PiS ustawia się w kontrze do emocji większości opinii publicznej. I tworzy pole otwarcia dwóm pozostałym prawicom, na czele z Konfederacją Bosaka i Mentzena.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękuję, że nas czytasz
Foto: Newsweek
Jak ustalił Jacek Gądek, PiS szykuje teraz wielką ofensywę przeciw Włodzimierzowi Czarzastemu: marszałek Sejmu ma być frontalnie atakowany przez wszystkie partyjne i powiązane z partią ośrodki jako „stary komuch”, osoba z tajemniczymi „związkami z Rosją”, wreszcie jako człowiek, który obrażając Trumpa, podważa kluczowy dla Polski sojusz ze Stanami. I właśnie powiązanie tej akcji z Trumpem i Amerykanami może się okazać jej najsłabszym punktem.
Prawica niesuwerenna
PiS, zdobywając władzę w 2015 r., pozycjonował się jako siła prawdziwie politycznie i intelektualnie suwerenna, obiecywał skończenie z „imitacyjną modernizacją”, ślepo przenoszącą do Polski zachodnie wzorce, niezależnie od tego, czy pasują one do lokalnego kontekstu i czy służą naszym interesom.
W latach 2015-23 partia nieustannie mówiła o „wstawaniu z kolan”, odzyskiwaniu przez Polskę należnego jej miejsca w porządku międzynarodowym, o znaczeniu polskiej suwerenności — co na ogół kończyło się nieprzynoszącymi Polsce żadnych korzyści starciami z instytucjami Unii Europejskiej.
Dziś PiS, choć jego liderzy nieustannie straszą zagrożeniem dla polskiej suwerenności, jakie ma rzekomo stwarzać Unia Europejska, tak bardzo zmienił się we franczyzobiorcę globalnego ruchu MAGA, że jego liderzy nie są w stanie zachować nawet pozorów choćby intelektualnej suwerenności wobec żądań płynących zza oceanu, jak absurdalne by one nie były.
Gdyby Trump stwierdził, że Polska, by wyrazić wdzięczność za amerykańską ochronę, powinna osobiście przekazać mu Zamek Królewski w Warszawie, który z muzeum można by przerobić przecież na luksusowy hotel, Royal Trump Castle Warsaw, PiS, można by przypuszczać, domagałby się od Trzaskowskiego i Tuska natychmiastowego przekazania kluczy.
Biorąc pod uwagę wszystko to, co PiS mówił o suwerenności, postawa jego liderów wobec Stanów jest szczególnie żenująca. Oczywiście, Polska ze względu na swoje położenie, sąsiedztwo z putinowską Rosją, zależność od Amerykanów w kwestiach bezpieczeństwa oraz powiązania gospodarcze ma w relacjach z Waszyngtonem ograniczone pole manewru, niepozwalające na bycie nadmiernie asertywnym sojusznikiem.
To, co robi Trump, zmienia jednak postrzeganie USA w Polsce. Według ostatniego badania CBOS pozytywnie prezydenturę Trumpa ocenia około jednej czwartej badanych. Sondaż IBRiS dla Radia Zet pokazał, że ponad połowa Polaków (54,1 proc.) nie postrzega Stanów Trumpa jako wiarygodnego sojusznika, przeciwnego zdania jest około jednej trzeciej. PiS zachowuje się, jakby nie znał tych liczb, jakby zakładał, że jego zdanie na temat Trumpa i Stanów podziela wyraźna większość Polaków. Tak być może było za pierwszego Trumpa, po pierwszym roku drugiej kadencji amerykański prezydent był jednak w stanie zrazić do siebie nawet tak proamerykańskie społeczeństwo, jak nasze.
Okno dla Konfederacji
Ta sytuacja sprzyja obu Konfederacjom, zwłaszcza Konfederacji Wolność i Niepodległość — czyli tej Bosaka i Mentzena. Na tle awantury wokół działań ambasadora Rose’a i marszałka Czarzastego zyskuje ona właśnie szansę, by przedstawić się jako odpowiedzialna, propaństwowa siła, przywiązana głęboko do suwerennej polityki zagranicznej, ale też rozumiejąca znaczenie polskich sojuszy i realia geopolitycznej gry.
Konfederaci mogą teraz uruchomić narrację: popatrzcie, co robi nasza konkurencja i zastanówcie się, czy to polityka zgodna z interesami Polski. Z jednej strony PiS z jego podległością wobec Stanów; z drugiej obóz rządowy, który pcha nas niepotrzebnie w konflikt, wiedząc, jaki jest Trump i jego ludzie, z trzeciej środowiska Brauna z jego ekscentryczną geopolityką.
Podobne głosy już zresztą płyną ze strony środowiska Konfederacji Wolność i Niepodległość. Bosak niedawno w rozmowie z Radiem Zet stwierdził, że na razie współpraca z Braunem nie jest rozważana, gdyż ten flirtuje „ze środowiskami wariackimi, agenturalnymi czy politycznej ekstremy” — zapewne odnosząc się do obecności na kongresie programowym organizowanym przez środowisko Korony w ubiegły weekend w Łochowie ludzi i środowisk otwarcie prorosyjskich.
Bosak komentując na portalu X ostatnią awanturę, napisał: „Sojusz polsko-amerykański wymaga roztropnej troski z obu stron. Nikt rozsądny ani w Polsce, ani w USA, nie stwierdzi, że ta awantura przynosi korzyść którejkolwiek ze stron. Utrzymanie pozytywnej dynamiki naszych relacji wymaga dobrej woli i powściągliwości. Apeluję, aby zakończyć publiczny spór, a swoje stanowiska komunikować sobie nawzajem zgodnie z protokołem dyplomatycznym”. Na tle wzmożenia PiS wielu ogólnie pro-amerykańskich, ale nie fanatycznie zapatrzonym w Trumpa wyborcom postawa Bosaka może wydać się wcieleniem zdrowego rozsądku.
Przemysław Wipler w mocno zaskakującym wpisie na X stwierdził natomiast, że obecny moment to doskonała okazja, by wreszcie obłożyć podatkiem cyfrowym wielkie amerykańskie korporacje — co byłoby nie tylko sprawiedliwe, ale pokazywałoby też, że nie jesteśmy jeszcze do końca kolonią USA. Na razie to stanowisko Wiplera, nie jego partii, ale samo to, że politycy Konfederacji formułują takie głosy, odróżnia ich bardzo mocno od linii PiS.
Coś gorszego od MAGA-serwilizmu
Na ślepo pro-trumpowskiej polityce PiS zyskiwać może też Konfederacja Korony Polskiej. A więc partia, która jako jedyna dziś w Polsce w zasadzie odrzuca prozachodnią orientację, przyjmowaną przez wszystkie inne siły polityczne w Polsce.
Na wspomnianym kongresie w Łochowie wybrzmiało to bardzo mocno: eksperckie zaplecze Korony było zgodne, że czasy Pax Americana się kończą, nie ma sensu stawiać na Waszyngton, zamiast tego Polska musi odnaleźć się w nowym „wielobiegunowym” świecie, podobnie jak Węgry balastując między Zachodem, Rosją i Pekinem. I niestety, od MAGA-serwilizmu PiS jeszcze gorszą opcją dla Polski byłaby rosnąca w siłę prawica chińsko-moskiewska, zorientowana nie na Trump Tower, a na Szanghajską Organizację Współpracy.
Gdyby PiS, atakując rząd za to, że skłóca nas z Amerykanami na zlecenie Niemiec, sam swoim ślepym pro-trumpizmem wzmocnił opcję jawnie wschodnią, to mielibyśmy do czynienia z niezwykłym politycznym paradoksem. Niestety bardzo niebezpiecznym dla Polski.
