Współczesne miasta ewoluują wraz z postępem technologicznym, a jednym z najważniejszych czynników kształtujących ich przyszłość jest sztuczna inteligencja. Jak AI ułatwi życie mieszkańcom wielkich metropolii?
W 1950 r. zaledwie 30 proc. ludności świata żyło w miastach. Dziś, według prognoz Wydziału Ludności ONZ, do 2050 r. prawie siedem na dziesięć osób będzie mieszkać na obszarach silnie zurbanizowanych. W przypadku niektórych krajów odsetek ten może być jeszcze wyższy i sięgnąć ponad 90 proc. – w tym gronie wymienia się Japonię, Brazylię i Wielką Brytanię. Trend ten nie ominie także Unii Europejskiej – szacuje się, że w miastach będzie mieszkać aż 98,9 proc. Belgów, 96,6 proc. Holendrów, 93,2 proc. Szwedów i 92,3 proc. Duńczyków. Według prognoz ONZ w 2050 r. 70,4 proc. populacji Polski będzie mieszkało w miastach, podczas gdy w 1950 r. odsetek ten wynosił zaledwie 38,3 proc.
Żeby życie w tak dużych skupiskach było komfortowe i zrównoważone, konieczne jest przekształcenie miast w inteligentne jednostki. A zasadniczą rolę w tej zmianie odgrywa już sztuczna inteligencja, która kształtuje kurs rozwoju smart cities i otwiera zupełnie nowe możliwości dla samorządów – od usprawnienia administracji publicznej, przez inteligentne zarządzanie ruchem, aż po analizy big data.
AI na drogach
Sztuczna inteligencja stanowi dziś potężne narzędzie, które rewolucjonizuje sposób, w jaki analizujemy informacje i podejmujemy decyzje. Jej główne zalety wiążą się z możliwością przetwarzania ogromnych ilości danych, szybką analizą statystyczną oraz automatyzacją zadań.
Trudno się więc dziwić, że odgrywa ona ważną rolę w funkcjonowaniu tzw. ITS, czyli inteligentnego systemu transportowego. To połączenie systemów sterowania ruchem, czujników, kamer, aplikacji i elektronicznych tablic informacyjnych. System odpowiedzialny jest m.in. za dostosowywanie taktu sygnalizacji świetlnej do aktualnej sytuacji na drodze. Duża ilość danych spływająca z dróg mocno obciąża system, konieczne jest więc wykorzystanie do jego obsługi AI, która przetwarza tysiące informacji na sekundę. W funkcjonowaniu smart city wykorzystywane są także drony, które zasięgiem swoich kamer mogą obejmować istotne dla systemu ITS arterie miasta. Jako pierwsza innowacyjny system kontroli ruchu drogowego wprowadziła Kopenhaga. Analizuje dane z czujników i kamer, algorytmy optymalizują czas sygnalizacji świetlnej, redukując korki i minimalizując wpływ natężenia ruchu ulicznego na zanieczyszczenie środowiska.
To jednak niejedyne zadanie AI w mieście. Sztuczna inteligencja pomaga też w automatyzacji procesów administracyjnych, takich jak przetwarzanie dokumentów, analiza danych czy obsługa zgłoszeń od mieszkańców. Dzięki temu urzędnicy mogą skupić się na zadaniach wymagających bezpośredniego zaangażowania.
Reagowanie na zagrożenia
W obliczu zmian klimatycznych, takich jak nagłe powodzie czy susze, miasta stoją przed wyzwaniem monitorowania środowiska i szybkiego reagowania na zagrożenia. AI, w połączeniu z technologiami monitoringu środowiskowego, umożliwia wykrywanie anomalii pogodowych, zarządzanie systemami nawadniania i optymalizację zasobów wodnych. Może również pomóc w planowaniu przestrzennym czy wdrażaniu strategii adaptacyjnych.
Na przykład we Wrocławiu działa system, który wspomaga zarządzanie siecią wodociągowo-kanalizacyjną. Dzięki niemu można błyskawicznie wykryć zagrożenie, a także sprawdzić stan zużycia infrastruktury, by przewidzieć nadchodzące awarie. Ułatwia racjonalne zaplanowanie konserwacji i napraw. To ważne w przypadku sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, która ma długość ponad 4 tys. km.
Jedną z kluczowych ról, jaką AI odgrywa w ewolucji smart city, jest jej zdolność do analizy danych w celu poprawy bezpieczeństwa publicznego. Inteligentne urządzenia (kamery, czujniki itp.) są istotnym wsparciem w identyfikowaniu ulicznych zagrożeń w trakcie ich występowania, ułatwiając szybką reakcję na sytuacje awaryjne, a co za tym idzie, zapewniając wyższy poziom bezpieczeństwa publicznego. Na przykład w Krakowie zamontowano specjalne kamery, które rejestrują, jakie samochody wjeżdżają do strefy z ograniczonym ruchem w rejonie Rynku Głównego, Wawelu czy Kazimierza. Pomaga to straży miejskiej skuteczniej egzekwować przestrzeganie zakazu wjazdu nieuprawnionym do tego pojazdom.
Jednak infrastruktura miejska, zwłaszcza ta o znaczeniu krytycznym, jest narażona na cyberataki. AI może wspierać cyberbezpieczeństwo, wykrywając anomalie w sieciach oraz potencjalne zagrożenia. Chodzi głównie o monitorowanie systemów transportu publicznego, wodociągów, energii oraz infrastruktury telekomunikacyjnej.
Wsparcie dla mieszkańców
Jak jeszcze AI może zmieniać funkcjonowanie miast? Pomagając w analizie potrzeb mieszkańców, wpływu zmiany rynku pracy na strukturę ludności w miastach i w badaniu demografii. Co ciekawe, pozwala też na usprawnianie naszej codzienności, np. przez tworzenie przestrzeni do rozwoju obywatelskiego. Mieszkańcy Barcelony, dzięki platformie Decidim, mogą np. brać realny udział w tworzeniu miasta: proponować pomysły, dyskutować nad nimi i głosować. Dzięki temu narzędziu w stolicy Katalonii ponad 70 proc. propozycji pochodzi bezpośrednio od obywateli.
