Dofinansowanie na zatrudnienie niani. Czy ZUS dopłaca?

Dofinansowanie na nianię może znacznie obniżyć koszt zatrudnienia opiekunki do dziecka – państwo przejmuje na siebie obowiązek opłacania większości składek ZUS.

Dzięki temu rodzice mogą mieć pewność, że niania ma legalne zatrudnienie oraz ubezpieczenie zdrowotne. To korzystne rozwiązanie, które zapewnia bezpieczeństwo finansowe osobie zatrudnionej oraz realną ulgę w budżecie rodziny. Jak można z niego skorzystać?

Kto może otrzymać dofinansowanie na nianię?

Dofinansowanie na nianię może otrzymać każdy rodzic, który spełnia określone warunki. Mogą się o nie ubiegać osoby:

• pracujące na podstawie umowy o pracę,

• wykonujące zlecenie, umowę agencyjną lub o świadczenie usług, która stanowi tytuł do ubezpieczeń społecznych,

• prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą,

• prowadzące działalność rolniczą, które nie są ubezpieczone w KRUS jako domownicy.

Dofinansowanie nie przysługuje rodzicom, którzy są zawodową rodziną zastępczą, pobierają zasiłek macierzyński, czy przebywają na urlopie wychowawczym.

Aby rodzice mogli skorzystać z dofinansowania na zatrudnienie niani, odpowiednie warunki musi spełniać także dziecko. Przede wszystkim powinno mieć ukończone co najmniej 20 tygodni. Nie może jednocześnie uczęszczać do żłobka, klubu dziecięcego ani pozostawać pod opieką dziennego opiekuna. 

Państwo opłaca składki za nianię maksymalnie do końca roku szkolnego, w którym dziecko kończy 3 lata, a w wyjątkowych sytuacjach – do ukończenia 4 lat, jeśli nie uda się zapewnić mu miejsca w przedszkolu.

Równie istotne są wymagania wobec samej niani. Opiekunka musi być pełnoletnia i nie może być rodzicem dziecka, którym się zajmuje. Może to być natomiast osoba spokrewniona z maluchem – na przykład babcia lub dziadek.

Ile wynosi dofinansowanie na zatrudnienie niani?

Dofinansowanie na nianie nie ma stałej, określonej kwoty. Jego wysokość zależy od wynagrodzenia niani oraz wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, który obowiązuje w danym okresie. Państwo za pośrednictwem ZUS-u opłaca składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne niani.

Jeśli niania zarabia nie więcej niż połowę minimalnego wynagrodzenia, państwo pokrywa składki w całości, a rodzic nie musi nic dopłacać. Jeśli niania zarabia więcej niż połowę minimalnej pensji, państwo płaci składki tylko od tej połowy – od nadwyżki składki są opłacane wspólnie przez rodziców i nianię.

Można to wyjaśnić, na przykładzie:

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4666 zł brutto, więc jego połowa to 2333 zł.

Jeśli niania zarabia 2333 zł lub mniej – wszystkie składki pokrywa budżet państwa.

Jeśli niania zarabia np. 2433 zł, państwo płaci składki od 2333 zł, a od pozostałych 100 zł składki finansują rodzic i niania.

Jak zgłosić nianię do ZUS-u?

Aby zgłosić nianię do ZUS-u i otrzymać dofinansowanie, należy przede wszystkim podpisać z nią umowę. To tzw. umowa uaktywniająca, która powinna w sobie zawierać:

• strony umowy,

• cel i przedmiot umowy,

• czas i miejsce sprawowania opieki nad dzieckiem,

• liczbę dzieci powierzonych opiece niani,

• obowiązki osoby zatrudnionej,

• wysokość wynagrodzenia, sposób oraz termin jego wypłaty,

• czas pełnienie obowiązków,

• warunki i sposób zmiany oraz rozwiązania umowy.

Kiedy rodzic podpisze umowę z nianią, może przejść do kolejnego kroku – musi zgłosić się do ZUS-u jako płatnik składek. Może to zrobić za pomocą formularza ZUS ZFA.

Dopiero wtedy można przejść do zgłoszenia opiekunki jako osoby ubezpieczonej. Będzie podlegać ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu (formularz ZUS ZUA) albo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu (formularz ZUS ZZA).