Jak podają irańskie media państwowe, Irański parlament ratyfikował w środę 20-letnie strategiczne partnerstwo z Rosją, formalizując szeroki sojusz, który rozszerza współpracę wojskową i gospodarczą między dwoma krajami objętymi surowymi sankcjami.
Posunięcie to ma miejsce w momencie, gdy negocjacje nuklearne między Teheranem a Waszyngtonem stoją pod znakiem zapytania, budząc obawy przed ponownym kryzysem na Bliskim Wschodzie. W tym samym czasie również prezydent USA Donald Trump zagroził możliwą akcją militarną, jeśli porozumienie nie zostanie osiągnięte.
Iran i Rosja zacieśniają więzi
Porozumienie pogłębia sojusz Iranu z Rosją w czasie, gdy oba kraje znajdują się pod silną presją zachodnich sankcji. Dla Teheranu pakt stanowi strategiczne zabezpieczenie w sytuacji, gdy rozmowy nuklearne z USA w sprawie wzbogacania uranu słabną. Dla Moskwy jest to kluczowy partner na Bliskim Wschodzie w obliczu trwającej wojny w Ukrainie i rosnącej izolacji ze strony Zachodu. Moment ten podkreśla również szersze zmiany geopolityczne, ponieważ Iran i Rosja starają się rzucić wyzwanie wpływom USA, budując alternatywne ramy obronne i gospodarcze.
Co warto wiedzieć
Pakt został podpisany przez prezydentów Władimira Putina i Masouda Pezeshkiana w styczniu i ratyfikowany przez rosyjską legislaturę w kwietniu. Zawiera on postanowienia dotyczące wspólnych ćwiczeń wojskowych, dzielenia się technologiami obronnymi i koordynacji przeciwko wspólnym zagrożeniom. Nie ma w nim jednak klauzuli o wzajemnej obronie, co odzwierciedla ostrożność Moskwy przed wplątywaniem się w regionalne konflikty Iranu.
Współpraca w zakresie dronów i rakiet
Iran dostarczył Rosji drony Shahed, które były szeroko wykorzystywane w wojnie w Ukrainie, zwiększając możliwości uderzeniowe Moskwy. Iran współpracuje z Rosją w celu produkcji dronów w kraju, aby ominąć zachodnie sankcje i braki w dostawach. Zachodni urzędnicy oskarżyli również Teheran o dostarczanie Rosji pocisków balistycznych, czemu Iran nadal zaprzecza.
Integracja gospodarcza
Umowa ma na celu obejście zachodnich systemów finansowych poprzez połączenie krajowych infrastruktur płatniczych, przy czym ponad 95 proc. dwustronnego handlu odbywa się w rublach i rialach. Odrębna umowa o wolnym handlu między Iranem a kierowaną przez Rosję Euroazjatycką Unią Gospodarczą weszła w życie w zeszłym tygodniu, obniżając cła i pobudza handel. Rosja zobowiązała się również pomóc Iranowi w rozwoju sektora energii jądrowej, w tym w budowie dodatkowych bloków jądrowych.
Rozmowy nuklearne USA-Iran
Tymczasem negocjacje nuklearne między Iranem a Stanami Zjednoczonymi utknęły w martwym punkcie. Iran oświadczył, że nie wstrzyma wzbogacania uranu ani nie zlikwiduje swojego programu rakietowego, podczas gdy Stany Zjednoczone domagają się znaczących ustępstw.
Ich ostatnie spotkanie 11 maja zostało opisane przez Iran jako „trudne, ale użyteczne”, podczas gdy urzędnik USA powiedział, że administracja czuje się „coraz pewniej’. Araghchi powiedział niedawno dziennikarzom, że Oman wkrótce oficjalnie ogłosi czas i miejsce piątych rozmów między Iranem a USA.
Co ludzie mówią
— Ten prawdziwie przełomowy dokument ma na celu stworzenie niezbędnych warunków dla stabilnego i zrównoważonego rozwoju Rosji i Iranu oraz całego naszego regionu euroazjatyckiego — powiedział prezydent Rosji Władimir Putin.
Prezydent Iranu Masoud Pezeshkian dodał: – To ważny nowy rozdział dla naszych krajów.
— Charakter tego traktatu jest przede wszystkim ekonomiczny i obejmuje wszystkie obszary gospodarcze, takie jak handel i turystyka, transport i energia — skomentował minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi.
Co będzie dalej
Po ratyfikacji partnerstwa, Iran i Rosja mają pogłębić współpracę wojskową i gospodarczą, podczas gdy Stany Zjednoczone i ich sojusznicy uważnie monitorują trwające rozmowy nuklearne i rosnące napięcia regionalne.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
