Na razie uwiera jak kamień w bucie. Czy za rok Kaczyński będzie udawał, że właściwie to o Trumpie nigdy nie słyszał?
– Co się stało? Co się stało? Zes*ało się — śmieje się jeden z liderów PSL, kiedy pytam o uczucie, jakim PiS darzyło amerykańskiego prezydenta. — Tak jest zawsze, jak ktoś za bardzo uwierzy, że wszystko z Ameryki jest super. A tym bardziej uwierzy w Trumpa. Przecież on każdego na dno pociągnie.
Idol europejskiej skrajnej prawicy długo cieszył się jej bezgranicznym uwielbieniem. — Donald Trump przejdzie do historii, bo uratował cywilizację zachodnią — mówił Mariusz Błaszczak. Dominik Tarczyński zabicie Bogu ducha winnych ludzi przez funkcjonariuszy federalnej agencji ICE kwitował krótkim „Good job” (dobra robota). Dla posła Goska sprawa była jeszcze prostsza, bo przy każdej okazji podkreślał, że polityka Donalda Trumpa nie tylko ma sens, ale jest po prostu wytworem umysłu geniusza.
— Czuję się rozczarowany, ale postawą Niemiec i mediów im sprzyjających. Donald Trump gra twardo i lubię taką postawę, bo z obłudnikami i hipokrytami zawsze trzeba tak grać — perorował w rozmowie z Radiem Zet o wojnie z Iranem.
Kiedy przez Polskę przewalała się dyskusja o programie SAFE, Karol Nawrocki przekonywał, że powinniśmy dopasowywać naszą strategię bezpieczeństwa do amerykańskiej, a politycy PiS, że przyjęcie europejskiej pożyczki na zbrojenia to „afront w stosunku do USA” i każde zakupy broni zrobione gdziekolwiek indziej to wręcz zdrada narodowa.
Karol Nawrocki i Donald Trump w Białym Domu, wrzesień 2025 r.
Foto: Zuma Press / Reuters
— I co? Koń, jaki jest, nawet już oni widzą. A taki był ładny, amerykański — polityk rządzącej koalicji polityk KO cytuje drwinę Pawlaka wobec Kargula z „Samych swoich”.
Na razie to tylko lekka niewygoda. Jak nieodcięta metka, która swędzi i irytuje, ale da się z nią żyć. Ale już niebawem — twierdzą politycy koalicji 15 października — to będzie kamień w bucie, a za rok uda, że właściwie Trumpa nie zna, tak jak tydzień po wyborach na Węgrzech udaje, że nie ma nic wspólnego z Orbánem.
A żeby było ciekawiej, to w politycznych kuluarach słychać, że poparcie PiS i Nawrockiego dla ostentacyjnie proputinowskiego Orbána wynikało z osobistej prośby Trumpa. Być może dlatego prezydentowi tak puściły nerwy po pytaniu o nagłą woltę jego stosunku do węgierskiego premiera („Pan redaktor się ogarnie” — krzyczał na dziennikarza).
„Trudno teraz być trumpistą”
Pierwsze sygnały, że coś się zmieniło, pojawiły się po ataku na Iran i żądaniach pomocy dla Trumpa skierowanych do krajów NATO. Amerykański prezydent chciał, żeby jedna z naszych, już opłaconych, baterii Patriot najpierw pojechała na Bliski Wschód. Polska odmówiła.
— Sytuacja na Bliskim Wschodzie, wynikająca przede wszystkim z decyzji Izraela i USA, mogła być wcześniej skonsultowana z sojusznikami w ramach NATO. Jeśli nasz sojusznik zza wielkiej wody chce europejskiej pomocy, to minimalny szacunek wymagałby, by konsultować te sprawy wcześniej, a nie wtedy, kiedy pojawiają się problemy — powiedział w rozmowie Radia Zet Marcin Przydacz, prezydencki szef Biura Spraw Zagranicznych.
Ta wypowiedź wprawiła w zdumienie nie tylko polityków rządzącej koalicji, ale także niektórych PiS-owców, którym do tej pory w głowie nie postało, że można politykę Trumpa skrytykować.
Ale to była tylko przygrywka, bo nie minęły dwa tygodnie, a amerykański prezydent postanowił wrzucić na swoje social media grafikę przedstawiającą go w roli Jezusa uzdrawiającego. „Wpis (i załączona do niego grafika) prezydenta Trumpa na temat Ojca św. Leona XIV przekracza wszelkie normy i jest obrazą Wikariusza Chrystusa, a przez to wszystkich katolików!” — nie zdzierżył na portalu X szef prezydenckiego Biura Bezpieczeństwa Narodowego Sławomir Cenckiewicz.
— Trudno teraz być trumpistą — refleksyjnie przyznaje poseł PiS, którego pytam o ostatnie popisy amerykańskiego prezydenta.
Trump zaczyna być problemem
Trudno nie tylko w Polsce. Po wpisie Trumpa, że Leon XIV „jest SŁABY w kwestii przestępczości i fatalny w polityce zagranicznej”, a w ogóle to nie byłby papieżem, gdyby Trump nie był prezydentem USA, głos zabrała także jedna z największych sojuszniczek Trumpa w Europie, włoska premier Giorgia Meloni. „Uważam za niedopuszczalne słowa prezydenta Trumpa o Ojcu Świętym. Papież jest głową Kościoła katolickiego i słuszne oraz normalne jest to, że apeluje o pokój i że potępia każdą formę wojny” — napisała w oświadczeniu, czym jeszcze bardziej rozjuszyła amerykańskiego prezydenta, który odpowiedział, że „to ona jest niedopuszczalna”.
Włoska prasa twierdzi, że kryzys w stosunkach z Białym Domem przyszedł w samą porę, bo ścisłe związki Meloni z Trumpem groziły jej spadkiem poparcia w kraju. Włoska premier dystansuje się od polityki MAGA. Krytykowała nałożone na Europę cła i odmówiła Amerykanom skorzystania z bazy wojskowej do nalotów na Iran.
W Niemczech popierana przez trumpistów AfD właśnie przegrała z kretesem w lokalnych wyborach w Meklemburgii.
MAGA już nie przyciąga
Jeszcze w zeszłorocznej kampanii prezydenckiej karta Trumpa była jokerem w pisowskiej talii i cały rząd, z premierem na czele, był przekonany, że wygrana Karola Nawrockiego wynika z prawicowego odchylenia, które zostanie z nami na lata. Dlatego Trzaskowski korygował swoją kampanię i udawał bardziej konserwatywnego, niż był, a Donald Tusk kazał zamrozić pracę nad ustawami dotyczącymi aborcji i edukacja zdrowotna weszła do szkół jako przedmiot nieobowiązkowy. Teraz powszechne w rządzie jest przekonanie, że „efekt Trumpa” za rok będzie oznaczał coś zupełnie innego. — Nawrocki po prostu trafił na falę podbitą przez Trumpa, ale za rok to już będzie flauta — twierdzi nasz rozmówca z rządu.
— MAGA ma za sobą szczyt oddziaływania na wyborców. Dzisiaj trumpiści raczej odstręczają od siebie ludzi, niż ich przyciągają. I mówię tu o europejskich politykach kojarzonych z Trumpem — mówi nam analityk polityki międzynarodowej z MSZ.
Rządząca koalicja chce to wykorzystać przed przyszłorocznymi wyborami do polskiego parlamentu. — Po listopadowych wyborach do Kongresu demokraci zaczną stawiać Trumpowi bardzo poważne zarzuty, a on jest w takiej formie, że każde tłumaczenie będzie jeszcze gorsze niż jego brak. Niechęć do Trumpa będzie postępować i będzie on coraz większym problemem dla swoich europejskich sojuszników — wyliczają nasi rozmówcy z rządu.
Popularny jak Nawrocki
Koalicjanci są zgodni, że amerykański prezydent będzie kulą u nogi PiS, ale w diagnozie, co to może oznaczać w polskiej polityce, się różnią. Ministrowie z KO, z którymi rozmawiałam, są przekonani, że w perspektywie wieszczy to upadek „populistycznej międzynarodówki” spod znaku MAGA. Pozostali demokraci w obozie władzy, że raczej korektę kursu i odrzucenie „starych” polityków.
— Nie sądzę, żeby z tego, co stało się na Węgrzech, można było wyciągać daleko idące wnioski przed naszymi wyborami. Magyar odsunął starych, ale programowo to jest centroprawica, czysty Fidesz — uważa koalicyjny minister z gabinetu Tuska. — Po prostu jest przystojniejszy i młodszy od Orbána.
Akurat w Polsce radykałowie rosną w siłę. Wśród czterech najsilniejszych partii jest PiS oraz już nie jedna, ale dwie Konfederacje, z czego jedna wprost antyunijna, antysemicka, antyukraińska i prorosyjska. Grzegorz Braun w I turze wyborów prezydenckich dostał ponad 6 proc. głosów, teraz w niektórych sondażach jego Konfederacja Korony Polskiej ma 10, a przeważnie 7-8 proc.
— Jest to problem dla Polski, ale też problem PiS. My liczymy, że byłoby idealnie, gdyby ludzie Brauna dostali w wyborach jakieś 7 proc. Będą mieć parę mandatów i o niczym nie zdecydują, ale zabiorą 7 proc. PiS — analizuje jeden z ministrów.
Tylko że pula wszystkich prawicowych wyborców się nie zmniejsza. Ci, którzy w zeszłym roku zagłosowali na Karola Nawrockiego, nie nawracają się na koalicję 15 października, a Nawrocki wciąż jest najbardziej popularnym politykiem. Co prawda Koalicja Obywatelska ma powody do radości, bo regularnie w badaniach ma wynik lepszy niż w wyborach, ale trzy partie prawicowe mają razem 47 proc., a dwaj koalicjanci KO lądują pod wyborczym progiem. Ale jak przekonują nasi rozmówcy w rządzie, sondaże to jedno, a światowe trendy to drugie.
Polityk PiS: Jest i źle, i dobrze
Konfederaci, którzy tak jak PiS i ludzie z otoczenia Trumpa jeździli na Węgry i wspierali Orbána, dużo łatwiej niż PiS mówią dzisiaj, że „dotyk Trumpa niszczy” albo „trzeba od niego jak najdalej, bo nas zatopi”, a w ogóle to jest raczej „przypadkiem dla psychiatriów”. Nie tracą jednak rezonu i na poparcie tezy, że radykalne formacje mają się dobrze, przytaczają niemieckie sondaże, gdzie AfD ma w tej chwili 27 proc. poparcia i o 4 punkty wyprzedza CDU/CSU.
I tłumaczą, że upadek Orbána nie wynika z niechęci wyborców do radykalnych populistycznych haseł. Węgierski premier po prostu się zużył. Pokazują mi zdjęcie zrobione w Budapeszcie. Na „wlepce” jest przekreślona sylwetka niskiego człowieka z dużym brzuchem do złudzenia przypominająca Orbána. — To wisiało na każdej ulicy i wszędzie było słychać „Upasiony za nasze” — mówią. — Po prostu ludzie mają dość „starych”, partie kleptokracji po prostu zdychają. Orbán spasł się na władzy, to przegrał.
— Na świecie radykalna prawica jest cały czas mocna i nie można tego lekceważyć — przyznaje osoba z otoczenia premiera Tuska. — Ale jest zauważalna seria dość spektakularnych porażek i widać, że to wprawia ich w pewien dygot. A PiS tak łatwo nie odklei się od Trumpa.
Prawo i Sprawiedliwość zainwestowało wszystko w tę jedną relację, więc nie może nagle się z niej wyrwać, bo nie ma nic w zamian. Przez półtora roku będą więc mówić Polakom, że Donald Trump rozgrywa z całym światem partię szachów 5D, którą tylko on i PiS rozumieją.
— Jest i źle, i dobrze — filozoficznie konkluduje polityk PiS. — Źle, bo nie ma co ukrywać, że tracimy sojuszników, ale z drugiej strony da się to wykorzystać w przyszłorocznej kampanii. Przedstawimy się jako ostatnia galijska wioska stawiająca opór Juliuszowi Cezarowi, czyli Brukseli. Będziemy przekonywać, że tylko polska prawica może przeciwstawić się realnie szaleństwom Unii i po powrocie do władzy blokować jej biurokrację, zielone łady i inne głupoty.