Prezydent Czech nie podpisał konkordatu. Uznał, że to daje Kościołowi uprzywilejowaną pozycję i odesłał umowę z Watykanem do Trybunału Konstytucyjnego. Skąd u Czechów taka niechęć do instytucji kościelnej? I jak to możliwe, że w kraju leżącym tak blisko Polski podejście do religii i wiary jest tak skrajnie różne? Gościem podcastu „Rachunek sumienia” jest znawca tego kraju Mariusz Szczygieł.
W marcu bieżącego roku czeska Izba Poselska ratyfikowała traktat między Republiką Czeską a Stolicą Apostolską. Dokument trafił na stół prezydenta Petra Pavla.
— Państwo czeskie jeszcze nie doszło do konkordatu, bo dopiero parlament go uchwalił, ale prezydent Petr Pavel nie podpisał i odesłał do Trybunału Konstytucyjnego — mówi Mariusz Szczygieł.
Dziennikarz i pisarz tłumaczy, że stosunki czesko-watykańskie były w XX wieku bardzo napięte i tak jest nadal. Skąd więc pomysł na konkordat?
— Tam jest taka sytuacja, że większość ma koalicja, która jest częściowo konserwatywna, a częściowo nawet chrześcijańska. I dlatego ten parlament zgodził się na tę wersję konkordatu, ale prezydent powiedział „nie”. I bardzo ciekawe są powody. Na przykład taki jest powód, że nie można się zgodzić na tajemnicę spowiedzi, którą ten konkordat, ta umowa chce, że tak powiem, wprowadzić do prawa. Tajemnicę spowiedzi, która byłaby nienaruszalna — wyjaśnia gość podcastu.
Obrońcy konkordatu przekonują, że tak samo jest z tajemnicą adwokacką, lekarską, czy dziennikarską, ale — jak zaznacza Szczygieł — w tych przypadkach sąd może zwolnić ludzi z tej tajemnicy. W przypadku tajemnicy spowiedzi sprawa wygląda inaczej.
— Można księdzu powiedzieć, że się zgwałciło dziecko i ksiądz trzyma to. Można powiedzieć, że się zabiło, można powiedzieć, że się torturowało — dodaje Magdalena Rigamonti, współprowadząca podcast razem z Tomaszem Sekielskim.
— I oni też nie mogą pojąć, że można się na to zgodzić, zwłaszcza że było kilka przypadków takich jak w naszym Kościele i właściwie w każdym Kościele katolickim, molestowania, przypadków gwałtów i w Czechach bardzo często księża się zasłaniali tajemnicą spowiedzi — dodaje Szczygieł.
Kościół pisany małą literą
— Kościół w Czechach ma naprawdę trudno. Oni nawet nie piszą „kościół” dużą literą. I w mojej książce „Zrób sobie raj”, która jest o tym, czy da się żyć bez Boga, czy można być szczęśliwym bez religii, w polskiej wersji mam oczywiście „Kościół” pisany dużą, a w czeskim tłumaczeniu jest wszystko małą — mówi Mariusz Szczygieł.
— To jest ateistyczne społeczeństwo, bardzo zsekularyzowane, mniej więcej 50 proc. twierdzi, że nie wierzy i w ogóle nie ma związków z żadną religią, a 30 proc. nie deklaruje się, nie odpowiada na to pytanie. Zakłada się w związku z tym, że mniej więcej 80 proc. społeczeństwa czeskiego to są ludzie niewierzący, przynajmniej niepraktykujący. A 20 proc. to są katolicy na Morawach i troszkę tam jest husytów i pomniejszych kościołów.
Szczygieł opowiadał też o spotkaniu ze znajomymi w Ostrawie. To miejsce, w którym religijność niemal kompletnie zanikła. — Pracowałem wtedy w „Gazecie Wyborczej” i oni odbierali „Gazetę” jako taką liberalną, krytykującą Kościół. I wyciągają mi nagle przy tej kolacji dodatek, który Gazeta Wyborcza wydała, „Cuda Jana Pawła II”.
I mówią: słuchaj, to ty pracujesz w tej gazecie?
Ja mówię: no tak.
— I wy żeście wydali dodatek o cudach Jana Pawła II?
— No tak.
— Ale są u was dziennikarze, którzy w to wierzą?
— Nie, chyba nie.
— Aha, czyli dla pieniędzy to zrobiliście. Polak po prostu wszystko zrobi dla pieniędzy — relacjonował rozmowę Szczygieł.
— Potem siedzimy, rozmawiamy. Ktoś tam wygooglował, że w Polsce była w parlamencie modlitwa o deszcz. Była wtedy susza. No i teraz ja się musiałem z tej modlitwy o deszcz — bo mnie biorą za tego dyżurnego Polaka — wytłumaczyć. „A to wy się modlicie o deszcz tak jak te afrykańskie plemiona?”, pytali — opowiadał Szczygieł.
Czym jest „Rachunek sumienia”?
Kościół. Dla jednych skompromitowana instytucja cynicznie wykorzystująca religię jako narzędzie do zarabiania pieniędzy. Dla drugich opoka oraz źródło wszelkiego dobra i miłości. „Rachunek sumienia” to nie jest podcast tylko o Kościele. To podcast o ludziach, na których kariery, a czasem i na całe życie, wpływ miała (lub nadal ma) instytucja, jaką jest Kościół katolicki. Jeśli nie macie w sobie uczuć religijnych, koniecznie posłuchajcie. Jeśli je w sobie macie — posłuchajcie tym bardziej.
Historia Kobiet
Newsweek.pl – wiadomości z Polski i ze świata. Najnowsze wydarzenia i opinie a także artykuły z kategorii społeczeństwo, biznes, kultura, historia, psychologia, trendy.
