Jak mawiała babka mojego przyjaciela, „powiedzieć i obiecać można wszystko”. To zdanie często do mnie wraca, nie tylko w kontekście prywatnych niespełnionych obietnic (zarówno cudzych, jak i własnych), ale również wtedy, kiedy zastanawiam się nad mechanizmami działania polityki.
Ostatnie miesiące, a może nawet lata były tu wyjątkowo intensywne, kula ziemska zaczęła się zdecydowanie szybciej obracać, a wydarzenia następują po sobie tak szybko, że najświeższe newsy od razu mają długie brody. Próby podsumowań w trybie tygodniowym właściwie od razu skazane są na niepowodzenie, bo liczba dramatycznych zwrotów akcji, pułapek, zaskoczeń, podpisów bądź ich braku, bardzo utrudniają syntetyczne podejście. Chyba że rzeczywiście zawrzemy je we wspomnianej na wstępie sekwencji albo bardziej punkowo powiemy sobie, że nie wierzymy politykom i już.
Takie zdania mają jednak pewien, dosyć moim zdaniem poważny, problem. Są mianowicie oparte na generalizacji, a ona zawsze prowadzi na manowce albo wręcz donikąd. Wystarczy przypomnieć sobie doświadczenie kłótni, w której ktoś wyrzucał mi, „że ja nigdy!”, a ja w odpowiedzi desperacko tłumaczyłam, że „ty zawsze!”. Dobrze wiem, że tego rodzaju argumenty (zawsze, każdy, wszędzie, żaden, nigdy itd.) nie stają się źródłem faktycznych przewag, lecz w najlepszym razie doprowadzają do utrwalenia sporu, z którego trudno się wycofać, kiedy człowiek od razu wystrzeli z najcięższej artylerii.
Wszystkie „rozliczenia”, chociaż efektowne, nijak się mają do codziennej, żmudnej rutyny, jaką jest rządzenie państwem.
Tymczasem na horyzoncie politycznym niby najjaśniejsza gwiazda świeci wielki neon z napisem „rozliczenia”. Nie ma on – być może niestety – wiele wspólnego z faktycznym przyglądaniem się opłakanemu stanowi publicznych finansów, lecz jest hasłem wykrzykiwanym przez bardzo wiele zaangażowanych w życie publiczne osób. Do demokratycznej rutyny należy procedura „rozliczania poprzedników” z jednej strony oraz „następców” z drugiej. Wszyscy „patrzą sobie na ręce”, „punktując” błędy i wyjaśniając to, co nie tyle wyjaśnienia akurat wymaga, ile raczej to, co uznają za najbardziej kaloryczne paliwo dla swojej dalszej politycznej aktywności.
Problem polega na tym, że te wszystkie „rozliczenia”, chociaż efektowne, nijak się mają do codziennej, żmudnej rutyny, jaką jest rządzenie państwem. Przede wszystkim dlatego, że świat nie chce się zatrzymać i poczekać, aż my tu sobie w Polsce wszystko ślicznie poukładamy, tylko jak szalony pędzi do przodu, w bezładzie, bezwładzie, chaosie, geopolityce, światowych mocarstwach, ich napięciach i przerażająco konkretnych obawach przed wielką wojną. Żeby za tym wszystkim nadążyć, trzeba naprawdę mocno złapać za puls światowych tendencji. Tymczasem nad Wisłą, po ośmiu latach rządów Zjednoczonej Prawicy, polityka zagraniczna została zredukowana do zestawu pohukiwań, przeznaczonych zresztą na rynek wewnętrzny. Polska z prymuski stała się problemem i żadne poematy o „brzydkich pannach” autorstwa Morawieckiego i Kaczyńskiego nie mogły tej sytuacji zmienić, co najwyżej ją utrwalały.
Trzeba wyraźnie napisać, że ta sytuacja w oczywisty sposób godziła w polską rację stanu, zaś odbudowanie dobrej pozycji naszej ojczyzny na arenie międzynarodowej jest bez wątpienia priorytetem. I za to się rząd Donalda Tuska z całą pewnością fachowo zabrał, podejmując na nowo zerwane przez poprzedników dialogi, między innymi z Unią Europejską czy w ramach odbudowanego Trójkąta Weimarskiego. Umacnianiu pozycji Polski służyła z całą pewnością wizyta prezydenta i premiera w Waszyngtonie, na którą pewien cień rzucił spór wokół wymiany ambasadorów oraz niedotrzymania obietnic zawartych wcześniej między pałacem prezydenckim a MSZ.
Chciałabym, żeby to skupienie na kwestiach międzynarodowych nadal stanowiło priorytet, bo czasy są marne i nie ma się co oszukiwać, Jarosław Kaczyński nie miał racji: Polska nie jest odległą od wszystkich wyspą, tylko państwem położonym w newralgicznym punkcie Europy, od zawsze pomiędzy Wschodem a Zachodem, ze wszystkimi tego konsekwencjami. Dlatego najbardziej oczywistym priorytetem jest wspieranie, jak tylko się da, walczącej Ukrainy. Nie można jednak zapominać o granicy z Białorusią – w tym lesie wciąż trwa dramat ludzi, którzy uciekając przed wojną i nędzą, dali się oszukać Łukaszence. Doktor Paulina Bownik, lekarka, która przez ponad dwa lata dzień w dzień ratowała ich życia, apelowała do rządu Tuska o zmianę polityki migracyjnej i o to, żeby wreszcie skończył się dramat wywózek, przemocy, szczucia psami. 100 dni to z tej perspektywy niedopuszczalnie i niehumanitarnie dużo.
