Śląską Doliną Loary to ukryty klejnot natury. Omijany przez zgiełk masowej turystyki

Krośnice, leżące w Parku Krajobrazowym Dolina Baryczy, wraz z okolicą są prawdziwą mekką dla ornitologów, miejscem o wyjątkowym znaczeniu w skali Polski i całej Europy. Obszar ten gości ponad 280 gatunków, z których aż 169 wyprowadza tu swoje lęgi. Ciszę stawów przerywa widok rzadko spotykanych łabędzi niemych, a nad wodami krążą liczne kolonie mewy śmieszki. Wśród szuwarów i przybrzeżnych zarośli gnieżdżą się kaczki krzyżówki, eleganckie głowienki i czernice, a także rzadkie podgorzałki i krakwy. Nie brak tu wdzięcznych perkozów, zwiewnych rybitw, dostojnych czapli i czarnych kormoranów. W trzcinach ukrywa się bąk i zwinny błotnik stawowy, a na niebie można dostrzec sylwetki ptaków zagrożonych wyginięciem: potężnego bielika, kani rudej i rdzawej, a także bociana czarnego – klejnotów tej ornitologicznej krainy.

Dolina Baryczy

Gmina Żmigród i samo miasto Żmigród otwierają wrota do przyrodniczego raju, jakim jest leżący na tym terenie Park Krajobrazowy Dolina Baryczy. Nad Ługą, na południe od Niezgody, skrywają się malownicze i niedostępne olsy – wodne lasy. To unikat przyrodniczy Doliny Baryczy, chroniony przez Park Krajobrazowy i obszar Natura 2000. Natomiast najbardziej rozpoznawalną wizytówką regionu milicko-żmigrodzkiego jest rezerwat przyrody Stawy Milickie, jeden z największych rezerwatów w Polsce, z unikatowym obszarem pod względem przyrodniczo-historycznym w całej Europie.

W Dolinie Baryczy, co niezwykłe, odnotowano blisko 300 gatunków mieszkańców. Niemal 170 z nich wychowuje tu swoje młode. Pozostałe znajdują bezpieczną przystań, gdzie mogą posilić się i odpocząć podczas wiosennych i jesiennych pielgrzymek. Nad rozległymi Stawami Milickimi krąży bielik, często też pojawia się błotniak stawowy. Oprócz tych imponujących drapieżników można tu podziwiać dostojne czaple, bociana czarnego, czajkę, tajemniczego derkacza czy przepięknie upierzone dudki.

Międzybórz

Niezwykła oaza turystyczna od progu wita gości kojącą zielenią kompleksu Lasów Rychtalskich. Samo miasto Międzybórz roztacza jedną z najpiękniejszych panoram Śląska Średniego, z przyciągającym wzrok majestatycznym wzgórzem Zbójnik – strażnikiem Wzgórz Twardogórskich – wznoszącym się dumnie na wysokość 272 m n.p.m.

Równie wiele emocji przynosi zanurzenie się w tajemniczym Rezerwacie Gola w leśnictwie Bukowina Sycowska, pełnym stuletnich buków, świerków i grabów. W podziwianiu natury pomagają punkty widokowe w Kraszowie i Bukowinie Sycowskiej, które prezentują falujące wzgórza i bezkresne, leśne oceany.

Rozległe Wzgórza Ostrzeszowskie i Kotlina Odolanowska rozpościerają się niczym zielone płuca w dorzeczu Baryczy, tworząc największy obszar chroniony dawnego województwa kaliskiego – imponujące 68 tys. ha, z których niemal połowę (ok. 31 tys. ha) stanowią prastare lasy, będące ostoją dzikiej przyrody w zlewni Baryczy.

Arboretum Syców

Dla spragnionych ukojenia w objęciach natury w Sycowie rozkwita Arboretum Leśne im. prof. Stefana Białoboka – zielony azyl, który swe korzenie zapuścił w 1990 r. Początkowo skromna szkółka leśna w 1994 r. przeobraziła się w magiczny ogród drzew, zyskując imię słynnego polskiego dendrologa. Dziś arboretum zaprasza do wędrówki pośród różnorodnych gatunków drzew i krzewów, szepczących ciche historie o leśnym życiu i oddających hołd wielkiemu badaczowi przyrody.

Zielony skarbiec, jeden z największych tego rodzaju w Polsce, rozpościera się na imponujących 650 ha, z czego 85 ha to barwne mozaiki specjalistycznych kolekcji. Jest tu około 1,5 tys. unikalnych gatunków drzew i krzewów, a dopełnieniem feerii barw i kształtów jest kilkaset rodzajów zachwycających roślin ozdobnych. Arboretum z dumą pielęgnuje gatunki roślin chronionych, stanowiące bezcenne dziedzictwo przyrody. Uroku temu miejscu dodaje zagroda z ozdobnymi kaczkami – barwne mandarynki i karolinki wspaniale prezentują się w otoczeniu zieleni.

Zawonia

Tu, gdzie oddech natury niezmącony jest uciążliwym przemysłem, a powietrze krystalicznie czyste, rozpościera się kraina idealna do wytchnienia od zgiełku i zamieszkania w harmonii z przyrodą. Gmina Zawonia urzeka obfitością lasów, starych parków i lśniących stawów. Jej niezwykłe piękno rodzi się z unikalnego położenia na styku dwóch krain: łagodnych Wzgórz Trzebnickich i rozległej Kotliny Żmigrodzkiej.

Gmina Zawonia skrywa też urokliwe zabytkowe parki wiejskie, będące niegdyś integralną częścią pałacowych posiadłości. Zielone enklawy znajdują się choćby w Czachowie, Złotowie, Skotnikach i Rzędziszowicach. Okolica to zielony raj chronionych roślin, wśród których są: storczyki, listeria jajowata, mieczyk dachówkowaty, śnieżyczka przebiśnieg czy wiciokrzew pomorski.

Pod opieką leśników z Nadleśnictwa Oleśnica Śląska znajduje się dąb Grochowski, jeden z największych i najstarszych dębów w województwie dolnośląskim. To nie tylko atrakcja turystyczna gminy, ale też punkt na pięciokilometrowej ścieżce przyrodniczej „Storczyk”, wiodącej przez malownicze Wzgórza Trzebnickie.

Dolina Bystrzycy

Dolina Bystrzycy, zwana Śląską Doliną Loary, jest ukrytym klejnotem natury, omijanym przez zgiełk masowej turystyki. Serce tej oazy stanowi Park Krajobrazowy Dolina Bystrzycy, rozległy na niemal 9 tys. ha, którego życiodajną osią jest sama rzeka Bystrzyca – cenne ogniwo w ekologicznym systemie ochrony przyrody Polski. To tutaj natura maluje najpiękniejsze pejzaże, stanowiąc unikalną ostoję cennych gatunków.

Park Krajobrazowy, leżący w przeważającej części na terenie gmin Kąty Wrocławskie i Mietków, jest królestwem prastarych lasów o bogatym runie, gdzie królują graby, jesiony, lipy i dęby, tworząc malownicze grądy i łęgi. W starorzeczach i stawach kwitną lilie wodne i rdestnice. Polany i łąki rajgrasowe urozmaicają krajobraz, a brzegi rzeki zdobią szuwary i nadrzeczne zarośla. Wśród tej różnorodności flory skrywają się chronione rośliny, a śnieżyczka przebiśnieg rozkwita tu najobficiej, tworząc największą znaną populację w Polsce.

Ta żywa kraina jest też ostoją rzadkich stworzeń. Na łąkach spotkać można modraszki, przeplatka w łęgach, pachnica i kozioróg występują w dębach, kumaki i traszki w mokradłach, a w wodach różanki i piskorze.

Magiczne Śródlesie w gminie Wołów

Przez Magiczne Śródlesie srebrną strugą wije się Odra. Ta kraina wyjątkowej bioróżnorodności zaklęta jest w sześciu obszarach Natura 2000. Teren przylegającej do zakola rzeki gminy Wołów w 40 proc. porasta las. Zachwycają łęgi wiązowe, z jedną z największych w kraju populacją motyla przeplatki maturny oraz ptaków – dzięcioła średniego i muchołówki białoszyjej.

Łąki są domem dla storczyka samiczego oraz motyli, choćby przeplatki aurinii. Mokradła Doliny Jezierzycy wiosną rozbrzmiewają godami żab moczarowych, klangorem żurawi i chrapliwymi tokami słonek. Latem skrywa się tu długosz królewski, a jesienią rozlega się rykowisko jeleni. Na Wzgórzach Warzęgowskich zachowały się lasy grądowe z rzadkimi storczykami.

Wiekowe dęby są domem kozioroga dębosza i pachnicy. Ostatnio Śródlesie upodobały sobie żołny i modliszki. Bogactwu przyrodniczemu dorównuje kulturowe, z opactwem cysterskim w Lubiążu, zabytkami piastowskimi w Wołowie, grodziskiem w Kretowicach czy starożytnym ośrodkiem hutniczym w Tarchalicach.

Kotowice

W bezpośrednim sąsiedztwie Wrocławia, w Kotowicach, wznosi się jeden z najbardziej oryginalnych obiektów turystycznych – imponująca, 40-metrowa wieża widokowa, wyróżniająca się unikalną formą. Gdy niebo jest czyste jak kryształ, z wieży wzrok sięga aż po pasma tajemniczych Sudetów. Bliżej kuszą zielone Wzgórza Niemczasko-Strzelińskie, ale też dumny masyw Ślęży dominujący nad okolicą i lśniąca w oddali panorama Wrocławia, przecięta srebrną strugą Odry. W okolicach Siechnic rzeka jest oazą spokoju, płynąc powoli przez nizinny krajobraz, tworzy urokliwe zakola, błyszczące łachy i senne starorzecza.

Z wieży widokowej w Kotowicach można objąć wzrokiem ten rozległy, wodny pejzaż, który rozpościera się niczym żywy obraz.

Wieża w Kotowicach usytuowana jest nad brzegiem Odry, stanowiąc idealny punkt obserwacyjny Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 – Grądy Odrzańskie. Ten unikalny ekosystem, z labiryntem mokradeł, jezior i kanałów, charakteryzuje się niezwykle bogatą roślinnością, będąc zarazem ostoją dla 113 gatunków ptaków lęgowych, w tym rzadkich i chronionych.