Europa musi stawić czoła wyzwaniom rosyjskiej agresji jako „innemu rodzajowi wojny” — powiedział prezydent Estonii Alar Karis w wywiadzie dla „Newsweeka”.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Rosja dokonała inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r. więc jeśli w ciągu najbliższych kilku miesięcy nie dojdzie do zawarcia porozumienia pokojowego, wojna wkroczy w czwarty rok, a oba kraje stracą w konflikcie dziesiątki tysięcy ludzi.
Ukraina w dużym stopniu polegała na pomocy NATO, otrzymując broń i szkolenia, jednocześnie starała się o dodatkowe wsparcie w postaci produkowanych w USA pocisków Tomahawk, które pozwoliłyby uderzyć głęboko w Rosję, chociaż Stany Zjednoczone jak dotąd opierały się temu krokowi.
Estonia graniczy z Rosją i jest częścią krajów bałtyckich, do których należą również Łotwa i Litwa. Kraj ten znajduje się nieco ponad 400 mil od Moskwy i około 97 mil od Sankt Petersburga.
W ciągu ostatnich dwóch miesięcy Rosja nękała sąsiednie kraje, które są członkami NATO, ostatnio przelatując samolotem nad przestrzenią powietrzną Litwy i Estonii, co zostało uznane za rażące naruszenie suwerenności i prawa międzynarodowego.
Brak jakichkolwiek bezpośrednich działań wojskowych przeciwko tym krajom wywołał pytania o długoterminowe cele i myślenie prezydenta Rosji Władimira Putina, co zdaniem Alara Karisa jest jedynie częścią nietypowego sposobu, w jaki Rosja prowadzi obecnie wojnę.
Rosja testuje sąsiadów
— Myślę, że Rosja wszędzie generuje niepokój — powiedział Karis, dodając, że „te drony są już w Danii i innych miejscach, więc wszyscy powinniśmy być przygotowani” na „inny rodzaj wojny”.
— Oczywiście, mamy pewne doświadczenia z przeszłości z Rosją, wiemy co nieco, ale jest to nasza troska jako świata zachodniego. Wojna w Ukrainie to nie tylko wojna przeciwko Ukrainie, to wojna przeciwko Europie, to wojna przeciwko całemu światu zachodniemu — powiedział estoński prezydent.
— Putin cały czas testuje — dodał Karis. — Mamy jego drony w Polsce, Rumunii i Danii. Mamy ten myśliwiec w Estonii — to jest wojna hybrydowa. Jest też zagłuszanie GPS itd. To właśnie robi Rosja.
— Nie wierzę, że Rosja zaatakuje kraj NATO lub jakikolwiek inny kraj w Europie, ale nadal musimy być przygotowani na odstraszanie — zauważył.
Karis podkreślił również, że „są pewne elementy” wojny w grze, ale ogólnie życie toczy się tak, jakby wojny nie było, nawet w Ukrainie.
Prezydent Donald Trump dążył do zawarcia porozumienia pokojowego między Rosją a Ukrainą jeszcze przed objęciem urzędu na początku tego roku. Trump skontaktował się z Putinem i prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim w tygodniach następujących po jego zwycięstwie w wyborach prezydenckich w USA w 2024 r.
Jednak żadne porozumienie nie zostało zawarte, a Trump w ciągu ostatnich kilku miesięcy zastanawiał się, czy Putin faktycznie dąży do pokoju. Ostatnio Trump zgodził się spotkać z Putinem twarzą w twarz, drugi raz po ich sierpniowym szczycie na Alasce, ale odwołał spotkanie zaledwie kilka dni później.
Trump powiedział dziennikarzom na pokładzie Air Force One w sobotę, że będzie dążył do spotkania z Putinem tylko wtedy, gdy będzie wierzył, że może dojść do porozumienia. Z sierpniowego spotkania wyszedł z pustymi rękami, co sprowadziło na Trumpa ostrą krytykę. Podczas wizyty rozwinął przed Putinem wystawny czerwony dywan.
Putin nie chce pokoju
Karis pozostaje sceptyczny co do zawarcia porozumienia. — Putin, wiemy to już od dawna, nie chce pokoju, to jest pewne — stwierdził w rozmowie z „Newsweekiem”.
— Bardzo trudno jest przewidzieć, jaki będzie następny krok, ale jedno jest pewne — Ukraina chce pokoju, my chcemy pokoju, wszyscy chcą pokoju, ale Putin nie — powiedział Karis.
Jedną z kwestii, która pozostaje w centrum dyskusji między Stanami Zjednoczonymi a europejskimi sojusznikami, jest zobowiązanie do wydatków na obronę wśród sojuszników NATO. Trump już podczas pierwszej kadencji kwestionował brak odpowiednich wydatków na obronę wśród członków NATO. Początkowo wynosiły 2 proc. PKB danego kraju, a następnie wzrosły do 3 proc., zanim członkowie NATO w czerwcu zgodzili się na nowe minimalne wydatki w wysokości 5 proc.
Estonia i inne kraje bałtyckie należą do krajów, które wydają najwięcej w NATO na rozwój obronności, ale niektórzy członkowie, tacy jak Hiszpania, nie wywiązują się z tych zobowiązań. Trump odniósł się konkretnie do niedoborów Hiszpanii, mówiąc, że NATO powinno ponownie rozważyć członkostwo tego kraju, jeśli nie wywiąże się on ze swoich zobowiązań.
Hiszpańska minister obrony Margarita Robles powiedziała na początku tego miesiąca, że siły zbrojne USA są „świadome” zaangażowania Hiszpanii w NATO.
Karis wezwał do cierpliwości wobec członków NATO i ich harmonogramu wypełniania zobowiązań, zauważając, że Niemcy zaledwie kilka lat temu nie spełniały nawet 2-proc. minimum, ale „całkowicie zmieniły podejście do obronności i przemysłu obronnego” i obecnie budują swoje zdolności wojskowe, aby wypełnić swoje zobowiązania.
— Prawdopodobnie tak samo jest z Hiszpanią — powiedział Karis. Dodał, że Estonia wypełniła zobowiązanie w wysokości 5 proc. nie dlatego, że jest to ładna liczba, ale dlatego, że jako mały kraj może dawać przykład.
Podkreślił, że „różne kraje są w różnych sytuacjach, więc pewne rzeczy nie wydarzą się z dnia na dzień”, ale „przywódcy są wystarczająco inteligentni, aby podążać we właściwym kierunku”.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.