Funkcjonariusze Straży Granicznej oskarżali Bartosza, że próbował wywierać wpływ na ich działania. Podstawą był filmik nagrany przez oskarżonego mężczyznę, który funkcjonariusze zdobyli podstępem. Teraz wolontariusz udzielający pomocy na granicy polsko-białoruskiej został uniewinniony. Sędzia: to osoba o ponadprzeciętnej wrażliwości.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Są takie dni, gdy pogrążony w chaosie, pozbawiony nadziei świat, na chwilę staje się znowu spokojny i piękny. Pozwala przypomnieć sobie o wartościach, przywraca wiarę w znaczenie i sens prawdy. A także w prawo i sprawiedliwość.
I to jest właśnie ten dzień: 26 września 2025 r. sąd rejonowy w Białymstoku uniewinnił człowieka, który od lat udziela pomocy humanitarnej na polsko-białoruskim pograniczu. Pomaga ludziom w drodze. Chroni ich przed głodem i chłodem w polskich lasach, ale także broni przed polskimi służbami granicznymi, które łamiąc prawo, wypychają ich z powrotem na Białoruś, na pewną śmierć.
Oskarżony za pomoc
Jesienią 2024 r. podczas jednej z interwencji Bartosz spotkał grupę migrantów. Był w niej obywatel Somalii, który chciał ubiegać się w Polsce o ochronę międzynarodową. Na miejsce została wezwana Straż Graniczna, a uchodźca w obecności funkcjonariuszy złożył ustną deklarację, że chce ochrony w Polsce. Funkcjonariuszom wręczono też pełnomocnictwo, w którym Somalijczyk upoważnił Bartosza do działania w jego imieniu we wszystkich postępowaniach. Potem mężczyzna został zabrany do placówki Straży Granicznej w podlaskim Michałowie.
Bartosz
Foto: Archiwum własne / Newsweek
Kiedy następnego dnia Bartosz zjawił się w placówce na umówione spotkanie, usłyszał, że Somalijczyk nie chciał jednak składać wniosku o ochronę międzynarodową. Poprosił więc o spotkanie z nim, by sprawdzić, czy to prawda. Funkcjonariusze kategorycznie odmówili. Jak się później okazało, Somalijczyka nie było już w Polsce. Straż Graniczna wydała postanowienie o wydaleniu go na Białoruś. A sam wolontariusz został wyprowadzony siłą z placówki.
— Zaraz potem napisałem skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich, szczegółowo opisując tę sytuację. Następnego dnia byłem w innej placówce, tym razem w Narewce, gdzie asystowałem przy składaniu dwóch wniosków o ochronę. Kiedy skończyłem, zostałem zaproszony do sąsiedniego pokoju. Byłem przekonany, że będziemy ustalali terminy kolejnych przesłuchań, bo miałem tych pełnomocnictw więcej. Okazało się, że w pokoju byli śledczy, którzy zachowywali się tak, że pomyślałem, że są z wydziału wewnętrznego i chcą zbadać nieprawidłowości po stronie służb w związku z tą sytuacją z poprzedniego ranka. I w ten sposób podstępem zatrzymali mój telefon z nagranym przeze mnie filmem, na którym widać, jak wyrzucają mnie z placówki w Michałowie. Ten filmik stał się podstawą aktu oskarżenia przeciwko mnie — opowiada Bartosz.
Bezsilność
Prokuratura oskarżyła go o to, że „wywierał on wpływ na działania funkcjonariuszy SG”, usiłując na nich wymusić przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Miał przy tym stosować groźby bezprawne w postaci słów „macie prze***ane”, „łamiecie prawo”, „zostaną wobec was wyciągnięte konsekwencje”. Prokuratura uważa, że było to przestępstwo z art. 224 par. 2 kodeksu karnego. Groziło mu za to do trzech lat więzienia.
Bartosz twierdzi, że słowa, jakich użył w placówce Straży Granicznej w Michałowie, były emocjonalną reakcją na pogwałcenie prawa, a nie groźbą czy próbą wywierania jakiegokolwiek wpływu. — Towarzyszyła mi bezsilność i świadomość, że mój mocodawca, wycieńczony student, jest w drodze za płot na granicy albo już za nim, a ja jestem siłą wywlekany z placówki przez mężczyzn, którzy odmówili podania nazwisk — tłumaczył jeszcze przed procesem.
W mowie końcowej przed ogłoszeniem wyroku przypominał, że to, jaki ma kolor skory, jakiego jest wyznania, skąd i którędy przyszedł, nie ma znaczenia. — Liczy się człowiek, potrzeba i bezinteresowna pomoc w imię ludzkiej solidarności — mówił Bartek przed sądem w Białymstoku. I prosił o sprawiedliwy wyrok.
Szacunek dla zasad
Sędzia Tomasz Pannert tę prośbę usłyszał. Podkreślał, że oskarżony nie jest typem chuligana, który wdziera się na teren placówki SG. Mówił, że jest on osobą o „ponadprzeciętnej wrażliwości, która cechuje się szacunkiem dla zasad funkcjonowania państwa prawa”.
Przypomniał słowa Bartka, który w czasie procesu tłumaczył, że w placówce Straży Granicznej „zderzył się z murem” i dlatego użył wulgaryzmu. To dlatego powiedział funkcjonariuszom: „Łamiecie prawo, zostaną wobec was wyciągnięte konsekwencje”. — A co miał powiedzieć? Miał wyjść, podziękować, dziękuję panowie, żeście mnie wpuścili. No nie (…), zderzył się z murem i reaguje adekwatnie do sytuacji, w jakiej się znalazł, w jakiej został postawiony przez państwo prawa — mówił sędzia Pannert. Zaznaczył, że użyty przez oskarżonego wulgaryzm „chluby nie przynosi”, ale w takiej sytuacji „sąd może przymknąć na to oko”.
Sam Bartosz po wyjściu z sali rozpraw powiedział, że miał nadzieję na taki wyrok. — Zostałem uniewinniony i to daje mi poczucie, że wymiar sprawiedliwości w Polsce nadal działa (…) i zapadają sprawiedliwe wyroki. W razie sytuacji, kiedy urzędnicy, funkcjonariusze państwowi łamią przepisy, obywatel nadal ma prawo dochodzić sprawiedliwości przed sądem — mówił.
Pogrążony w chaosie świat na chwilę stał się znowu spokojny i piękny. Wyrok uniewinniający przywrócił wiarę w prawo i sprawiedliwość. Szkoda tylko, że sprawa nie była tak oczywista dla prokuratorki, która oskarżała Bartka. Szkoda, że ten proces w ogóle się odbył. Bo to jednak powinno być oczywiste, że każdy, kto pomaga ludziom w drodze, robi to, jak Bartek, w imię ludzkiej solidarności. A za to nie wolno karać.
Rozumiał to sędzia, który niedawno uniewinnił piątkę z Hajnówki. Sędzia rozpatrujący sprawę Bartka też to wie. Oko przymykał tylko w sprawie wulgaryzmów, a w całej sprawie wydał po prostu sprawiedliwy wyrok. Dobry wyrok.