Pełne niezbędnych składników odżywczych, takich jak witaminy, minerały i błonnik, warzywa są podstawą zdrowej diety, a lekarze zalecają spożywanie wielu porcji dziennie. Jednakże, choć są dobre dla organizmu, niekoniecznie muszą być dobre dla zębów.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Jest to wniosek z badania przeprowadzonego przez naukowców z Universitat Politècnica de València w Hiszpanii, które wykazało, że dieta roślinna może mieć trwały, szkodliwy wpływ na szkliwo zębów.
Fitolity szkodzą szkliwu
Szkliwo pokrywa najbardziej wewnętrzne warstwy zębów, zębinę i miazgę, chroniąc je przed uszkodzeniem. Jest to wraz z kośćmi najtwardsza substancja w organizmie i uważa się, że jest nawet mocniejsza niż stal.
Jednak pomimo tego szkliwo jest również kruche i łatwo je uszkodzić. Jest ono szczególnie podatne na działanie bakterii, płytki nazębnej i kwasów w jamie ustnej, ale może również ulec mechanicznemu zużyciu w procesie jedzenia.
W swoim badaniu naukowcy stworzyli sztuczne liście osadzone w fitolitach roślinnych — mikroskopijnych cząsteczkach krzemionki znajdujących się w komórkach roślin — a następnie potarli nimi ludzkie zęby, aby przeanalizować efekty.
Odkryli oni, że cząsteczki te rzeczywiście powodują zużycie szkliwa, szczególnie w zębach, które są już wcześniej uszkodzone. Powodują również utratę minerałów.
Główną formą uszkodzenia nie było pękanie, ale „quasi-plastyczne odkształcenie” — trwała zmiana strukturalna spowodowana drobnymi przesunięciami i pęknięciami w strukturze szkliwa. Same fitolity również rozpadły się podczas testów, pokazując, że one również ulegają zużyciu.
Szkliwo zębów składa się z wapnia, fosforu, wody i białek, połączonych ze sobą w celu utworzenia warstwy ochronnej dla zębów. Erozja szkliwa powoduje, że zęby stają się bardziej podatne na ubytki, wrażliwe na ciepło, zimno i cukier, a także łatwiej się przebarwiają.
Według Cleveland Clinic, podczas gdy małe ubytki mogą być naprawiane przez dentystów, samo szkliwo nie może zostać zastąpione, a także nie odrasta. Po jego utracie jedyną rzeczą, jaką może zrobić dentysta, jest nałożenie koron dentystycznych na zęby, aby zapobiec dalszym uszkodzeniom.
Najlepszym sposobem dbania o szkliwo jest profilaktyka. Codzienne nitkowanie i szczotkowanie zębów (przy użyciu pasty do zębów na bazie fluoru i miękkiej szczoteczki) to świetne sposoby na utrzymanie zębów w dobrej kondycji.
Utrzymywanie odpowiedniego nawodnienia i picie kwaśnych napojów wyłącznie przez słomkę, aby zminimalizować kontakt kwasów z zębami, może również pomóc w zapobieganiu uszkodzeniom.
Odniesienie
Lakhal, Y., Redolat, J., Sánchez-González, E., Constantino, P. J., Berthaume, M. A., Borrero-Lopez, O., & Pinilla-Cienfuegos, E. (2025). Nowe metody eksperymentalne do badania wpływu fitolitów roślinnych na zużycie szkliwa zębów. Journal of the Royal Society Interface, 22. https://doi.org/10.1098/rsif.2025.0175
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
