-
Wąż Eskulapa występuje w Polsce wyłącznie w Bieszczadach i jest jednym z najrzadszych gadów tego kraju.
-
Na Wyspach Brytyjskich pojawiły się kolonie tego węża, szczególnie w londyńskim Regents Park, gdzie przystosował się do miejskiego środowiska dzięki budowlom i stosom drewna.
-
Obecność węża Eskulapa w Wielkiej Brytanii wiąże się z działalnością człowieka, a populacje są niewielkie i nie pochodzą z lokalnych rodzimych środowisk.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Skoro Polska to północna krawędź zasięgu węża Eskulapa, to jakim cudem żyje on w ogóle w Wielkiej Brytanii? Gad ten jest mieszkańcem głównie południowej i południowo-wschodniej Europy, a jego zasięg obejmuje tereny od Francji i Pirenejów przez Alpy z Włochami aż po Karpaty. Kończy się na wybrzeżach czarnomorskich i zachodniej Turcji.
Wąż Eskulapa jest niezwykle rzadkim gadem Polski
Nie ma go w Skandynawii i państwach nadbałtyckich (Litwa, Łotwa, Estonia), nie ma go w Beneluksie i północnej Francji, na większości Polski, a w Niemczech i Czechach spotykany jest jedynie punktowo. W Niemczech to cztery izolowane populacje w Schlangenbad/Wiesbaden (Hesja), dolinie Salzach (południowa Bawaria), Hirschhorn (Badenia-Wittembergia) i pobliżu Pasawy.
Najdalej na północ występuje w mieście Karlove Vary w Czechach. Polska akurat leży na północnej granicy jego zasięgu i u nas ten wąż jest spotykany tylko w Bieszczadach. Niegdyś gad ten mieszkał być może na granicy Gorców i Beskidu Sądeckiego, a także w dolinie Popradu w Tatrach i Pieninach, ale współcześnie nikt go tam nie widział.
To sprawia, że wąż Eskulapa – obok występującego u nas dopiero od niedawna zaskrońca rybołowa – jest najrzadszym i najbardziej ograniczonym pod względem zasięgu wężem Polski. Liczbę węży Eskulapa w Polsce oblicza się na zaledwie 100 osobników. To bardzo mało, co czyni go jednym z najbardziej zagrożonych gadów i w ogóle kręgowców w naszym kraju.
Warto jednak pamiętać, że innych państwach europejskich wąż ten jest liczniejszy, niekiedy nawet liczny – to choćby Włochy albo niektóre państwa bałkańskie jak Chorwacja, Bośnia i Hercegowina albo Albania.
W innych węże Eskulapa są liczne na pewnych obszarach kraju, a na innych rzadkie albo nie ma ich wcale – to sytuacja typowa dla Węgier (gdzie żyje w dolinie Körös i na zachodzie kraju) czy Austrii (liczny w dolinach Dunaju, Drawy i Mur). A jeszcze ciekawszym przypadkiem jest Słowacja, gdzie węże Eskulapa pojawiają się nawet w zmienionym przez człowieka środowisku miejskim.
To może być pewne wyjaśnienie przypadku brytyjskiego, bowiem zapominamy, że węże Eskulapa żyją w specyficznym środowisku, które zapewnia im kryjówki, miejsca do wygrzewania się i rozmnażania. Chowają się w szczelinach, pniach i innych kryjówkach.
Gad lubi nie tylko lasy czy winnice (jak nad Dunajem), ale również kamieniołomy, nasypy kolejowe i pobocza dróg. I trafia się także w parkach, sadach, w stosach drewna i na kamiennych murkach.
Wąż Eskulapa wcześniej nie występował w Wlk. Brytanii
Wielka Brytania to pewna zagadka, bowiem wąż Eskulapa nie występował tam zapewne nigdy, aż do czasów współczesnych. Jego obecność związana jest z ingerencją i działaniami człowieka. Wąż tworzy dwie znane kolonie: w Colwyn Bay na północy Walii i Regents Park w Londynie. Trzecia populacja prawdopodobnie istnieje w Bridgend w południowej Walii, ale jest słabo poznana.
Szczególnie interesująca jest ta w Regents Park, bo mówimy o parku znajdującym się w granicach jednego z największych miast świata. To prawie centrum miasta, na północ od Westminsteru. A jednak wąż Eskulapa doskonale sobie radzi.
Jak wynika z obserwacji i badań Uniwersytetu w Bournemouth, gad wykorzystuje to, co jest typowe dla angielskiego i walijskiego krajobrazu – stosy drewna oraz komposty, które łatwo mu znaleźć. Budowle – postawione w nasłonecznionych miejscach – pozwalają mu na znalezienie z jednej strony kryjówek, a z drugiej – okazji do wystawienia się na promienie słoneczne. W budynkach węże Eskulapa znajdują schronienie także zimą.
Gady te nie są jednak rodzimym gadem brytyjskim i przez lata londyńskie zoo było posądzane o to, że gady uciekły z niego w latach osiemdziesiątych. Władze ogrody zaprzeczały. Twierdziły, że to niemożliwe, gdyż nigdy nie miał węży Eskulapa w zbiorach. Zwierzęta musiały uciec z innej, może prywatnej hodowli i zaadoptowały się do miejskiego życia. To jeden z nielicznych przykładów występowania tego gada w mieście, innym jest chociażby słowacka Bratysława. Londyński przypadek pokazuje jednak, że wąż Eskulapa ma duże możliwości adaptacyjne i nie musi być rzadki.
