W trakcie manifestacji rolników wspieranych m.in. przez górników doszło do awantur. Kilka osób przedarło się na teren Sejmu, w stronę policjantów poleciały kamienie, kilku zostało rannych. Zamieszki wybuchły niedługo po tym, jak do rolników, pomstujących na zapisy Europejskiego Zielonego Ładu (EZŁ) i zalewanie rynku żywnością ze Wschodu z Brukseli, dotarły przełomowe dla branży rolnej wieści.
Komisja Europejska poinformowała, że w przyszłym tygodniu przedstawi nowe propozycje zapisów EZŁ w odniesieniu do rolnictwa. To oznacza, że dotychczasowe plany KE w tym zakresie, które zakładały wyraźne zaostrzenie warunków prowadzenia produkcji rolnej w krajach UE, przestają być aktualne.
Mniej pestycydów, więcej biurokracji
Rolnicy, nie tylko w Polsce, ale też m.in. w Niemczech czy Francji, od tygodni protestowali przeciwko założeniom Zielonego Ładu. Częściowo słusznie. O ile bowiem pod zapisami wymuszającymi na rolnikach ograniczenie stosowania w produkcji roślinnej pestycydów czy obowiązkowe ugorowanie części areałów celem poprawy ich stanu i bioróżnorodności podpisałoby się wielu konsumentów, o tyle próby narzucenia rolnikom skomplikowanych zasad monitorowania stosowania środków chemicznej ochrony roślin słusznie wołały o pomstę do nieba.
Wprowadzały bowiem mnóstwo dodatkowej biurokracji, a też wymagałyby, liczonych w setkach tysięcy złotych w przeliczeniu na każde większe gospodarstwo produkcyjne, inwestycji w systemy monitorowania produkcji.
Eurowybory za pasem
Dzisiejsza decyzja KE oznacza, że Bruksela robi wyraźny krok wstecz. To wyraźny sukces europejskiego rolnictwa, którego zdanie w pracach nad Europejski Zielonym Ładem zostało w dużej mierze zignorowane. Część sukcesu może sobie zapewne przypisać też polski rząd, który w ostatnich tygodniach wyraźnie dystansował się od zapisów EZŁ odnośnie rolnictwa, pomimo tego, że za jego zapisami głosowała w Parlamencie Europejskim zdecydowana większość europosłów obecnej koalicji.
PiS zapewne będzie próbował przypisać zasługę we wstrzymaniu Zielonego Ładu komisarzowi od rolnictwa Januszowi Wojciechowskiemu, choć to on był głównym unijnym urzędnikiem odpowiedzialnym za jego wdrożenie Najważniejszym powodem, dla którego KE zawiesia zapisy EZŁ w odniesieniu do rolnictwa, są jednak wybory do Parlamentu Europejskiego. Wzbierająca fala rolniczych protestów w największych krajach UE zaczęła wpływać na notowania partii rządzących.
Zawieszenie EZŁ w odniesieniu do rolnictwa nie oznacza jednak, że Komisja Europejska zrezygnuje z jego założeń. Wrócą one prawdopodobnie tyle, że w łagodniejszej formie. Jeśli nie w najbliższej, to w nieco dalszej perspektywie. Otwartym pozostaje pytanie, czy ustępstwa Brukseli nie zachęcą do protestów innych grup społecznych, choćby sektora transportowego, właścicieli nieruchomości czy pracowników firm przemysłowych. Ambitne cele redukcji emisji CO2 przez Unię Europejską odbijają się czkawką unijnej gospodarce i coraz częściej słychać, że reformy dotyczące Europejskiego Systemu Handlu Emisjami ETS idą za daleko.
Krwawe zboże w Europie
Na polskim podwórku nadal nierozwiązany pozostaje problem importu produktów rolnych ze Wschodu: z Ukrainy, ale też z Rosji czy Białorusi. Białoruska i rosyjska żywność nie jest bowiem objęta unijnymi sankcjami, krwawe zboża z tych krajów nadal chętnie kupują m.in. Hiszpanie i Włosi. Wprowadzenie unijnego embarga na import produktów rolnych z prowadzącej brutalną wojnę Rosji powinno być kolejnym priorytetem polskiego rządu w rozmowach z UE. W środę wiceminister rolnictwa Michał Kołodziejczak mówił w Sejmie, że rozmowy na ten temat są z Brukselą prowadzone.
Nierozwiązany pozostaje także spór o zboża i towary rolne z Ukrainą. Ukraińskie zboże w teorii może przejeżdżać przez Polskę tylko tranzytem, ale jest więcej niż prawdopodobne, że część dostaw, nawet po opuszczeniu granic Polski, wraca potem na polski rynek ze zmienionymi dokumentami celnymi. Blokowanie granic przez polskich rolników, ale i przewoźników, doprowadziło do poważnych napięć na linii Warszawa-Kijów. Władze Ukrainy jeszcze niedawno groziły retorsjami i zamknięciem granicy na towary importowane z Polski. A Polska ma w handlu z Ukrainą gigantyczną nadwyżkę.
„Financial Times” napisał jednak wczoraj, że ukraiński rząd spuszcza z tonu. Premier Ukrainy Denis Szmyhal zaprzeczył właśnie dystrybuowanym przez ukraińskich dziennikarzy plotkom, jakoby protestujący na polsko-ukraińskiej granicy rolnicy blokowali transporty z pomocą humanitarną, paliwem albo uzbrojeniem.
