymać tak ten brudnopis, żeby nikt nie zaglądnął, jak się nie ma pewności co do statystycznych badań. No nie wiem. Próbuję to zmienić w żart, bo dane, które mi pan przytacza, no nie pasują mi do mojego kraju – uśmiecha się rozmówca Interii.
Raport „work in progress”
O sprawie Barbary Mróz-Gorgoń rozmawiamy z kilkoma rozpoznawalnymi politykami Koalicji Obywatelskiej. Żaden z nich nie broni pełnomocniczki rządu, która już na początku swej przygody w polityce zanotowała spektakularną wpadkę.
„Polaków portret własny – Część I. Raport o DNA marki Polska – perspektywa wewnętrzna” – tak nazywa się projekt przygotowany przez Fundację Marka Polska Think Tank oraz Akademię Leona Koźmińskiego. Jego autorem jest pełnomocnik rządu ds. promocji marki Polski dr hab. Barbara Mróz-Gorgoń oraz jej zespół.
I nie byłoby w tym nic dziwnego gdyby nie to, że dokument powstał przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Wzrok przykuwają przede wszystkim oderwane od rzeczywistości treści.
Z raportu dowiedzieć możemy się bowiem, że „młode pokolenie Polaków mówi płynnie po angielsku (95 proc.), nierzadko dodatkowo także w języku niemieckim, francuskim czy mandaryńskim„. Według informacji zawartych w publikacji, Katowice znajdują się w „północnym centrum” Polski. Podobnych wpadek jest znacznie więcej.
Na raport uwagę zwrócił w mediach społecznościowych Sebastian Meitz z Instytutu Sobieskiego. „Czy 'Markę Polska’ ma nam wygenerować sztuczna inteligencja? Czy Ministerstwo Sportu i Turystyki zapłaciło 200 000 złotych w ramach zadania publicznego za raport wygenerowany przez AI?” – pytał ekspert na początku serii swoich wpisów.
– Ten raport był efektem czegoś, co w nauce nazywa się „work in progress”. To jest dokument, który nigdy nie powinien pojawić się w przestrzeni publicznej. Biję się w piersi, wykorzystywałam AI – tłumaczyła Barbara Mróz-Gorgoń w „Punkcie Widzenia Jankowskiego”. Odsyłamy Państwa do całej rozmowy, bo niezrozumiałych tłumaczeń było tam całkiem sporo.
Tymczasem Mróz-Gorgoń, która została przez Donalda Tuska zaprezentowana ledwie kilka tygodni temu jako remedium na kłopoty Polski z rozpoznawalnością i przeciętnym wizerunkiem, sprawiła paradoksalnie, że to rząd musi się teraz martwić swoim wizerunkiem. Do dymisji wzywają ją nie tylko politycy opozycji, ale też np. Grzegorz Schetyna z KO.
W rządzie i KO wściekli na raport Mróz-Gorgoń
W naszych rozmowach politycy KO chcą pozostać anonimowi, ale nie wystawiają pani Mróz-Gorgoń najlepszej laurki. Zaznaczają, że słabo ją znają i jeszcze nie miała okazji wykazać się umiejętnościami, ale tak potężna wpadka już na początku współpracy z rządem to skaza, która pozostanie z nią na długo.
– To nie jest żaden raport, to jest jakieś najgorsze g…o – piekli się w rozmowie z Interią jeden z konstytucyjnych ministrów.
– 26 stron, na których nie ma kompletnie nic. Wygenerowane przez AI i nawet niezredagowane. Katowice w centrum Polski, 95 proc. Polaków płynnie mówiąca po angielsku, a do tego jeszcze po mandaryńsku. No, grube to jest. Jeżeli resort sportu faktycznie dał na to 200 tys., to jest jakaś paranoja – nie przebiera w słowach jeden z członków rządu.
– Takie raporty powinny być gruntownie sprawdzane, powinna być oficjalna droga ich oceny, korekty i zatwierdzenia. A ona wychodzi i mówi, że to był wewnętrzny dokument i nigdy nie powinien ujrzeć światła dziennego. No, przykro mi, ale ujrzał. Ujrzał i zrobiło się bagno – dodaje z przekąsem.
– Nie wiem, jakim cudem oni mogli zrobić coś takiego – kręci głową jeden z wiceministrów. A jeszcze bardziej nie rozumiem, jakim cudem mogli to wypuścić na zewnątrz. Pamiętam, jakie były nad nią ochy i achy, kiedy ogłaszali jej nominację w ogrodach KPRM. Wszyscy się nad nią rozpływali. Ja niespecjalnie ją kojarzyłem, ale słuchałem ludzi u nas i pomyślałem sobie: no, w takim razie, nic, tylko się cieszyć. Bardzo krótko ta radość potrwała – gorzko konkluduje nasz rozmówca.
Być może jednak sprawa Mróz-Gorgoń przysłuży się do poszerzenia słownictwa członków rządu. – Od wczoraj zwrot „work in progress”, którym tłumaczy się ten raport, na stałe wszedł do naszego słownika. Tak samo ta „chlebowość” z raportu. Ubaw po pachy, chociaż to jest śmiech przez łzy – mówi nam jeden z członków rządu.
Jaka była rola Ministerstwa Sportu?
Kwestia raportu ma na dobrą sprawę dwa oblicza. Pierwszy dotyczy samej treści, a drugi patronatu resortu sportu i turystyki. Na dokumencie widnieje bowiem logotyp MSiT. Członkowie tego resortu zarzekają się natomiast, że nie sponsorowali tego raportu.
– Rola MSiT jest najciekawsza w tej sprawie – mówi nam jeden z polityków. – Jeśli faktycznie okaże się, że na ten raport poszła kasa z Ministerstwa Sportu, to będzie duży dym, jeszcze większy, niż jest teraz – przekonuje inny z naszych rozmówców.
Jeden z członków rządu opisuje, że logotypu jakiegokolwiek resortu nie można sobie wziąć ot tak i wykorzystać w swej pracy, bo do tego przeznaczone są odpowiednie procedury. Pytanie więc ciągle jest zasadne: czy MSiT współpracowało w tej sprawie z zespołem Mróz-Gorgoń, mimo że odcina się od całej sprawy?
– Jeśli ktoś dał w tym raporcie logo Ministerstwa Sportu i Turystyki, a resort zapewnia, że tego nie finansował, to już jest poważna rzecz – uważa jeden z członków rządu.
– Żeby takie logo znalazło się na oficjalnym dokumencie, jest cała, wcale nie prosta, ścieżka formalna. Podanie, argumentacja, ocena tego podania, ostateczna decyzja. Bo przecież musimy mieć kontrolę nad tym, gdzie i komu udzielamy patronatów. Więc jeśli resort sportu mówi prawdę, to by znaczyło, że pani pełnomocniczka na domiar złego jeszcze samowolki administracyjnej się dopuściła – peroruje nasz rozmówca.
Głośny wywiad u Jankowskiego. Niejasne tłumaczenia
Mróz-Gorgoń miała okazję wytłumaczyć się z tych wszystkich nieścisłości, ale jej nie wykorzystała. W programie „Punkt Widzenia Jankowskiego” jeszcze bardziej zagmatwała sprawę.
– Teraz to jej będzie bardzo trudno pracować, szczególnie po rozmowie z red. Grzegorzem Jankowskim w Polsacie, bo to pójście do red. Jankowskiego, no to wiadomo jak się to kończy – uśmiecha się doświadczony medialnie polityk KO.
– Dlaczego tam poszła? Nikt jej nie podpowiedział, dlatego poszła. Ona nie jest przygotowana do tego typu dyskusji. Nie umie tego. Nie umie tego na twardo odpierać, ale nie została zaproszona do rządu, by brylować w mediach. Miała swoją robotę i zobaczymy, w którą stronę to pójdzie – kręci głową poseł KO.
– Jak mleko się rozlało, to ona poszła się z tego tłumaczyć do Jankowskiego w Polsacie. Przecież było wiadomo, że on będzie chciał ją zakrzyczeć, zrobić z niej idiotkę, rozszarpać na wizji. Taki ma styl. Gorzej dla siebie i dla nas wybrać nie mogła – dodaje jeden z wiceministrów.
Rozczarowania nie kryje inny członek rządu.
– Raport i wywołany nim kryzys to jedno. Druga sprawa to jej tłumaczenia w tym kryzysie. Ona poległa w tym po całości. Powinna była dać oświadczenie, w 99 proc., może nawet w 100, prawdziwe, a później trzymać się go. Jeśli iść do mediów, to przemyśleć wybór tego medium i tam też trzymać się prawdy uczciwie wyłożonej w oświadczeniu. A ona poszła do Jankowskiego do Polsatu i poległa jeszcze bardziej – uważa inny polityk KO, członek rządu.
– Teraz będzie ją to odciążało od roboty, cały czas się będzie tłumaczyła,. Musi się odciąć, bo jeśli nie… no to życie. Przecież przeżyliśmy mnóstwo takich różnych zjawisk w polityce – podkreśla inny polityk KO.
Mróz-Gorgoń do dymisji? „Autorski projekt premiera”
Przyszłość Mróz-Gorgoń stoi pod znakiem zapytania. Niektórzy z naszych rozmówców mówią, że może zostać zdymisjonowana, inni natomiast są zdania, że premier da jej czas. Pomysł jej zatrudnienia to autorskie dzieło Donalda Tuska, jak słyszymy w rządzie, a co za tym idzie, powinna mieć nieco większy kredyt zaufania niż inni członkowie rządu.
– Paradoksalnie może uratować ją to, że jest pomysłem premiera. Kierownik nie będzie chciał tuż po nominacji przyznać się, że sam nawalił z wyborem człowieka. Ale „dywanik” będzie na pewno. A później powinna po prostu pracować zakulisowo, u podstaw, brylować mają efekty jej pracy, nie ona sama. Dla niej po takiej wpadce najlepsze będzie teraz kilka miesięcy ciszy i spokoju – przewiduje jeden z polityków.
Inny podkreśla, że na dymisję jest za wcześnie. – Jak się zainwestowało w takie rozwiązanie, no to chyba trzeba jeszcze chwilę cierpliwie poczekać i zobaczyć jak to pójdzie – słyszymy.
Minister konstytucyjny: – Sam nie wiem, co się teraz z nią stanie. Myślę, że jednak nikt jej nie odwoła, chociaż mocno podpadła i będzie mieć teraz bardzo pod górę, także w tej robocie, do której ją wzięliśmy.
Jeden z wiceministrów mówi zaś tak: – Ona może to ustać, ale niech wróci do KPRM, zajmie się robotą, schowa się w cieniu. To ma być robota zakulisowa, głośno ma być o efektach, a nie o pełnomocniczce. Bo przecież ona na swojej robocie się zna, chociaż teraz będzie musiała to podwójnie udowodnić. Nie zdziwię się, jeśli już był jakiś „dywanik” u Kierownika.
Ten sam rozmówca przytacza też kulisy powstawania pomysłu zatrudnienia eksperta od wizerunku. Koalicja Obywatelska tym razem postawiła na człowieka niezwiązanego z partią.
– To też jest ironia losu. Na spotkaniach politycznych tyle razy padało: „Weźmy kogoś z rynku, jakiegoś super eksperta od wizerunku i komunikacji, i jedźmy z tematem”. No, właśnie wzięliśmy. Super wyszło, nie? – ironizuje nasz rozmówca.
Łukasz Rogojsz, Łukasz Szpyrka
