Według śledztwa przeprowadzonego przez niezależny rosyjski serwis śledczy IStories komunikator Telegram może być powiązany z rosyjską Federalną Służbą Bezpieczeństwa (FSB).
IStories poinformował, że odkrył dowody sugerujące, że infrastruktura serwerowa platformy jest utrzymywana przez firmy, które współpracowały z rosyjskimi służbami wywiadowczymi, co budzi poważne obawy o potencjalną inwigilację.
Odpowiadając na prośbę o komentarz, szef działu prasowego i relacji z mediami Telegramu, Remi Vaughn, napisał w oświadczeniu dla „Newsweeka”: „Jako globalna firma, Telegram ma umowy z dziesiątkami różnych dostawców usług na całym świecie. Jednak żaden z tych usługodawców nie ma dostępu do danych Telegramu ani wrażliwej infrastruktury” – napisał.
„Wszystkie serwery Telegramu należą do Telegramu i są obsługiwane przez pracowników Telegramu. Nieautoryzowany dostęp jest niemożliwy. W całej swojej historii Telegram nigdy nie ujawnił żadnych prywatnych wiadomości stronom trzecim — a jego szyfrowanie nigdy nie zostało naruszone” – twierdzi Vaughn.
Założycielem, właścicielem i dyrektorem generalnym Telegramu jest Paveł Durow. Opuścił on Rosję w 2014 r., po tym, jak stracił kontrolę nad swoją poprzednią firmą za odmowę przekazania danych ukraińskich protestujących, agencjom bezpieczeństwa. Paweł Durow mieszka w Dubaju i posiada podwójne obywatelstwo Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Francji.
Telegram od dawna cieszy się reputacją bezpiecznego komunikatora i jest używany na całym świecie przez dziennikarzy, aktywistów i zwykłych użytkowników poszukujących prywatności. Jej założyciel, urodzony w Rosji Paweł Durow, który został zatrzymany przez francuskie władze w sierpniu 2024 r., przekonywał, że platforma chroni prywatność.
Raport IStories podważa ten obraz, łącząc platformę z rosyjską FSB, która zamyka w więzieniach osoby krytyczne wobec Kremla i prezydenta Rosji Władimira Putina.
Telegram współpracuje z FSB?
Infrastruktura Telegramu jest zarządzana przez Global Network Management (GNM), małą firmę zarejestrowaną na Antigui i Barbudzie, która według IStories zapewnia platformie ponad 10 tys. adresów IP.
Właściciel GNM, Rosjanin Władimir Wedenejew, zeznał wcześniej w amerykańskim sądzie, że ma pracowników w Rosji. IStories odkrył również, że Wedenejew pełni funkcję dyrektora finansowego Telegramu.
Wiele z tych adresów IP należało wcześniej do Globalnet, operatora telekomunikacyjnego z siedzibą w Petersburgu. Serwis IStories poinformował, że Globalnet ma powiązania z Kremlem i rosyjskimi służbami wywiadowczymi, w tym FSB.
Electrontelecom, firma z siedzibą w Petersburgu, podobno dostarczyła Telegramowi kolejne 5 tys. adresów IP. IStories również w tym przypadku zidentyfikowała firmę jako wykonawcę FSB.
Electrontelecom świadczył usługi w zakresie instalacji i konserwacji „złożonego systemu przesyłania informacji niejawnych z obiektów stacjonarnych obsługiwanych przez Dyrekcję FSB w Sankt Petersburgu i obwodzie leningradzkim”. System jest wykorzystywany do prowadzenia operacyjnych działań dochodzeniowych.
Śledztwo dziennikarskie rozpoczęło się kilka dni po tym, jak rosyjska organizacja pozarządowa zajmująca się prawami człowieka First Department ostrzegła, że FSB uzyskała dostęp do komunikacji Rosjan z ukraińskimi kontami na Telegramie, które dostarczają istotnych aktualizacji i raportów na temat pełnoskalowej inwazji Putina na Ukrainę.
— Wiemy, że zanim oskarżeni w sprawach o „zdradę stanu” zostaną zatrzymani, FSB jest już w posiadaniu ich korespondencji — powiedzieli przedstawiciele organizacji First Department.
Jej szef, Dmitrij Zair-Bek powiedział, że materiały z Telegramu zostały już wykorzystane jako dowód w „znacznej liczbie spraw”.
— W większości przypadków dostęp do nich został uzyskany dzięki zainfekowanym urządzeniom. Istnieją jednak również przypadki, w których nie można zidentyfikować — powiedział Zair-Bek w rozmowie z „Nową Gazetą”.
— Może to wskazywać albo na użycie nieujawnionych narzędzi cyberszpiegowskich, albo na współpracę Telegramu z rosyjskimi władzami — dodał Zair-Bek.
Identyfikator (nie)bezpieczeństwa
Ekspert ds. cyberbezpieczeństwa Michał Woźniak powiedział IStories, że oprócz przechowywania odszyfrowanych wiadomości, Telegram dołącza również unikalny identyfikator urządzenia do każdej wiadomości wysłanej na platformę, znany jako auth_key_id, który może określić, gdzie znajduje się użytkownik i ujawnić jego adres IP.
— Jeśli ktoś ma dostęp do ruchu Telegramu i współpracuje z rosyjskimi służbami wywiadowczymi, oznacza to, że identyfikator urządzenia staje się naprawdę dużym problemem — narzędziem do globalnej inwigilacji użytkowników komunikatora, niezależnie od tego, gdzie się znajdują i z jakim serwerem się łączą — powiedział Woźniak.
Telegram nie skomentował publicznie dochodzenia ani zarzutów. Firma otrzymała 300 mln dol. za wdrożenie chatbota Grok Elona Muska w aplikacji do przesyłania wiadomości.
— Tego lata użytkownicy Telegramu uzyskają dostęp do najlepszej technologii AI na rynku. Elon Musk i ja zgodziliśmy się na roczne partnerstwo, aby wprowadzić Groka do ponad miliarda naszych użytkowników — ogłosił Durow 28 maja 2025 r.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
