Ta przypadłość już dawno powinna zostać uznana za współczesną chorobę cywilizacyjną. Nic tak nie pustoszy przestrzeni publicznej, nic tak nie zatruwa umysłów, nic tak – w końcu – nie niszczy ludzi.
Jakże inny byłby wizerunek wielu powszechnie rozpoznawalnych i niegdyś uchodzących za rozsądnych, gdyby potrafili oprzeć się pokusie wypowiadania się z taką samą pewnością siebie i znawstwem absolutnie o wszystkim, gdyby dokonali jednego wpisu mniej, ukryli przed nami niektóre myśli.
Syndrom „wszystko wiem i się wypowiem” idzie w poprzek podziałów. Można powiedzieć: łączy spolaryzowane społeczeństwo. Dotyka libków, lewaków i prawaków. Zetki, milenialsów i boomerów. Wszystkich.
Może być oczywiście tak, że zgromadzona przez tysiące lat mądrość musi gdzieś znajdować ujście. Mamy jej bardzo dużo, więc musimy się nią ekspansywnie, wręcz nachalnie dzielić. Ale może być też tak, że mądrość nie ma z tym zjawiskiem nic wspólnego. Po prostu nigdy nie brakowało tych, którzy niemal za obowiązek uważali informowanie ludzkości o wykwitach własnego umysłu.
Dawno, dawno temu, tak dawno, że Polska nie tylko nie istniała, ale nawet nikt nie planował, że powstanie, po ziemi chodził człowiek imieniem Wielomysł. Niewykluczone, że krytycznie podchodził do rzeczywistości, ze szczególnym uwzględnieniem geostrategicznych koncepcji Mieszka. Nie żeby miał zakulisowe informacje, znajdował się blisko tzw. ośrodków decyzyjnych albo wyróżniał się błyskotliwością. Ot, był głośny i dawał najprostsze odpowiedzi na najtrudniejsze pytania. Zapewne nie był uzbrojony w hasztag, ale i bez niego potrafił Mieszka obsobaczyć. I bardzo się starał, by jak największa publiczność uznała, że zaorał Mieszkowe idee.
Dziś każdy Wielomysł jest w bardziej komfortowej sytuacji. Współczesność daje więcej możliwości, zachęca, wręcz zmusza do umysłowego ekshibicjonizmu. A ludzkość nie tyle nie protestuje, ile korzysta. Zajrzyjcie na popularną, niegdyś całkowicie bezpłatną platformę społecznościową, zwaną X (kiedyś Twitter). Ci sami ludzie jednego dnia potrafią zakończyć wojnę w Ukrainie, stoczyć bój o lotnisko i obalić/potwierdzić hipotezę Riemanna. Wszyscy pouczają wszystkich, zwolennicy partii kilkuprocentowych instruują niegdyś największą partię opozycyjną, a dziś rządzącą, uduchowione anonimowe konta najlepiej wiedzą, na czym polega „prawdziwe dziennikarstwo”, Hala Madrid tłumaczy, jak żyć Visca el Barca.
Nie wiadomo, czemu ma służyć ta komentarzowa kakofonia. Czy ktoś widział kiedyś kogoś, kto zmieniłby zdanie, przekonał się do czegoś dzięki wymianie wpisów (bo przecież nie „dyskusji”)?
To nie jest kwestia tego, kto kogo obserwuje, taka specyfika miejsca. W kilkuset znakach, owszem, można przekazać informację, wrzucić błyskotliwego mema albo zamieścić link z ciekawym tekstem. Ale o wymianie argumentów nie ma mowy, zwłaszcza że koniec końców wszystko rozbija się o to, że każdy ma swoją rację najmojszą. I jest to święta racja. Niżej podpisany jest w ciut innej sytuacji. Pisanie cotygodniowych wstępniaków to jednak inna dyscyplina. Poza tym od tego obowiązku nie da się uciec, nawet jeśli ma się p.o. przed nazwiskiem. Ktoś kiedyś zaczął redagowanie tygodnika od edytorialu i tak już zostało, poza tym niepodobna wysłać wydania do drukarni z pustą stroną.
Niezależnie od tego, ile ta sytuacja potrwa, trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że ta strona jest pułapką. Wymusza regularność, domaga się zdań komentujących rzeczywistość, narzuca dzielenie się tym, co ma się w głowie.
Czytelniczki i Czytelnicy mogą zatem spodziewać się tutaj cotygodniowego mądrzenia się, lecz jednocześnie niech usłyszą zobowiązanie, że za każdym razem poprzedzą je namysł, lektury i – uwaga, słowo klucz – research.
Używając tych narzędzi, można próbować mierzyć się z rzeczywistością. Pamiętając, że prawda leży tam, gdzie leży, odpowiedzią na większość pytań jest: „to skomplikowane”, a próba wciśnięcia gdzie się da znaku równości nie ma nic wspólnego z uczciwością.
Jeśli w ten sposób co tydzień powstanie choć jedno ciekawe zdanie, myśl, która zostanie z osobami czytającymi „Newsweek”, zadanie uznam za wykonane. Nawet jeśli nie uda się nikogo zaorać.
