Na pierwszy rzut oka list Barbary Nowak do Ryszarda Terleckiego jest miłosny. Ona „po babsku” wyznaje miłość Rysiowi „o kocim chodzie i cudownych srebrnych włosach”. Pod wpływem cytrynówki pisze o uwielbieniu. Ale czy to cała prawda o tej korespondencji?
Miłość jest wokół mnie” – śpiewał zespół Wet Wet Wet w filmie „Cztery wesela i pogrzeb”, a Hugh Grant niezawodnie zasypiał na wszystkie ważne rodzinne okazje, by potem tak pięknie i bezradnie podskakiwać na jednej nodze, z drugą uwięzioną w nogawce garniturowych spodni. Cudowna Andie McDowell z burzą loków wysyłała z ekranu spojrzenia trafiające centralnie w serce. Nie wiem, ile razy to widziałam, ale zawsze przeżywam wzruszenie, może nieco wzmocnione tym, że chociaż tak wiele lat upłynęło, to szczenięcość zachwytu pozostaje.
Ale ja nie o tym. Ja o czymś wręcz odwrotnym. O czymś, co na pierwszy rzut oka może wydawać się miłością, szaleństwem i jedną z opowieści o słodko-gorzkiej sercowej udręce, ale jak się wczytać, okazuje się czymś zupełnie innym, w o wiele większym stopniu wpisującym się w system sprawowania władzy niż w dynamikę afektu.
Korespondencja mailowa kurator Nowak
Mam przy tym bez liku rozterek. Po pierwsze: czy mamy prawo czytać osobistą korespondencję ludzi władzy? Czy osoba zajmująca się polityką, piastująca politycznie umocowane stanowisko, stanowisko powierzone jej z partyjnego nadania, traci przez to prawo do prywatności? W jakim stopniu działalność publiczna może być oddzielona od funkcjonowania w codzienności wraz ze wszystkimi jej emocjonalnymi meandrami?
Najprawdopodobniej, gdybyśmy żyli w idealnym świecie (chociaż żaden konkretny przykład nie przychodzi mi do głowy, prawdopodobnie dlatego, że ludzie są ludźmi), to albo istniałaby wyraźnie określona granica między sferą prywatną i publiczną ludzi władzy, albo wszyscy byliby jak jedna żona, konkretnie żona Cezara, czyli bez najmniejszej nawet skazy. Na planecie Ziemia w XXI w. sytuacja jest jednak nieco bardziej zniuansowana i wyciek (wykradzenie przez hakerów) wiadomości ze skrzynki osoby publicznej rzadko kiedy nie kończy się ujawnieniem szczegółów osobistego życia. Pytanie, jakie są te szczegóły. I drugie: co z nimi zrobimy? I jeszcze jedno: kim jest, za kogo się podawała, jaki miała stosunek do moralności osoba, której sprawa dotyczy? To bez wątpienia istotne, bo jeśli mówimy o kimś, kto bez chwili wahania, w imię realizowania woli partii, wchodził brutalnie w życie innych ludzi, trudno z przekonaniem ubiegać się o taryfę ulgową.
Tak czy inaczej, gdyby ktoś pisał scenariusz filmu o tym, jak Zjednoczona Prawica przez osiem lat rządziła Polską, to czegoś takiego jak romans małopolskiej kurator oświaty Barbary Nowak i marszałka Sejmu Ryszarda Terleckiego by nie wymyślił. To znaczy, może by wymyślił, ale na pierwszym etapie prac zrezygnowano by z tej opcji jako zdecydowanie zbyt nachalnej i za bardzo oczywistej. Rzeczywistość jednak, jak pisał w „Poetyce” Arystoteles, tym się różni od fikcji, że nie kieruje się zasadą prawdopodobieństwa. Dlatego opowieści z życia wzięte bardzo często odbieramy jako niewiarygodne, zbyt grubymi nićmi szyte, przegięte.
Marzenia kurator oświaty
Nikt oczywiście nie uznał oficjalnie prawdziwości korespondencji ujawnionej w ramach operacji „Poufna Rozmowa”. Wiemy jednak, że historia potwierdziła lwią część tejże, chociażby na przykładzie maili Dworczyka. Dowiedzieliśmy się z nich między innymi o tym, w jaki sposób rząd zamierzał pacyfikować protesty Strajku Kobiet. Niejasności związane ze źródłem ujawniającym informacje każą oczywiście zachować ostrożność i zadać sobie pytanie, dlaczego akurat w danym momencie są one podawane do publicznej wiadomości. Kto traci? Kto zyskuje? Trzeba uważnie przyjrzeć się całości politycznej układanki.
Na pierwszy rzut oka list Nowak do Terleckiego jest miłosny. Ona „po babsku” wyznaje miłość Rysiowi „o kocim chodzie i cudownych srebrnych włosach”. Pod wpływem cytrynówki pisze o uwielbieniu, tęsknocie „śladzie jego ręki na jej dłoni”. I sprawa byłaby w stu procentach prywatna, gdyby nie to, że w ujawnionym liście pojawia się bardzo wiele całkiem przytomnie umieszczonych szczegółów, nazwisk, spraw o znaczeniu jednoznacznie politycznym. Dowiadujemy się, że Nowak zawdzięczała swoje stanowisko wpływowemu politykowi PiS, jakim bez wątpienia jest Terlecki; że szukała protekcji dla swojej pracującej w urzędzie miasta córki; że prowadzona przez nią polityka była nieustępliwym realizowaniem linii partii w małopolskich szkołach; że utrzymywała stałe kontakty z politykami PiS oraz z szefem IPN.
Łzy trudnej miłości działają. Niszczącej przez lata małopolskie szkolnictwo kurator Nowak bronią osoby wierzące w ich potęgę. Ale nie dajmy się zwieść: nie wszystkie piosenki są o miłości.
PS. W wyborach samorządowych Barbara Nowak startowała z trzeciego miejsca na liście PiS. Otrzymała blisko 13 tys. głosów i została wybrana do sejmiku woj. małopolskiego.
