Efektywne wykorzystanie sztucznej inteligencji już jest kompetencją, która decyduje o miejscu na rynku pracy. Według raportu Work Trend Index 2025 aż 84% liderów biznesu w Polsce planuje wdrożyć agentów AI w ciągu najbliższego roku. Microsoft szkoli w Polsce setki tysięcy osób – docelowo ma ich być milion. O tym, jak AI zmienia codzienną pracę, dlaczego najważniejsza jest świadomość jej ograniczeń i jak zacząć, kiedy nie wiemy od czego, opowiada Łukasz Foks, dyrektor ds. inicjatywy AI Skills w polskim oddziale Microsoft.
Newsweek: Czy wykonywanie codziennych czynności szybciej dzięki AI to już oznaka, że potrafimy się nią posługiwać świadomie?
Łukasz Foks: To całkiem trafna obserwacja, bo właśnie na tym polega siła generatywnej AI. Pozwala ona szybciej napisać maila, stworzyć lepsze CV czy sprawniej zaplanować dzień. Czasem wystarczy kliknąć nową ikonkę i nagle okazuje się, że coś, co zajmowało godzinę, trwa pięć minut. Ale to dopiero początek. Świadomość AI nie kończy się na umiejętności korzystania z funkcji, a zaczyna się tam, gdzie pojawiają się pytania: „Skąd pochodzą dane?”, „Czy ta odpowiedź jest wiarygodna?”, „Jak mogę lepiej wykorzystać to narzędzie?”.
Biegłość w AI to dziś przede wszystkim umiejętność krytycznego myślenia. Modele językowe są trenowane na otwartych danych, a więc nie są nieomylne. Mogą też uproszczać czy przekłamywać. Dlatego w Microsoft promujemy podejście, które nazywamy odpowiedzialnym korzystaniem z AI.
Ale przecież to wszystko miało być łatwe. Czy nie ma ryzyka, że użytkownicy po prostu klikają „wyślij”, bo narzędzie coś za nich napisało?
W badaniu Microsoft New Future of Work Report 2024 widzimy, że użytkownicy, gdy widzą wygenerowaną przez AI wiadomość e-mail, bardzo często po prostu ją wysyłają – bez edycji. Czasem wystarczy, że tekst „wygląda znajomo”, przypomina coś, co już wcześniej pisali, i decydują się go użyć.
Dlatego zaczęliśmy dodawać komunikaty ostrzegawcze, które przypominają: „Hej, to może zawierać błędy”. To trochę jak ze starym problemem załączników. Kiedyś zapominaliśmy ich dodać, dziś zapominamy, że AI może się pomylić. I to właśnie chcemy zmienić: promujemy kompetencje, które pozwalają nie tylko korzystać z AI, ale też ją nadzorować, wzbogacać efekty pracy dodatkowymi elementami, łączyć kropki i dodawać coś od siebie.
A czy polski rynek pracy jest gotowy na taką transformację? A może liderzy, którzy mają wdrażać AI w firmach, sami wciąż mierzą się z luką kompetencyjną?
Zdecydowanie widać progres, zwłaszcza po stronie liderów – i to zarówno w dużych firmach, jak i w sektorze MŚP, który zatrudnia w Polsce ponad 6 milionów osób. Z raportu Work Trend Index 2025 wiemy, że aż 84% liderów deklaruje chęć wdrożenia agentów AI w ciągu najbliższego roku. To oznacza, że kategoria została już mentalnie przyjęta, a teraz trzeba przejść z teorii do praktyki.
Wdrażanie AI zaczyna się od prostych, praktycznych pytań: gdzie mam proces, który mogę zautomatyzować? Jakie dane mogą posłużyć agentowi? To są realne kroki, wykonywane z zaangażowaniem zespołu. Ale tu właśnie ujawnia się luka – bo choć 59% liderów twierdzi, że rozumie, czym są agenci AI, tylko 30% pracowników deklaruje podobną pewność co do własnych kompetencji. To wyraźny sygnał, że potrzebna jest szersza edukacja.
I nie wystarczy, by zajmowały się tym tylko firmy technologiczne. Potrzebna jest współpraca z sektorem publicznym, edukacją i lokalnymi społecznościami – od szkół i bibliotek po grupy studenckie. Mamy dziś ogromny dostęp do materiałów edukacyjnych. Trzeba jedynie zainicjować rozmowę, która uruchomi potrzebę poszukiwania rozwiązań. Bo choć technologia bywa zaawansowana, to jej wdrażanie często opiera się na bardzo prostych, praktycznych scenariuszach.
Microsoft pokazuje, że AI to nie tylko narzędzie dla deweloperów, ale dla każdego. Czy to właśnie moment, by zachęcać Polaków – także prowadzących jednoosobowe firmy – do pierwszego kroku, na przykład przez program AI Heroes?
Microsoft już dziś prowadzi w Polsce ponad 20 projektów partnerskich wspierających rozwój kompetencji cyfrowych. AI Heroes to jeden z najważniejszych przykładów. To cykl otwartych spotkań online z polskimi trenerami, którzy prowadzą uczestników od absolutnych podstaw, przez generatywną AI, aż po cyberbezpieczeństwo i pierwsze kroki w tworzeniu agentów AI. Wszystkie materiały są nagrywane, dostępne na żądanie i pozwalają uczyć się we własnym tempie. A potem można przejść na platformę Microsoft Learn, by rozwijać się dalej, korzystając z laboratoriów i modułów dla bardziej zaawansowanych użytkowników.
Próg wejścia jest bardzo niski. Nie trzeba mieć ani specjalistycznego sprzętu, ani inwestować pieniędzy. Wystarczy zwykły telefon albo starszy laptop, bo wszystko działa w chmurze. Co więcej, nie chodzi tylko o zwiększanie produktywności w pracy. AI może pomóc w planowaniu podróży, pisaniu maili, tworzeniu CV, organizowaniu spotkań – czyli we wszystkich aspektach codziennego życia.
Ale to także szansa na realną inkluzję cyfrową. Współpracujemy z Fundacją Aktywizacja nad kursem w języku migowym, pokazującym, jak AI wspiera osoby z niepełnosprawnościami – na przykład w procesach rekrutacyjnych. W ramach programu My Digital Life, realizowanego z Fundacją Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, docieramy też do harcerzy, Kół Gospodyń Wiejskich i strażaków z OSP. Bo choć w Polsce żyje 37,5 miliona ludzi, niemal połowa nadal nie ma podstawowych kompetencji cyfrowych. A bez wyrównania tych szans nie będzie mowy o prawdziwej powszechności AI.
Czy partnerstwa, które Microsoft rozwija w Polsce, pomagają dotrzeć z wiedzą o AI do szerszego grona użytkowników?
Microsoft od lat inwestuje w przygotowanie do rewolucji AI. W skali globalnej tworzymy fizyczne centra danych – to te bardzo materialne elementy sztucznej inteligencji, które pozwalają na skalę obliczeniową i niezawodność usług. Od 2023 roku również Polska jest częścią tej mapy. Mamy region chmurowy Poland Central, czyli ogromne centrum danych, które wspiera zarówno lokalne firmy, jak i uczelnie, naukowców czy startupy.
To oznacza, że każda firma może tu hostować swoje aplikacje albo wykorzystywać moc obliczeniową chociażby do szybkich analiz danych. Współpracujemy z OpenAI – nasze centra danych wspierają rozwój ich modeli, a później te same modele zasilają nasze rozwiązania, takie jak Copilot. Ale też rozwijamy własną rodzinę modeli. Blisko współpracujemy z deweloperami, organizatorami największych konferencji – i to nie tylko jako sponsorzy jednej sesji na scenie, ale jako partnerzy długofalowi. Prowadzimy programy edukacyjne przed, w trakcie i po wydarzeniach, takich jak Data Science Summit czy Code Europe.
Wspomniał Pan o długofalowym przygotowaniu Microsoftu. Czy pozycja firmy jako lidera – m.in. od pięciu lat numer 1 w rankingu Najlepszych Pracodawców Forbes’a w kategorii IT – pomaga także w edukacyjnych inicjatywach?
To, że jesteśmy postrzegani jako lider rynku IT, rzeczywiście pomaga. Daje nam to odpowiedzialność, ale i zaufanie, które jest kluczowe, kiedy mówimy o czymś tak przełomowym jak sztuczna inteligencja. Nie docieramy do ludzi przez masowe kampanie reklamowe. Zamiast tego staramy się tworzyć lokalne partnerstwa, współpracować z fundacjami, wspierać społeczności i wydarzenia. Chcemy mówić ludzkim językiem i budować AI nie „dla ludzi” – tylko razem z nimi.
CZYTAJ WIĘCEJ: Ranking Najlepszych Pracodawców 2024
Skoro mówimy o AI, nie sposób nie wspomnieć o obawach – zwłaszcza tych dotyczących redukcji miejsc pracy. Czy dane z raportu Work Trend Index pozwalają lepiej zrozumieć ten lęk i może nawet odpowiedzieć na niektóre wątpliwości?
Obawy związane z AI są naturalne. Mówimy przecież o technologii, która dopiero wkracza do wielu miejsc pracy. Dlatego kluczowe jest, by jasno komunikować, po co ją wdrażamy. Firmy sięgają po AI nie po to, by zastępować ludzi, lecz by automatyzować powtarzalne procesy i zwiększać wartość dostarczaną klientom.
Oczywiście, automatyzacja może zmienić strukturę niektórych stanowisk, ale to tylko część obrazu. AI otwiera nowe kompetencje. Programiści z narzędziem takim jak GitHub Copilot nie piszą mniej – wręcz przeciwnie, pracują mądrzej. Dostają sugestie w czasie rzeczywistym, ale to oni nadal odpowiadają za jakość. Stają się kuratorami, integratorami, audytorami. Ten sam mechanizm działa w obsłudze klienta, HR czy marketingu.
I tu właśnie raport Work Trend Index trafia w sedno: firmy muszą zadać sobie pytanie, dlaczego chcą wdrożyć AI. Jeśli nie mają jasnego celu, trudno będzie zbudować zaufanie zespołu i realnie skorzystać z technologii. Ale tam, gdzie pojawia się świadomość i plan, dzieje się transformacja. Nie chodzi tylko o szybkość. Chodzi o jakość. O nowe role i nowe znaczenie pracy.
Czy to oznacza, że kluczowe będzie dotarcie z edukacją AI także do mniejszych miejscowości?
Polska ma bardzo dobrą infrastrukturę internetową, ale to nie oznacza, że każdy ma dostęp do wiedzy i narzędzi. Dlatego tak ważne jest, by edukacja AI docierała także do mniejszych miejscowości. Wystarczy jedno lokalne wydarzenie, „wieczór z AI”, żeby ktoś odkrył nową ścieżkę kariery. Dlatego tworzymy również materiały niezależne od konkretnej technologii – tak, by każdy, niezależnie od miejsca zamieszkania czy zaplecza, mógł postawić pierwszy krok.
I właśnie o to chodzi w tej pracy: by AI nie była tylko medialnym hasłem, ale realnym narzędziem, które młody człowiek może wykorzystać – choćby do przygotowania się do egzaminu z pomocą Copilota albo stworzenia własnej aplikacji. Nie rywalizujemy tu jako firmy, a branża technologiczna mówi jednym głosem. Bo zanim ktokolwiek wybierze konkretne narzędzie, musi mieć do czego sięgnąć. Edukacja to wspólna sprawa.
Załóżmy, że ktoś właśnie przeczytał ten wywiad, poczuł się zainspirowany i chciałby rozpocząć swoją przygodę z AI, ale nie wie, od czego zacząć. Co doradziłby Pan komuś, kto ma wolny wieczór i gotowość, by zrobić pierwszy krok?
To pytanie samo w sobie brzmi jak świetny prompt do asystenta AI. I na tym polega siła generatywnej sztucznej inteligencji – że można ją potraktować jak rozmówcę. Wystarczy zapytać: „Nie mam doświadczenia, chcę się przebranżowić – od czego zacząć?” i po chwili pojawiają się konkretne sugestie: materiał wprowadzający, plan nauki na 30 dni, wskazówki, jak napisać CV. To pierwszy krok, który może zrobić każdy, nawet z poziomu telefonu. Można też wejść na naszą platformę AI Skills Navigator, zrobić test umiejętności i poprosić udostępnionego tam asystenta AI o wskazanie szkoleń, które pozwolą rozwinąć dotychczasowe lub nowe kompetencje w pożądanym kierunku.
Oczywiście łatwiej o takich rzeczach mówić z perspektywy Warszawy czy dużej firmy technologicznej. Dlatego w Microsoft inwestujemy również w programy reskillingowe – choćby dla rodzin górniczych czy osób z sektora energetycznego. Pamiętam wiadomość od chłopaka ze Śląska, który pisał, że pochodzi z rodziny górniczej i zastanawia się, czy AI to kierunek dla niego. Moja odpowiedź? Zdecydowanie tak. Bo dziś wiedza nie jest zarezerwowana dla wybranych. Wystarczy jedno pytanie i… droga się zaczyna.