Kreml kontynuuje strategię uderzeń na Ukrainę zarówno na lądzie, jak i w powietrzu. Rosjanie skokowo zwiększają produkcję bomb latających, co przekłada się na coraz większe ataki terrorystyczne na ukraińskie miasta.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Rosja od miesięcy radykalnie zwiększa własną produkcji bomb latających, wykorzystywanych masowo do ataków na ukraińską infrastrukturę cywilną i wojskową. W ten sposób Kreml chce się uniezależnić od dostaw z Iranu i mieć możliwość prowadzenia kampanii nękającej przez długi czas. Niezależnie od zachodnich sankcji czy ograniczeń w dostępie do importowanych komponentów. Linie produkcyjne w rejonie Moskwy oraz w republikach Federacji Rosyjskiej, takich jak Tatarstan, pracują na najwyższych obrotach. Zakłady zlokalizowane m.in. w Uljanowsku, Riazaniu i Kałudze seryjnie wytwarzają tysiące tanich dronów uderzeniowych każdego miesiąca. Na ukraińskie pola walki trafiają kolejne generacje Shahedów i Lancetów oraz ich zmodyfikowane wersje. Rosyjska propaganda określa ten dynamicznie rozwijający się sektor mianem „technologicznego przełomu”, a prorządowe media mówią wręcz o „przemyśle XXI wieku”.
Punktem zwrotnym była decyzja podjęta w 2023 r. o budowie kompleksu przemysłowego w specjalnej strefie ekonomicznej Alabuga w Tatarstanie. Zakład formalnie prowadzony przez prywatną firmę, ale de facto kontrolowany przez rosyjskie Ministerstwo Obrony, miał początkowo zajmować się jedynie montażem dostarczonych z Iranu gotowych bomb latających Shahed-131/136. Z czasem jednak przekształcono go w pełnowymiarową fabrykę produkującą zarówno kadłuby, jak i elementy silników, układów napędowych oraz systemów sterowania. Jak ujawnili dziennikarze śledczy z „Washington Post”, Conflict Armament Research i Dossier Center, irańscy inżynierowie nie tylko nadzorowali rozruch linii produkcyjnych, lecz także szkolili rosyjski personel w zakresie projektowania oraz adaptacji dronów do lokalnych warunków i dostępnych materiałów.
Masowa produkcja
W ciągu zaledwie dwóch lat od uruchomienia seryjnej produkcji Shahedów-136 w tatarstańskim kompleksie przemysłowym w Alabudze, Rosji udało się wyprodukować ok. 6 tys. tych dronów. Według oficjalnych komunikatów Kremla, realizacja planów przebiega nawet z niewielkim wyprzedzeniem. Równolegle w Iżewsku, w zakładach IEMZ Kupol, powstało ponad 2,5 tys. bezzałogowców typu Harpia A-1, montowanych z użyciem komponentów elektronicznych i silników sprowadzanych z Chin.
W ciągu ostatnich miesięcy, według ocen brytyjskiego wywiadu wojskowego, zakład w Alabudze wytwarza miesięcznie ok. 300–500 bomb latających, przy planach zwiększenia skali produkcji do 1000–1500 do końca 2025 r. To potencjalnie umożliwi Rosji prowadzenie codziennych ataków saturacyjnych na ukraińskie miasta i zaplecze wojskowe bez konieczności czekania na dostawy z zewnątrz.
Uderzający jest także poziom mobilizacji sił produkcyjnych. Według raportów niezależnych rosyjskich dziennikarzy, m.in. z serwisu Meduza, w Alabudze zatrudnia się studentów i uczniów szkół technicznych pod pozorem „praktyk”, zmuszając ich do pracy przy taśmach montażowych. Lokalne władze chwalą się wzrostem zatrudnienia, ale raporty wskazują na bardzo niski poziom przeszkolenia i kiepskie warunki pracy, co z kolei przekłada się na niską jakość wypuszczanych produktów.
Ilość, nie jakość
Tu jednak nie idzie o jakość, a o ilość. Nocą z 8 na 9 lipca przeprowadzono kolejny największy w historii tej wojny nalot. Nad Ukrainę nadleciało aż 741 dronów i pocisków, w tym rekordowe 728 bomb latających. Kolejna potężna fala uderzeń miała miejsce nocą z 15 na 16 lipca, kiedy Rosjanie użyli 400 Shahedów i ich lokalnych modyfikacji. Noc wcześniej nad Ukrainą znalazło się 136 bomb latających. Rosjanie grają bowiem na zużycie i przesilenie ukraińskiej obrony przeciwlotniczej. Wychodzą ze słusznego założenia, że im więcej środków napadu powietrznego wyślą nad Ukrainę, tym więcej amunicji, paliwa lotniczego, czy w końcu części zamiennych, Ukraińcy muszą zużyć.
Przy trwającej wojnie na wyczerpanie, kiedy wiele środków przeciwlotniczych jest droższych niż latające bomby wykorzystywane przez Rosjan, ilość wysyłanych pocisków przekłada się bardzo wyraźnie na osłabienie ukraińskiego potencjału. Zwłaszcza że w znakomitej części Kijów jest uzależniony od dostaw z Zachodu. Na razie, pomimo intensyfikacji ataków, ukraińska obrona powietrzna wytrzymała próby. Siły powietrzne i obrona przeciwlotnicza utrzymują skuteczność na poziomie ok. 90 proc. Co jest bardzo dobrym wynikiem, zważywszy na trudności, z jakimi się spotykają. Nieco gorzej Ukraina radzi sobie na lądzie.
Niewielkie postępy
Według analiz amerykańskiego Institute for the Study of War (ISW), pomimo ogromnego zaangażowania ludzkiego i sprzętowego, rosyjskie postępy pozostały umiarkowane i kosztowne. Wciąż brak jest wyraźnego przełamania strategicznego, pogarsza się też jakość jednostek liniowych, a to ogranicza potencjał ofensywny Kremla.
W szczególności w okolicach Pokrowska, mimo chwilowej przerwy operacyjnej, miasto pozostaje kluczowym punktem ukraińskiego oporu w regionie, Rosjanie kontynuowali natarcie przy wykorzystaniu sił 150. i 39. Brygady Strzelców Zmotoryzowanych. Walki skoncentrowały się na Szewczenki, gdzie Rosjanie wciąż nie osiągnęli zdobyczy terytorialnych, a jedynie prowadzą działania, które można nazwać rozpoznaniem walką i testują odporność ukraińskiej obrony w pasie, który od miesięcy jest silnie fortyfikowany. Ukraińcy natychmiast reagowali kontratakami, często z wykorzystaniem artylerii i bezzałogowców, powstrzymując przeciwnika przed głębszym wdarciem się w obronę.
Nie zmienia się też to, że Rosjanie osiągają sukcesy głównie tam, gdzie nie napotykają zorganizowanej obrony, a nie poprzez klasyczne przełamanie linii frontu, czego bez wsparcia oddziałów pancerno-zmotoryzowanych nie są w stanie zrobić. Dlatego Rosjanie skupiają się na przeszkadzaniu i przerywaniu ukraińskich ciągów logistycznych. Wciąż starają się dotrzeć do drogi E50, której przerwanie spowoduje odcięcie Pokrowska od zaplecza i dostaw zaopatrzenia. Na razie szosa znajduje się jedynie w zasięgu artylerii dalekiego zasięgu i, patrząc na tempo rosyjskiego ataku, to jeszcze długo nie będzie zagrożona.
Głową w mur
Dalsze próby przełamania frontu miały miejsce na kierunku Czasiw Jaru, gdzie od miesięcy Rosjanie próbują zdobyć miasto, które jest kluczem do ewentualnego wyjścia na Słowiańsk i Kramatorsk. Putinowcy w dalszym ciągu usiłują przełamać ukraińskie pozycje na zachodnich obrzeżach miasta, jednak brakuje im zarówno masy ogniowej, jak i wystarczającej koordynacji sił, by odnieść sukces.
Ukraińskie pozycje są silnie umocnione i wspierane przez rezerwy ogniowe, w tym zachodnie systemy artyleryjskie. Rosyjskie ataki są prowadzone metodą „kroczących fal” – piechota naciera w niewielkich grupach, często bez dostatecznego zabezpieczenia pancernego, ale także bez wsparcia artylerii, co skutkuje wysokimi stratami i niewielkimi korzyściami terenowymi.
Na północno-wschodnim odcinku frontu, w pobliżu Kupiańska i Siewierska, Rosjanie wznowili działania ofensywne w rejonach Dworicznych, Kindrasziwki i Synkiwki. Ukraińskie oddziały w rejonie Kupiańska nadal skutecznie stosują taktykę mobilnej obrony, rotując oddziały i wykorzystując ukształtowanie terenu do zaskakujących kontruderzeń, z czym Rosjanie nie do końca sobie radzą.
Rosjanie nadal usiłują „zmęczyć” obronę ukraińską nie przez jedno potężne uderzenie, lecz przez długotrwałe, rozciągnięte natarcia o niskiej intensywności, licząc, że wyczerpanie przeciwnika doprowadzi do pęknięcia któregoś z odcinków. Tymczasem, jak wskazują dane brytyjskiego wywiadu, Ukraina mimo zmęczenia i strat rotuje siły, reorganizuje strukturę batalionową i szykuje nowe brygady oparte o zachodnie wzorce. To właśnie rotacyjność i głębokość ukraińskiej obrony pozostają główną przeszkodą dla rosyjskich prób uderzeń. Jednak tego typu taktyka jest dość kosztowna, co przy ograniczonych zasobach na dłuższą metę może być dla Kijowa problematyczne.
