Iran tłumaczy atak na Izrael. „Następna odpowiedź może być silniejsza”

List odnosił się do wcześniejszych ostrzeżeń o „zdecydowanej odpowiedzi” na zabicie przez Izrael siedmiu irańskich wojskowych, w tym dwóch wysokich rangą dowódców Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), w irańskim budynku konsularnym w Damaszku 10 dni temu.

„Działanie to [sobotni atak — red.] było wykonaniem nieodłącznego prawa Iranu do samoobrony, jak określono w art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych” — czytamy w liście — „oraz odpowiedzią na powtarzające się izraelskie agresje wojskowe, w szczególności zbrojny atak 1 kwietnia 2024 r. na irańskie obiekty dyplomatyczne, wbrew art. 2 (4) Karty Narodów Zjednoczonych”.

Artykuł 2 (4) Karty Narodów Zjednoczonych stanowi, że „wszyscy członkowie powstrzymają się w swych stosunkach międzynarodowych od groźby lub użycia siły przeciwko integralności terytorialnej lub niezależności politycznej jakiegokolwiek państwa, lub w jakikolwiek inny sposób niezgodny z celami Organizacji Narodów Zjednoczonych”.

Atak Iranu na Izrael

Irański atak nastąpił w obliczu długotrwałego konfliktu między wieloletnimi wrogami, który został znacznie zaostrzony przez sześciomiesięczną wojnę między Izraelskimi Siłami Obronnymi (IDF) a palestyńską organizacją terrorystyczną Hamas. W obliczu rosnącego napięcia na Bliskim Wschodzie Iravani wyraził ubolewanie z powodu bezczynności Rady Bezpieczeństwa ONZ i ostrzegł, że to Izrael doprowadził do eskalacji sytuacji do tego stopnia, że konieczny stał się bezpośredni atak.

„Niestety, Rada Bezpieczeństwa ONZ nie wywiązała się ze swojego obowiązku utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, pozwalając izraelskiemu reżimowi na przekraczanie czerwonych linii i naruszanie podstawowych zasad prawa międzynarodowego” — napisał Iravani. „Takie naruszenia zaostrzyły napięcia w regionie i zagroziły regionalnemu i międzynarodowemu pokojowi i bezpieczeństwu”.

Iravani powtórzył zobowiązanie Iranu do przestrzegania Karty Narodów Zjednoczonych i zapewnił, że „nie dąży do eskalacji lub konfliktu w regionie”. Jednocześnie podkreślił, że Islamska Republika jest przygotowana do podjęcia dalszych działań, jeśli Izrael zdecyduje się na odwet.

„Ostrzegając przed wszelkimi dalszymi prowokacjami wojskowymi ze strony izraelskiego reżimu” — napisał Iravani — „Islamska Republika Iranu potwierdza swoją niezachwianą determinację do obrony swojego narodu, bezpieczeństwa narodowego i interesów, suwerenności i integralności terytorialnej przed wszelkimi zagrożeniami lub aktami agresji oraz do energicznej i zgodnej z prawem międzynarodowym odpowiedzi na wszelkie takie zagrożenia lub agresje”.

„Islamska Republika Iranu nie zawaha się skorzystać z nieodłącznego prawa do samoobrony, gdy zajdzie taka potrzeba” — dodał. „Jeśli izraelski reżim ponownie dopuści się jakiejkolwiek agresji wojskowej, odpowiedź Iranu będzie z pewnością silniejsza i bardziej zdecydowana”.

Atak Iranu na Izrael

Ambasador Izraela przy ONZ Gilad Erdan również zwrócił się do Rady Bezpieczeństwa ONZ w następstwie irańskiego ataku, który w swoim liście określił jako „wyraźne naruszenie Karty Narodów Zjednoczonych i prawa międzynarodowego” oraz „poważną i niebezpieczną eskalację”.

Wezwał Radę Bezpieczeństwa ONZ do „natychmiastowego zwołania posiedzenia w celu jednoznacznego potępienia Iranu za te poważne naruszenia i podjęcia natychmiastowych działań w celu uznania IRGC za organizację terrorystyczną”.

Izraelscy urzędnicy nie opublikowali jeszcze żadnych kompleksowych szacunków dotyczących szkód lub ofiar irańskiego bombardowania. Siły Obronne Izraela (IDF) poinformowały w środę, w następstwie ataku, że szef sztabu generalnego generał porucznik Herzi Halevi przeprowadza „ocenę sytuacji” z wyższymi urzędnikami wojskowymi.

Wcześniej rzecznik IDF kontradmirał Daniel Hagari stwierdził, że „zdecydowana większość” z ponad 200 irańskich pocisków manewrujących i dronów „została przechwycona poza granicami państwa Izrael przez nasz system obrony powietrznej”, podczas gdy powiedział, że co najmniej jedna baza IDF w południowym Izraelu została trafiona, a jedno dziecko zostało ranne.

W międzyczasie Izrael stanął w obliczu jednoczesnych ataków ze strony innych wrogów sprzymierzonych z szerszą, wspieraną przez Iran „Osią Oporu”. To tworzona przez Iran sieć bojowników, w skład której wchodzą m.in. libański Hezbollah, różne grupy Palestyńczyków, jemeńskie Huti itd.

Z północnej granicy z Libanem ruch Hezbollahu przeprowadził co najmniej dwa oddzielne ataki „w celu wsparcia naszego niezłomnego narodu palestyńskiego w Strefie Gazy oraz w celu wsparcia jego odważnego i honorowego oporu, a także w odpowiedzi na izraelskie nocne naloty, które były celem wielu bezpiecznych wiosek i miast”. IDF oświadczyły, że w odpowiedzi przeprowadziły ataki odwetowe na południowy Liban.

O atakach donoszono również z Jemenu, w którym działa ruch Ansar Allah (Huti), oraz z Iraku, gdzie działa szereg powiązanych z Iranem milicji, które działały pod sztandarem „Islamskiego Ruchu Oporu w Iraku” w tym kraju i sąsiedniej Syrii.

Prezydent Joe Biden kilka dni temu stwierdził, że „Iran — i jego pełnomocnicy działający w Jemenie, Syrii i Iraku — przeprowadzili bezprecedensowy atak powietrzny na obiekty wojskowe w Izraelu” i potępił go „w najostrzejszych możliwych słowach”.

Biden przyznał również, że amerykańskie wojsko pomogło Izraelowi obronić się przed irańskim atakiem.

— Na moje polecenie, aby wesprzeć obronę Izraela, wojsko USA przeniosło samoloty i niszczyciele obrony balistycznej do regionu w ciągu ostatniego tygodnia — powiedział Biden. — Dzięki tym działaniom i niezwykłym umiejętnościom naszych żołnierzy pomogliśmy Izraelowi zestrzelić prawie wszystkie nadlatujące drony i pociski rakietowe.

Prezydent powiedział, że rozmawiał z premierem Izraela Benjaminem Netanjahu, potwierdzając „żelazne zaangażowanie Waszyngtonu w bezpieczeństwo Izraela, który wykazał się niezwykłą zdolnością do obrony i pokonania nawet bezprecedensowych ataków — wysyłając jasny sygnał swoim wrogom, że nie mogą skutecznie zagrozić bezpieczeństwu Izraela”.

Biden obiecał, że spotka się z innymi przywódcami G7 (obejmuje również Kanadę, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię, Wielką Brytanię i Unię Europejską), „aby skoordynować zjednoczoną odpowiedź dyplomatyczną na bezczelny atak Iranu”. Powiedział, że żadne amerykańskie siły ani obiekty nie znalazły się pod ostrzałem podczas irańskiego ataku, ale „pozostaniemy czujni na wszelkie zagrożenia i nie zawahamy się podjąć wszelkich niezbędnych działań w celu ochrony naszych obywateli”.

Przed atakiem i w obliczu powtarzających się irańskich obietnic zemsty za śmiertelny izraelski atak w Syrii, przesłanie Bidena do Teheranu podczas piątkowej konferencji prasowej brzmiało po prostu: „Nie róbcie tego”.

Jednak zarówno Teheran, jak i Waszyngton zaangażowały się również w maraton kontaktów dyplomatycznych, zwłaszcza z krajami regionu, w następstwie ataku Izraela na irański budynek konsularny w Syrii. Jak dotąd ani Stany Zjednoczone, ani Izrael nie zaoferowały żadnych wskazówek co do bezpośredniej odpowiedzi militarnej, a podczas gdy sekretarz stanu Antony Blinken podkreślił w oświadczeniu zaangażowanie administracji Bidena we wspieranie Izraela i zapewnienie bezpieczeństwa amerykańskiego personelu w regionie, zapewnił również, że „nie dążymy do eskalacji”.

Irański atak nie spotkał się jeszcze z takim samym poziomem regionalnego potępienia, jak atak Izraela z 1 kwietnia, choć kraje takie jak Egipt i Arabia Saudyjska wyraziły zaniepokojenie eskalacją napięć.

Chiński MSZ również ostrzegł przed dalszą eskalacją, wskazując na źródło kryzysu w wojnie w Strefie Gazy, podczas gdy rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow rozmawiał z irańskim odpowiednikiem Hosseinem Amirem-Abdollahianem, aby ponownie potępić atak Izraela na irański personel w Syrii i wezwać do wzmocnienia koordynacji i współpracy.

Sekretarz Generalny ONZ António Guterres ostrzegł, że jakakolwiek dalsza eskalacja może jeszcze bardziej zbliżyć region do całkowitego konfliktu.

— Jestem głęboko zaniepokojony bardzo realnym niebezpieczeństwem niszczycielskiej eskalacji w całym regionie — powiedział Guterres. — Wzywam wszystkie strony do zachowania maksymalnej powściągliwości, aby uniknąć jakichkolwiek działań, które mogłyby doprowadzić do poważnych konfrontacji militarnych na wielu frontach na Bliskim Wschodzie. Wielokrotnie podkreślałem, że ani region, ani świat nie mogą sobie pozwolić na kolejną wojnę — zakończył Guterres.

Tekst opublikowany w amerykańskiej edycji „Newsweeka”. Tytuł, lead i skróty od redakcji „Newsweek Polska”.