Harvard jest pierwszą z prestiżowych amerykańskich uczelni, która postawiła się Trumpowi. Biały Dom żąda od szkół wyższych zmiany regulaminów, linii politycznej, a nawet programów pod groźbą odebrania federalnych dotacji.
Wśród bogactw Ameryki najjaśniej świecące klejnoty to Dolina Krzemowa i Liga Bluszczowa. Obie przyciągają najwybitniejsze umysły świata – znienawidzonych przez MAGA imigrantów – dzięki którym Stany bez reszty zdominowały sektor nowoczesnych technologii i zdobyły 403 nagrody Nobla (Wielka Brytania na miejscu drugim ma 137). Do pierwszej dziesiątki najlepszych uczelni planety łapią się tylko trzy spoza USA: Oxford, University College London i Cambridge. Poza nimi w rankingach dominują kolejno: Harvard, Massachusetts Institute of Technology, Stanford, UC Berkeley, University of Washington Seattle, Columbia, Yale.
Ukrócić ideologiczną hegemonię
Budzącą zazdrość świata gospodarkę, w tym również branżę informatyczną Trump rozwala cłami. Zubożył spółki giełdowe o 5 bilionów dol. Podsycił inflację, zwiększył groźbę recesji, amerykańska waluta straciła 8 proc. wartości, inwestorzy uciekają nawet od rządowych obligacji USA – dotychczas najbezpieczniejszej lokaty kapitału w dziejach.
Teraz prezydent wziął się za naukę. Jak każdy autokrata nienawidzi jajogłowych, zresztą nie da się ukryć, że z wzajemnością. Realizując postulaty prawicowo-populistycznej ideologii, chce ich zmusić do wyrzeczenia się rzekomego wokizmu i preferencji dla kandydatów zdolnych, ale biednych, które prymitywizując kwestię, przedstawia jako niezasłużone przywileje kolorowych, czyli rasizm à rebours.
Oficjalnie, zasadniczym celem grantowego szantażu jest walka z antysemityzmem na kampusach, czyli ukrócenie propalestyńskich protestów, zakazanie demonstrującym studentom ukrywania twarzy, „wyciągnięcie konsekwencji” wobec niepokornych. Administracja żąda również „pełnej współpracy” władz uczelni z Departamentem Bezpieczeństwa Krajowego przy deportowaniu niepożądanych cudzoziemców.
„Programy i katedry, które dolewają oliwy do ognia antysemityckich prześladowań muszą zostać poddane lustracji i reformie” – czytamy w liście administracji do prezesa Harvardu Alana Garbera. „Należy także wprowadzić zmiany niezbędne dla rozwiązania problemu uprzedzeń, zwiększenia różnorodności punktów widzenia i ukrócenia ideologicznej hegemonii.” Aby wymusić reformy, Trump obciął 2,2 mld z 9 mld dol. dotacji, które uczelnia dostaje od rządu. Wcześniej Princeton i Columbia ugięły się pod groźbą zablokowania funduszy. Harvard nie zamierza ulec.
„Administracja – niezależnie od tego, jaka partia sprawuje władzę – nie ma prawa dyktować prywatnym uniwersytetom, czego wolno im uczyć, kogo mogą przyjmować na studia i zatrudniać w charakterze wykładowców, które dziedziny wiedzy rozwijać i zgłębiać” – ripostował Garber.
Na co międzyagencyjna grupa zadaniowa ds. zwalczania antysemityzmu wydała oświadczenie dość ogólnikowe, a zarazem zgodne z antyintelektualnym skrzywieniem prawicy: „Odpowiedź Harvardu potwierdza zatrważające poczucie wyższości typowe dla najbardziej prestiżowych szkół wyższych naszego kraju, które rodzi przekonanie, że inwestycje federalne nie wiążą się z odpowiedzialnością za przestrzeganie praw obywatelskich”.
W obronie Harvardu stanął publicznie absolwent wydziału prawa Barack Obama, który dotychczas unikał krytykowania polityki rządu. Uznał, że jego alma mater „dała przykład innym placówkom edukacyjnym, odrzucając bezprawne i brutalne próby tłumienia wolności akademickiej, a zarazem podejmując konkretne kroki, by zapewnić wszystkim studentom możliwość nieskrępowanych dociekań intelektualnych, rygorystycznej debaty i wzajemnego szacunku”. Eksprezydent wyraził nadzieję, że „pozostałe instytucje pójdą w ślady” uczelni o 140 lat starszej niż Stany Zjednoczone.
Zdusimy marksistowski szturm
Mało kto ma wątpliwości co do rzeczywistych intencji Trumpa. Amerykanie, którzy przymykali oko na wariackie deklaracje wyborcze, bo spodziewali się obniżki podatków i spadku inflacji, zaczynają w końcu rozumieć, że mówiąc o karnych cłach, Ukrainie, nielegalnych deportacjach, republikanin bynajmniej nie posługiwał się hiperbolami tudzież metaforami. Media wprawdzie ostrzegały, by traktować poważnie to, co mówi, ale kto by tam słuchał liberalnych panikarzy. Korporacje już liczyły zyski z cięć fiskalnych i deregulacji, dla wyborców niedoinformowanych ważniejsza od demokracji była cena jajek.
Tymczasem lider MAGA wyraźnie deklarował: „Zadusimy finansowo szkoły, które prowadzą marksistowki szturm na nasze amerykańskie dziedzictwo i całą zachodnią cywilizację. Czasy subsydiowania komunistycznej indoktrynacji w uczelniach szybko dobiegną końca”. Miesiąc temu szef wspomnianej grupy zadaniowej oraz wiceprokurator generalny ds. praw cywilnych Leo Terrell, uprzednio komentator Fox News, oświadczył: „Doprowadzimy te uniwersytety do bankructwa, jeśli nie ulegną.”
Wspaniały plan. O ile gospodarka sobie poradzi, zwłaszcza że prezydent jednak bierze pod uwagę reakcje rynków, o tyle demolkę najwspanialszych instytucji naukowych i badawczych świata trudno nazwać inaczej niż zbrodnią na owym narodowym dziedzictwie, którego lider MAGA rzekomo broni. A także przyszłych pokoleniach Amerykanów. Zamiast przyciągać największe talenty, najbardziej obiecujących naukowców, myślących niekonwencjonalnie innowatorów Trump robi wszystko, by ich odstraszyć, a prestiżowe uczelnie w innych krajach zacierają ręce.
Terrell nie tylko zamroził warte 11 mld dol. dotacje dla siedmiu szkół, które „narzucają” wykładowcom i studentom cytowaną „ideologiczną hegemonię” („ideological capture”). Zmusił także do opuszczenia kraju co najmniej 300 studentów, asystentów i doktorantów, odbierając im wizy studenckie bądź prawo tymczasowego pobytu w USA. Enuncjacjom Terrella wtóruje była prezeska promującej cyrkowe zmagania siłaczy World Wrestling Enertainment, a obecnie ministra edukacji Linda McMahon: „Jeśli bierzesz rządowe dotacje, musisz przestrzegać prawa federalnego”.
Ponad 600 wykładowców Harvardu zaapelowało do prezesa Garbera, by nie ustępował i bronił niezależności uczelni. Profesor nauk politycznych Archon Fung powiedział uniwersyteckiej gazecie „The Harvard Crimson”: — To przewidywalny do bólu schemat działania wszystkich autokratów – najpierw biorą się za wolne media i uniwersytety. Stanowimy jeden z filarów swobodnej wymiany myśli oraz poszukiwania prawdy niezbywalny w prawdziwie demokratycznym społeczeństwie.
Ignorancja to siła
Dawno temu Partia Republikańska wspierała naukę oraz jej instytucje. Choć już do sprzymierzonego z chrześcijańskimi fundamentalistami Ronalda Reagana czucie i wiara przemawiały bardziej niż mędrca szkiełko i oko. W latach 90., po objęciu rządów na Kapitolu przez wodza „konserwatywnej rewolucji” Newta Gingricha, prawica zaczęła ciąć wydatki na telewizję edukacyjną. A George W. Bush mianował jej prezeską dawną szefową Krajowego Komitetu Partii Republikańskiej.
Jednak edukacja telewizyjna oraz instytucjonalna to dwie różne rzeczy. Programów szkół wyższych nawet konserwatywni rewolucjoniści nie zamierzali modyfikować. Aż przyszedł Trump, który nie ma żadnych hamulców. Departament Edukacji chce w ogóle zlikwidować. Do nauki nigdy nie przejawiał zamiłowania czy choćby szacunku. Ministrami porobił tak niewiarygodne miernoty, że nawet on błyszczy na tle owego gabinetu wazeliniarskich nieudaczników.
— Trump będzie pierwszym antynaukowo nastawionym prezydentem w całej naszej historii. — przestrzegał 8 lat temu dyrektor komunikacji publicznej American Physical Society Michael Lubell. — Konsekwencje takiego stanowiska Białego Domu odczujemy wszyscy bardzo boleśnie — mówił.
„Kandydat republikanów demonstruje zadziwiającą pogardę dla wiedzy” – pisał na łamach „Ars Technica” David Kravets. „Powtarza dawno temu obaloną teorię, że szczepionki wywołują autyzm u dzieci. Jego program, jeśli już gdzieś zahacza o problemy naukowe, odzwierciedla tę pogardę. Chce zmienić politykę energetyczną tak, jakby zmiany klimatyczne stanowiły bzdurny wymysł jajogłowych”.
Również dziennikarz „Forbesa” specjalizujący się w zagadnieniach naukowych i medycznych Matthew Harper zwracał uwagę, że wybranek Partii Republikańskiej „nie ma zielonego pojęcia o nauce ani w sensie zestawu praw i teorii opisujących rzeczywistość, ani metod poznawczych”. O dziwo, zdecydował się wypełnić ankietę ScienceDebate.org, która oceniała stosunek kandydatów na prezydenta do nauki.
Pytany o finansowanie badań, uznał, że to słuszna koncepcja, ale potrafił wymienić tylko dwie dziedziny, w których są one prowadzone: „latanie na orbitę” i „różne instytuty”. Jeśli chodzi o globalne ocieplenie, napisał: „Trzeba jeszcze wiele zbadać w sprawie tak zwanych zmian klimatu”. Na temat ochrony bioróżnorodności wyraził opinię następującą: „Niewybrani przez elektorat urzędnicy nie mogą ustalać praw i przepisów korzystnych dla grup interesów wymierzonych w naród, który ma największe prawo do korzystania z siedlisk i zróżnicowania gatunków”. Znaczy, trzeba polować.
Kandydat wykazał pewne zainteresowanie medycyną, pisząc: „musimy zainwestować w leczenie współobywateli cierpiących na choroby psychiczne”. Dlaczego? Bo republikanie od lat ucinają każdą dyskusję o zaostrzeniu restrykcji w handlu broną palną argumentem, że gdyby opieka psychiatryczna stała na wyższym poziomie, nie byłoby tylu zabójstw.
Antynaukowe podejście do problemów kraju zapewniło Trumpowi popularność wśród wyborców niewykształconych. Choć Orwella z pewnością nie czytał, mógłby obiema rękami podpisać się pod hasłem: „Ignorancja to siła”. „Kocham niewykształconych!” – wrzeszczał na wiecu. Jak każdy cwaniak rozumie, że nieukiem łatwiej manipulować niż inteligentem i wykorzystał tę prawidłowość skuteczniej niż którykolwiek polityk w dziejach Ameryki.
