AI często mija się z prawdą, czyli po prostu zmyśla. Wykracza też poza zaprogramowane schematy. A to oznacza, że może być nieprzewidywalna.
Unia Europejska przyjęła właśnie AI ACT, dokument, według którego zastosowanie sztucznej inteligencji musi być zgodne z unijnymi wartościami. Jej użycie w tworzeniu dzieł kultury powinno być zaznaczone. AI nie może być wykorzystana do śledzenia emocji ludzkich – to tylko niektóre zapisy z prawa próbującego nadążyć za nowym graczem w naszej cywilizacji. Z otwartymi rękami przyjmujemy obcego – ostrzegał w programie „Hala odlotów” w TVP Kultura prof. Andrzej Zybertowicz, doradca prezydenta Dudy, autor książki „Cyber kontra real”.
Sztuczna inteligencja to obok wojny najgorętszy temat ostatniego roku. Wraz z pojawieniem się ChatGPT przestrzeń publiczną zalały protesty i ostrzeżenia. W USA przez wiele miesięcy trwał strajk scenarzystów i aktorów, którzy domagali się m.in. oznakowania utworów tworzonych przy udziale AI, protestowali przeciwko skanowaniu ich wizerunków i bezterminowego ich wykorzystania.
„New York Times” oskarżył OpenAI i Microsoft (firmy, które udostępniły AI) o wykorzystywanie do trenowania sztucznej inteligencji tekstów dziennikarskich bez zgody autorów. Podali przykłady plagiatów popełnionych przez algorytm. Przedstawiciele polskiej Izby Wydawców Prasy apelują o dodanie do ustawy o ochronie praw autorskich zapisu o wykorzystaniu artykułów i dzieł kultury przez sztuczną inteligencję. Dziennikarze, twórcy kultury zyskaliby dzięki temu 300 mln zł rocznie.
O co w tym wszystkim chodzi?
O zagrożeniach ze strony AI zrobiło się głośno wraz z udostępnieniem przez OpenAI, amerykańską firmę badawczą, ChatGPT 4. Świat oszalał. Odrabianie zadań, pisanie artykułów, piosenek, scenariuszy, prac naukowych nagle stało się dziecinnie proste. Do tego stopnia, że Ministerstwo Edukacji Narodowej likwiduje obowiązek pisania wypracowań w domu. Rozprawki tworzone przez AI są nie do odróżnienia od tych pisanych rękami uczniów.
Jeśli ChatGPT może wykonać za nas brudną robotę, a my dzięki temu zyskamy wolny czas, to dlaczego Elon Musk oraz inni możni i wpływowi tego świata zaapelowali, żeby na pół roku wstrzymać prace nad szkoleniem sztucznej inteligencji?
AI jest mądra naszą mądrością. Trenowanie polega na karmieniu jej milionami treści, które wrzucamy do internetu. Algorytmy zasysają wszystko, co dostępne, budując nieprzebraną bibliotekę wiedzy. Wyposażone w ogromną moc obliczeniową w kilka sekund wypluwają odpowiedzi na każdy temat, pod warunkiem że precyzyjnie zadamy pytanie, że nie pytamy o książki, które ukazały się po 2022 r. i sprawdzimy, czy podane fakty są prawdziwe.
Reid Hoffman, dziennikarz „Wall Street Journal”, w wywiadzie z ChatGPT reklamowanym jako pierwsza książka napisana wspólnie ze sztuczną inteligencją, jest zapewniany przez AI, że człowiek i jego wyobraźnia są nie do zastąpienia w sztuce, w edukacji, dziennikarstwie. W mediach, przynajmniej niektórych, sprawdza się rzetelnie, co jest prawdą, a co kłamstwem. Tymczasem sztuczna inteligencja często mija się z prawdą, czyli po prostu zmyśla. Chat nie jest doskonały, ale uczy się szybciej niż człowiek. AI wykracza też poza zaprogramowane schematy. A to oznacza, że może być nieprzewidywalna. Pesymiści nie wykluczają, że w pewnym momencie zwróci się przeciwko ludziom. Eliezer Yudkowsky, amerykański badacz sztucznej inteligencji, ostrzega, że pewnego dnia AI może po prostu przejąć władzę nad światem. W liście do magazynu „Time” zasugerował, żeby spojrzeć na AI jak na obcą cywilizację myślącą milion razy szybciej niż człowiek.
Słucham ostrzeżeń i być może zachowuję się jak bohaterowie filmu „Nie patrz w górę” z Meryl Streep w jednej z głównych ról, którzy uwikłani w polityczne i biznesowe gry nie dostrzegali nadlatującej w kierunku ziemi zabójczej komety. Ale na razie bardziej niż buntu maszyn boję się tego, co my z nimi robimy. Służby specjalne używają sztucznej inteligencji do inwigilacji oponentów politycznych – patrz Pegasus w Polsce. Firma Cambridge Analytica za pomocą algorytmów zrobiła tak skuteczne pranie mózgów Brytyjczykom, że wypisali się z Unii. Algorytmy stosowane na szeroką skalę zapewniły zwycięstwo Donaldowi Trumpowi. Przed nami kolejne wybory w USA i w Polsce.
Raz użyte narzędzie nie znika. Firmy technologiczne cały czas nas podsłuchują, śledzą nasze nawyki, upodobania, emocje, stan zdrowia. Znają nas lepiej niż my siebie. Komu przekażą te dane? Na ich podstawie wystarczy już tylko podrzucać w social mediach odpowiednie reklamy, wypowiedzi, fake newsy, podsycać nasze lęki i podsuwać polityków, którzy mogą je rozwiązać.
