Założona w 2002 roku przez Elona Muska firma SpaceX zdominowała globalny rynek kosmiczny, korzystając z miliardowego wsparcia rządu USA i przepisów, które pozwalają jej unikać płacenia federalnych podatków dochodowych – poinformował „New York Times”. Kluczową rolę w sukcesie firmy odegrały kontrakty federalne z NASA, Pentagonem oraz agencjami wywiadowczymi, które w 2020 roku stanowiły aż 84 proc. przychodów spółki.
Nieskie podatki
Pomimo tak silnego uzależnienia od finansowania publicznego, dokumenty wewnętrzne firmy wskazują, że SpaceX najprawdopodobniej od początku istnienia zapłaciła niewielkie kwoty podatków federalnych lub nie płaciła ich wcale. Do 2021 roku przedsiębiorstwo wykazało łączne straty przekraczające 5 mld dolarów, głównie z powodu inwestycji w rozwój technologii rakietowych i satelitarnych. Zmiana prawa podatkowego w USA z 2017 roku umożliwiła firmie przenoszenie niemal 3 mld dolarów strat na przyszłe lata, co oznacza, że może unikać płacenia podatków niemal bezterminowo.
W 2021 roku SpaceX zgłosiła zapłatę jedynie 78 tys. dolarów podatku w USA i 483 tys. za granicą, nie informując o żadnych wpłatach z tytułu federalnego podatku dochodowego. Tymczasem zysk operacyjny firmy w 2024 roku wyniósł 5 mld dolarów, prawie dwukrotnie więcej niż rok wcześniej. Krytycy wskazują, że spółka korzysta z ulg podatkowych przeznaczonych dla firm w trudnej sytuacji, mimo że generuje ogromne przychody.
Eksperci, tacy jak Gregg Polsky z Uniwersytetu Nowojorskiego, oceniają, że SpaceX prawdopodobnie nie płaciła podatków od lat i nadal nie będzie ich płacić. Danielle Brian z organizacji Project on Government Oversight uznała działania firmy za „dziwaczne”, podkreślając, że system ulg nie był tworzony z myślą o przedsiębiorstwach w tak dobrej kondycji.
Niesprawiedliwy system
Obecnie SpaceX wyceniana jest na ponad 350 mld dolarów i należy do najcenniejszych prywatnych firm świata. Sieć satelitarna Starlink obsługuje już ponad 6 mln użytkowników, a jej przychody przewyższają dział rakietowy. Firma prognozuje, że w 2025 roku osiągnie przychody na poziomie 15,5 mld dolarów.
Choć Elon Musk publicznie chwali sukcesy swojej firmy i współpracę z NASA, rosnący dystans między zyskami SpaceX a jej wkładem w budżet federalny budzi kontrowersje i pytania o sprawiedliwość systemu podatkowego.
