Prezentując pakiet propozycji, których celem jest wyciągnięcie z zapaści polskiej ochrony zdrowia, Jolanta Sobierańska-Grenda zapewniła, że „chce wysłać jasny sygnał do wszystkich Polaków”. Jak mówiła, w resorcie zdrowia od miesięcy toczyły się prace nad rozwiązaniami pozwalającymi wyjść z kryzysu, które „dziś przekładają się na gotowe rozwiązania legislacyjne”. – Część z tych reform zostało już wdrożonych, część jest na etapie wdrażania – wyjaśniła minister.
Przedstawionych opinii publicznej rozwiązań jest naprawdę sporo, bo i sporo błędów systemu wymaga pilnej naprawy. Największe emocje budzi jednak kilka propozycji reform:
-
Ograniczenie tzw. kominów płacowych w ochronie zdrowia i zwiększenie transparentności wynagrodzeń medyków
-
Ustalenie limitu maksymalnych wynagrodzeń zarówno dla lekarzy, jak i maksymalnego pułapu wynagrodzeń w przypadku budżetów szpitali
-
Urealnienie lekarskich grafików, żeby nie dochodziło do sytuacji, gdy w jednym momencie lekarz „na papierze” przebywa w kilku miejscach jednocześnie
-
Większa kontrola nad rejestracją na zabiegi i przestrzeganiem kolejek, co ma wyeliminować wszelkie nieprawidłowości wynikające z nadużywania znajomości do skrócenia czasu oczekiwania na zabieg.
– Kluczowa była wola zmian i ona w pełni zależała od premiera. Widzę, że coś wreszcie ruszyło, dostrzegam tę wolę zmian, reform – mówiła Interii po konferencji minister zdrowia szefowa klubu parlamentarnego Lewicy Anna Maria Żukowska. Jak podkreśliła, „te propozycje dają szansę na ukrócenie patologii, o których słyszymy od tygodni”.
Od wotum nieufności do poparcia dla reform
Co ciekawe, zaprezentowane przez szefową resortu zdrowia pomysły spotkały się z dobrym odbiorem w największej partii opozycyjnej.
Rozmówcy Interii z PiS-u przyznają, że skala zapaści publicznej ochrony zdrowia jest tak dojmująca, że wymaga natychmiastowych działań, a propozycje Jolanty Sobierańskiej-Grendy odpowiadają przynajmniej na część najpilniejszych problemów.
– Rozdzielenie prywatnej i publicznej ochrony zdrowia to podstawowa sprawa, to nie może się ze sobą mieszać – mówi nam polityk z władz PiS-u.
Plus dla Sobierańskiej-Grendy stawia też przy kwestii ograniczenia tzw. kominów płacowych w ochronie zdrowia, ale zastrzega, że „zrobienie tego na drodze administracyjnej będzie bardzo trudne i zapewne napotka na silny opór środowiska lekarskiego”.
Nasz rozmówca zastanawia się też, czy proponowany przez minister zdrowia maksymalny pułap wynagrodzenia na poziomie 240 zł brutto za godzinę nie odstraszy sporej części medyków od pracy w publicznej ochronie zdrowia.
Propozycją, która przypadła do gustu na Nowogrodzkiej, jest też urealnienie lekarskich grafików. Celem jest wyeliminowanie patologii w postaci „pracy” jednego lekarza w kilku miejscach w tym samym czasie albo maratońskich dyżurów przekraczających nawet 100 godzin „ciągiem”. Na ukrócenie takich procederów bardzo mocno naciskał premier Donald Tusk.
– To jest w ogóle przestępstwo, tu nie ma o czym nawet rozmawiać. Skala patologii okazała się w tym zakresie porażająca. Opanowanie tego i zapewnienie narzędzi do weryfikacji to dzisiaj podstawa – nie ma wątpliwości polityk z kierownictwa PiS-u.
– To jest bardzo dobry pomysł, jestem mega zwolennikiem takiego rozwiązania – dodaje inny z ważnych polityków PiS-u, były członek rządu Mateusza Morawieckiego. Pochwałę dorzuca także za wprowadzenie wymogu pracy lekarza przynajmniej na pół etatu w jednej placówce i uzyskanie zgody jej kierownika w przypadku dodatkowego zatrudnienia gdzie indziej.
Politycy PiS-u kibicują też pomysłowi e-kolejki, jednocześnie przypominając, że pilotaż tego projektu miał miejsce jeszcze za ich rządów. Dziwią się, że przez 2,5 roku nie udało się „dowieźć” tego rozwiązania w 100 proc.
– Jestem bardzo zdziwiony, że nie chciało im się tego mocniej ruszyć. Przez 2,5 roku bali się lobby lekarskiego, a teraz wybuchło im to w rękach – punktuje bliski współpracownik Mateusza Morawieckiego.
Słowa krytyki padają też pod adresem rządzących za pominięcie w przygotowanym pakiecie rozwiązań roli sieci szpitali. W zgodnej opinii ekspertów to tutaj leży bowiem źródło wielu patologii i problemów polskiej ochrony zdrowia.
Nierentowne oddziały czy nawet całe placówki konkurują ze sobą na wyścigi o lekarzy, byle tylko utrzymać kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia, nawet za cenę wpędzania się w coraz większe długi.
Ogólny odbiór propozycji minister zdrowia jest jednak w PiS-ie zdecydowanie pozytywny. Jest to o tyle zaskakujący zwrot akcji, że jeszcze na w pierwszej połowie kwietnia to właśnie PiS złożyło w Sejmie wniosek o odwołanie Sobierańskiej-Grendy ze stanowiska. Spiritus movens całego przedsięwzięcia był Przemysław Czarnek, poseł, wiceprezes i kandydat PiS-u na premiera.
Rozmawiamy otwarcie, więc powiem wprost: oczywistym jest, że i dla nas jako opozycji, i dla prezydenta nadrzędnym celem w przyszłorocznych wyborach jest porażka Tuska i jego rządu. Dlatego nie sądzę, żeby prezydent zrobił cokolwiek, co pomoże Tuskowi
PiS zarzucało wówczas szefowej resortu zdrowia m.in. pogłębiający się kryzys finansowy sektoru ochrony zdrowia (zwłaszcza jeśli chodzi o budżet NFZ), chaotycznie wprowadzane zmiany w szpitalnictwie, przesuwanie terminów zabiegów dla pacjentów czy rzekome plany likwidacji placówek medycznych (m.in. porodówek). Ostatecznie 30 kwietnia wniosek PiS-u upadł stosunkiem głosów 212 do 238.
Kiedy pytamy naszych rozmówców, czy wobec tego byliby obecnie gotowi poprzeć proponowane przez minister zdrowia reformy, słyszymy ostrożne „tak”. Jednak z zastrzeżeniem, że kluczowy będzie ostateczny kształt ustaw i to, czy rządzący nie „pozaszywają” w nich innych, zupełnie niezwiązanych z ochroną zdrowia rozwiązań, które dla opozycji będą nieakceptowalne.
Doradca non grata. „Nie będzie mieć wpływu na decyzje”
Brak zaufania do rządu to zresztą motyw, który w rozmowach z przedstawicielami największej partii opozycyjnej pojawia się częściej, gdy pytamy o reformę ochrony zdrowia. W kierownictwie PiS-u poza entuzjastami reform są też politycy, którzy absolutnie nie wierzą w to, że Donald Tusk chce coś realnie zmienić.
– Tusk ma awersję do jakichkolwiek reform. Jako premier rządzi już łącznie 10 lat, jego partia łącznie rządzi 11 lat. Nie zrobili w tym czasie żadnej kompleksowej reformy dotyczącej czegokolwiek – irytuje się bliski współpracownik Jarosława Kaczyńskiego.
Gdy przypominamy, że to szef rządu domagał się od Jolanty Sobierańskiej-Grendy gruntownych reform systemu, nasz rozmówca odpowiada: – Jemu chodzi o PR-owy spektakl, chce to po prostu sprzedać PR-owo mediom i społeczeństwu.
Zaufany człowiek prezesa Kaczyńskiego przewiduje, że „cała akcja ograniczy się do kilku posunięć PR-owych, być może do uderzenia w lekarzy, jeśli Tusk uzna, że politycznie to się opłaci”. – I to wszystko. Żadnej systemowej reformy nie będzie, jestem o tym przekonany – mówi nasze źródło. Na koniec dodaje: – On nie może sobie pozwolić rok przed wyborami na żadne poważniejsze reformy, które mogą wpłynąć na wynik wyborczy Koalicji Obywatelskiej. To absolutnie niemożliwe.
Z tego powodu Nowogrodzka chce też uwrażliwić Karola Nawrockiego na wszelkie propozycje, jakie w najbliższym czasie mogą płynąć z obozu rządowego.
Z naszych informacji w rządzie wynika, że możliwość prowadzenia nieskrępowanego dialogu z Kancelarią Prezydenta była jednym z warunków brzegowych Sobierańskiej-Grendy przed zaakceptowaniem oferty wejścia do rządu.
Dzisiaj resort zdrowia, ale też cała koalicja rządząca, liczą na dwie rzeczy. Po pierwsze, że prezydent widząc wzburzone nastroje społeczne i jednoznaczne poparcie opinii publicznej dla ukrócenia patologii w ochronie zdrowia, nie będzie ryzykował wsadzania kija w szprychy reformom rządu. I po drugie, że prezydencki doradca ds. zdrowia prof. Piotr Czauderna zdoła skłonić go do połączenia sił z rządem w celu wyeliminowania podstawowych problemów systemu.
Rzecz w tym, że – jak dowiadujemy się na Nowogrodzkiej – prof. Czauderna ma być skonfliktowany z kierownictwem Kancelarii Prezydenta. Powodem są przede wszystkim jest dobre relacje z minister Sobierańską-Grendą.
Mówi ważny polityk PiS-u: – Nie mamy żadnego zaufania do pana profesora w tej sprawie ze względu na jego słabość z Trójmiasta do pani minister. Jest przez to w naszym obozie mocno krytykowany. Na szczęście, Pałac Prezydencki zapewnia nas, że profesor nie będzie mieć wpływu na strategiczne decyzje samego prezydenta.
Na usta ciśnie się więc pytanie: po co w Pałacu Prezydenckim doradca, którego nikt nie zamierza słuchać i który w otwarty sposób jest marginalizowany?
– Ma dobre relacje osobiste z prezydentem jeszcze z Gdańska. W naszym obozie jest szanowany za swoje poparcie dla życia. Był z nami związany od lat, natomiast złożyło się tak, że obecna minister jest jego dobrą znajomą z Trójmiasta i względy regionalno-osobiste przeważają nad rachunkiem politycznym – wyjaśnia nasze źródło w centrali PiS-u.
Nadrzędny cel: porażka Tuska. Z jednym, małym „ale”
Tak dochodzimy do kwestii kluczowej dla losów planowanych reform ochrony zdrowia, czyli stanowiska prezydenta.
Jak już pisaliśmy, w obozie władzy liczą, że Karol Nawrocki nie będzie chciał iść na czołowo zderzenie z oczekiwaniami Polaków co do zmian w ochronie zdrowia. Kolejne prezydenckie weta pozwalałyby rządzącym w szybki i łatwy sposób przedstawić głowę państwa jako winowajcę utrzymania patologicznego status quo.
Z drugiej strony, nie mając pewności co do intencji prezydenta, rząd jak największą część zmian chce przeprowadzić drogą pozaustawową.
Już teraz wiadomo jednak, że wszystkich zmian przeprowadzić się nie uda. Na biurku prezydenta leży przecież nowelizacja ustawy, która pozwala Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) gromadzić i łączyć dane o łącznych dochodach lekarzy pracujących na wielu etatach lub kontraktach. Wszystko na podstawie numerów PESEL i prawa do wykonywania zawodu.
Tusk ma awersję do jakichkolwiek reform. Jako premier rządzi już łącznie 10 lat, jego partia łącznie rządzi 11 lat. Nie zrobili w tym czasie żadnej kompleksowej reformy dotyczącej czegokolwiek
Na razie nie wiadomo, jak prezydent Nawrocki zachowa się w sprawie powyższej ustawy. Nie wiadomo też, jak zachowa się w przypadku kolejnych.
Do zważenia ma bowiem mocno kolidujące ze sobą interesy: publiczny (jak najszybciej zreformować ochronę zdrowia), swój własny (nie narażać się PiS-owi, ale zwłaszcza wyborcom) i polityczny (odsunąć rząd Donalda Tuska od władzy w 2027 roku). Zresztą w samym PiS-ie nie ma jednej, zgodnej opinii w kwestii tego, co zrobi prezydent.
Mówi doświadczony polityk z kierownictwa PiS-u: – On nigdy nie daje bezmyślnego weta dlatego, że tak mu się podoba. Chociaż rządzący starają się to wmówić Polakom. Myślę, że będzie współpracować z rządem, o ile on i jego uwagi będą traktowane poważnie, a ta wyciągnięta ręka nie zostanie odrzucona. Jeśli celem będzie rozwiązanie problemy, a nie wojna z prezydentem, to uważam, że prezydent nie będzie wetować dla zasady.
Inny głos z władz formacji Jarosława Kaczyńskiego: – Rozmawiamy otwarcie, więc powiem wprost: oczywistym jest, że i dla nas jako opozycji, i dla prezydenta nadrzędnym celem w przyszłorocznych wyborach jest porażka Tuska i jego rządu. Dlatego nie sądzę, żeby prezydent zrobił cokolwiek, co pomoże Tuskowi.
Czy w takim razie szans na kooperację na linii rząd-prezydent nie ma najmniejszych? Nie do końca. Nawet zwolennicy twardej linii Pałacu Prezydenckiego wobec rządowych reform w ochronie zdrowia wskazują, że w jednej sprawie głowa państwa może podpisać się pod ustawą Koalicji 15 Października. Chodzi o ograniczenie budzących olbrzymie emocje społecznej wynagrodzeń lekarzy.
– Tu prezydentowi będzie trudno odmówić poparcia. Nam jako opozycji również. Myślę, że możemy się pod tym podpisać, jeśli tylko forma tej ustawy będzie akceptowalna, bez żadnych niespodzianek – przewiduje jeden z „jastrzębi” z Nowogrodzkiej.
