I tura wyborów prezydenckich nie przyniosła wielkiego zaskoczenia, ale różnica między pretendentami przechodzącymi do drugiego starcia sprawia, że nikt nie może spać spokojnie. Potężne zaskoczenie jest także w peletonie. Wysokie poparcie dla skrajnej prawicy oznacza poważne kłopoty Rafała Trzaskowskiego.
Różnica między Rafałem Trzaskowskim a Karolem Nawrockim to niespełna 1,5 pp. Zdecydowanie mniej niż pokazywały sondaże przedwyborcze i zdecydowanie mniej niż miał nadzieję sztab prezydenta stolicy.
Prawie 30 proc. to wynik, którego żaden sondaż nie dawał Karolowi Nawrockiemu. W badaniach robionych w ostatnim tygodniu miał między 25 a 27 proc. Z kolei Trzaskowski miał w niektórych nawet ponad 34 proc. Pytanie, co dalej, bo między tymi dwoma kandydatami rozegra się ostateczne starcie.
To ich głosy przeważą w II turze
Bardzo poważnym zaskoczeniem jest wynik Grzegorza Brauna, który wskoczył na czwartą pozycję. Gdyby dodać wyniki Sławomira Mentzena i Grzegorza Brauna to skrajna prawica miałaby powyżej 21 proc. To oznacza bardzo poważne kłopoty dla sztabu Rafała Trzaskowskiego. Jednocześnie bowiem poparcie dla kandydatów koalicji 15 października i stojącego w opozycji do rządu Adriana Zandberga to niespełna 14 proc. Najpoważniejsze pytanie to co zrobią wyborcy najbardziej radykalnych kandydatów. Mamy takich trzech i to ich wyborcy zaważą na prezydenturze.
Jeśli oficjalne wyniki potwierdzą liczbę głosów oddanych na Sławomira Mentzena i Grzegorza Brauna, można założyć dwa scenariusze. Po pierwsze: zdecydowana większość wyborców Mentzena zagłosuje w II turze na Karola Nawrockiego. Będzie to wynik w granicach 80 proc. wyborców Mentzena. 5 lat temu połowa wyborców Krzysztofa Bosaka zagłosowała na Rafała Trzaskowskiego, ale teraz to się nie powtórzy. Wyborcy Grzegorza Brauna mogą w ogóle nie pójść do wyborów, bo są naprawdę antysystemowi. To Braun kanalizuje teraz niechęć zarówno do KO, jak i PiS. Jego wyborcy uważają, że PiS jest winny obostrzeniom w czasie Covidu, przyjęcia Ukraińców do Polski i podpisania Zielonego Ładu.
Do kogo mówi Rafał Trzaskowski?
Kolejny antysystemowiec to Adrian Zandberg, który zdobył piąte — bardzo wysokie — miejsce. Wyborcy lidera partii Razem to nie są wyborcy spod znaku Nowej Lewicy, to wyborcy, którzy bardziej niż PiS-u nie znoszą liberałów spod znaku Koalicji Obywatelskiej. Dlatego Rafał Trzaskowski większość swojego wystąpienia skierował do lewicy. Trudno dopatrzyć się w pierwszych po ogłoszeniu wyników słowach prezydenta stolicy propozycji dla skrajnej prawicy, dużo natomiast było zapewnień, że konserwatywne wrzutki przed I turą to już przeszłość. Trzaskowski poruszył między innymi temat aborcji, którego do tej pory unikał. Zapewnił także, że jeśli lewica będzie miała dobry pomysł na mieszkalnictwo, to ją wesprze.
— To jest wybór, wybór między cwaniactwem a uczciwością. Zapewniam wam uczciwego prezydenta — mówił Rafał Trzaskowski — Wszyscy zmieścimy się pod biało-czerwoną — dodał.
To był jeden z leitmotivów wystąpienia w Sandomierzu. Wspólnota, jedność, budowanie wspólnego państwa. Rafał Trzaskowski zaczyna wyścig do drugiej tury od sprawdzonego hasła „prezydent wszystkich Polaków”.
Nie mówi do wyborców PiS, którzy nigdy na niego nie zagłosują, ale do tych, którzy właśnie stracili swoich kandydatów i boją się co dalej. Tym razem Szymon Hołownia nie czekał i nie kręcił i poprosił swoich wyborców o poparcie dla Rafała Trzaskowskiego.
Co wydarzy się przed II turą?
Karol Nawrocki kończył bieg w Gdańsku czyli u siebie, a dokładnie w udostępnionej przez Solidarność historycznej sali BHP. Może być zadowolony z wyniku, a jego sztab może podchodzić do następnych dwóch tygodni pracy z pewnym spokojem. W tej chwili chodzi wyłącznie o to, żeby niczego nie zepsuć. Sztabowcy wręcz triumfują po wyniku swojego kandydata i są pewni, że powtórzy się scenariusz sprzed dokładnie 20 lat. W 2005 r. Donald Tusk wygrał pierwszą turę wyborów ponad 2, drugą przegrał 8 punktami.
— Prezydent Lech Kaczyński pierwszą turę z Donaldem Tuskiem przegrał, po to, żeby w II turze zostać najlepszym prezydentem Rzeczpospolitej! — krzyczał podczas wieczoru wyborczego Karol Nawrocki.
Całe wystąpienie Nawrockiego było zbudowane na powtarzaniu, że Trzaskowski jest narzędziem w rękach Tuska i jest Tuskowi potrzebny, żeby mógł zdobyć pełnię władzy. On natomiast będzie niezależny, bo jest bezpartyjny. Teraz przyszedł czas, żeby wykorzystać tę budowaną od listopada narrację. Od razu zwrócił się do Sławomira Mentzena, prosząc go o poparcie.
Sławomir Mentzen wyszedł na scenę zachwycony swoim wynikiem, bo rzeczywiście tak dobrego wyniku Konfederacja nie miała nigdy, ale dla Mentzena oznacza to przede wszystkim objęcie prowadzenia w samej Konfederacji. Od dawna walczył o palmę pierwszeństwa z Krzysztofem Bosakiem i w końcu ją ma. Teraz będzie mógł zacząć spychać swoich partnerów do narożnika.
O czym świadczy duże poparcie dla skrajnej prawicy?
To, że w tych wyborach tak duże jest poparcie dla kandydatów radykalnych, zarówno po prawej jak i po lewej stronie sceny politycznej jest dowodem na zniecierpliwienie wyborców. Po niemal 20 latach świętej wojny między Platformą a PiS-em ponad 25 proc. (wyborcy Mentzena, Brauna i Zandberga) Polaków zagłosowało na kandydatów, którzy nie mają z władzą ani jedną ani drugą nic wspólnego. Po prostu 1/4 Polaków uważa, że to starcie, które oglądamy od lat, jest wyczerpujące nie tylko emocjonalnie, ale zwyczajnie szkodliwe dla Polski. Kolejne wybory to będzie prawdopodobnie ostatnie starcie największych wrogów.
Kolejne dwa tygodnie to będzie niezwykle intensywny czas, bo przy tej różnicy kandydaci nie mogą sobie pozwolić ani na godzinę oddechu. Każde zdarzenie może okazać się tym, które zmieni losy kampanii.