Zatrzymania ludzi zamieszanych w nieprawidłowości związane z Funduszem Sprawiedliwości mogą zagrozić przesłuchaniu polityka Suwerennej Polski Michała Wosia, który odegrał kluczową rolę w zakupie Pegasusa.
Komisja – o czym piszemy w najnowszym „Newsweeku” – nadal odczuwa nieudane przesłuchanie prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego. Nawet jeśli rzeczywisty przebieg nie jest tak niekorzystny dla śledczych, jak jest to przedstawiane, to w publicznym odbiorze Kaczyński niemal jednogłośnie wygrał starcie z 15 marca.
Winą za to obciążani są przede wszystkim śledczy, reprezentujący koalicję rządzącą, których oskarża się za złe przygotowanie, brak stanowczości szczególnie na początku, gdy Kaczyński odmawiał złożenia przysięgi i dawanie upustu emocjom w jej dalszej części. W rezultacie obrady sprawiały wrażenie prowadzonych chaotycznie, zdominowanych — przynajmniej do czasu wykluczenia posłów Ozdoby i Goska — przez stosujących różne formy obstrukcji śledczych z PiS.
Przeszukanie mieszkania Wosia argumentem do odmowy zeznań?
Od wiceprzewodniczącego Tomasza Treli (Lewica) można usłyszeć, że posłowie wyciągnęli wnioski z tej lekcji. — Trzeba być kategorycznym i reagować bardzo jednoznacznie. Szczególnie w przypadku stosowania obstrukcji – podkreślał w rozmowie z „Newsweekiem”.
Jak się dowiadujemy, takie właśnie działania miały zostać podjęte w związku ze środowym przesłuchaniem byłego wiceministra sprawiedliwości Michała Wosia, który podpisywał się pod dokumentami dotyczącymi zakupu systemu Pegasus dla Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Choćby takie, że przewodnicząca komisji Magdalena Sroka (PSL) otrzymała zgodę z resortu sprawiedliwości na zwolnienie Michała Wosia z tajemnicy. Ma to wytrącić ewentualny argument, do którego odwoływał się prezes Kaczyński, że bez takiej instytucjonalnej zgody nie można składać zeznań.
Problemów jednak nie brakuje, a co więcej, przed ważnym przesłuchaniem ich przybywa. Podczas wtorkowej akcji służb wobec osób zamieszanych w finansowanie przedsięwzięć z Funduszu Sprawiedliwości, funkcjonariusze ABW działający na zlecenie prokuratury, mieli m.in. przeszukać mieszkanie Michała Wosia. Stąd pojawiła się obawa, że były zastępca Zbigniewa Ziobry może to wykorzystać jako pretekst do odmowy składania zeznań. Byłaby to porażka komisji, bo to właśnie Woś nadzorował Fundusz Sprawiedliwości i w imieniu Ministerstwa Sprawiedliwości podpisał decyzję o przekazaniu CBA z funduszu 25 mln zł na zakup Pegasusa.
– Takie zagrożenie jest, ale w naszej ocenie świadek nie ma do tego podstaw. Posiedzenie będzie jawne i dotyczyć będzie spraw, które nie są objęte klauzulami. Jednak jeśli Michał Woś uzna z jakichś powodów, że któreś z pytań będzie dotyczyć kwestii niejawnych, będzie mógł takie zastrzeżenie złożyć i wtedy będzie przesłuchany na posiedzeniu niejawnym. Nie może tego jednak zrobić z góry, do wszystkich pytań – twierdzi jeden ze śledczych. Słychać jednak głosy, według których Woś może w ogóle nie przyjść na posiedzenie albo zastosuje jakiś inny fortel.
Co zezna były wiceminister sprawiedliwości?
Komisja nadal mierzy się z problemem niedostatecznej ilości dokumentów, o który potknęła się podczas przesłuchania Kaczyńskiego. Choć tym razem ma ich więcej — m.in. zgodę na wydanie pieniędzy z Funduszu Sprawiedliwości i dyspozycje przelewów, pod którymi podpisany jest Woś — to niektóre nadal nie zostały udostępnione. Bardzo prawdopodobne jest więc, że były wiceminister zastosuje strategię, która opierać się będzie na przyznaniu, że brał udział w zakupie Pegasusa, ale jako nadzorujący Fundusz Sprawiedliwości zrobił to na stanowczą prośbę służb, które tego narzędzia bardzo potrzebowały, by skutecznie przeciwdziałać przestępczości. Co więcej – zrobił to w przekonaniu, że jest to w pełni legalny zakup, a użycie systemu jest zgodne z polskim prawem.
Pytanie, co będzie chciał powiedzieć na temat kulis tej transakcji, czyli uzgodnień z ówczesnym kierownictwem CBA, ministrem Zbigniewem Ziobrą, który na niego scedował sprawę czy też może nawet z samym Jarosławem Kaczyńskim. Kluczowe w szczególności będzie znalezienie odpowiedzi na pytanie, kto wydał mu polecenie, by kupić Pegasusa z Funduszu Sprawiedliwości. Oczywiście, o ile będzie chciał odpowiedzieć, a nie zasłoni się niepamięcią.
Doświadczenia innych komisji pokazują, że „nie wiem, nie pamiętam” to rutynowa strategia stosowana przez polityków poprzedniej władzy, ale łatwa do rozmontowania. Jak pokazał przykład Lecha Kołakowskiego, czyli byłego wiceministra rolnictwa składającego zeznania przed komisją do spraw afery wizowej, najbardziej skuteczną metodą w takich sytuacjach jest odwołanie do dokumentów, w tym korespondencji mailowej. Problem w tym, że — jak się dowiadujemy — komisja ds. Pegasusa przynajmniej do wtorku nie dysponowała mailami czy innymi dokumentami wymienianymi przez osoby zaangażowane w zakup. To się mogło jednak zmienić, bo dzień przed przesłuchaniem do komisji wpłynęły nowe dokumenty. Nie wiadomo tylko, co zawierają. Być może dowiemy się tego podczas posiedzenia.
