Nowe badanie wykazało, że oddychanie to coś więcej niż tylko wdychanie i wydychanie powietrza. Oddech może nawet służyć do identyfikacji tożsamości.
Naukowcy z Weizmann Institute of Science w Izraelu odkryli, że każda osoba ma odrębny wzorzec oddychania, przypominający „odcisk palca”.
Nie użyjemy wprawdzie oddechu jako zabezpieczenia biometrycznego, ale może być wykorzystywany jako wskazówka dotycząca zdrowia fizycznego i psychicznego.
Badania opublikowane w czasopiśmie „Current Biology” wykazały, że wzorce oddechowe mogą być wykorzystywane do identyfikacji osób z 96,8-proc. dokładnością.
— Intuicyjnie zakładamy, że stopień przygnębienia lub uczucia niepokoju, zmienia sposób, w jaki oddychamy — powiedział autor artykułu prof. Noam Sobel.
— Ale może być też odwrotnie. Być może sposób oddychania powoduje niepokój lub depresję. Jeśli to prawda, możemy być w stanie zmienić sposób oddychania, aby zmienić kondycję zdrowotną — dodał.
Wdech i wydech. Co dalej?
Naukowcy postanowili lepiej zrozumieć, jak działa nasz zmysł węchu. U ssaków, takich jak ludzie, mózg przetwarza zapach podczas wdechu.
Ten związek między mózgiem a oddychaniem skłonił zespół do zastanowienia się: czy nasze wzorce oddechowe mogą odzwierciedlać sposób, w jaki nasz mózg jest okablowany i czy mogą być unikalne dla każdego z nas?
Aby to zbadać, zespół stworzył lekkie, nadające się do noszenia urządzenie, które śledzi przepływ powietrza przez nos nieprzerwanie przez 24 godziny. Urządzenie wykorzystuje miękkie rurki umieszczone pod nozdrzami.
Większość standardowych testów oddechowych, które przeprowadzane były dotychczas, trwa tylko kilka minut. Koncentrują się one głównie na zdrowiu płuc; pomijając tym samym subtelne wzorce oddychania, które występują podczas normalnego codziennego życia.
— Można by pomyśleć, że oddychanie zostało już zmierzone i przeanalizowane pod każdym względem — powiedział Sobel. Natknęliśmy się jednak na zupełnie nowy sposób patrzenia na oddychanie. Traktujemy to jako odczyt mózgu.
W badaniu 100 zdrowych, młodych dorosłych nosiło urządzenia badające oddech podczas wykonywania normalnych czynności. Na podstawie danych naukowcy mogli stwierdzić, kto jest kim — wykorzystując jedynie ich wzorce oddechowe — a wyniki pozostały bardzo dokładne nawet po powtórzeniu po dwóch latach.
W rzeczywistości dokładność była podobna do tej, jaką można zaobserwować w przypadku technologii rozpoznawania głosu.
Identyfikacja po oddechu
— Myślałem, że naprawdę trudno będzie kogoś zidentyfikować, ponieważ każdy robi różne rzeczy, takie jak bieganie, nauka lub odpoczynek — powiedziała współautorka pracy i Timna Soroka.
Badanie wykazało również powiązania między wzorcami oddychania a wskaźnikiem masy ciała (BMI), cyklami snu i czuwania oraz cechami zdrowia psychicznego, takimi jak lęk i depresja.
Na przykład osoby, które uzyskały wyższe wyniki w testach lękowych, miały tendencję do krótszych wdechów i większej zmienności oddechu podczas snu. Należy zauważyć, że żaden z uczestników nie miał formalnej diagnozy dotyczącej zdrowia psychicznego lub warunków behawioralnych.
Wyniki sugerują, że śledzenie przepływu powietrza przez nos w ciągu doby może dać wgląd w stan fizyczny i emocjonalny danej osoby.
Istnieją jednak pewne wyzwania. Obecna wersja urządzenia wykorzystuje rurkę pod nosem, co może przypominać ludziom o chorobie, a noszenie go jest niewygodne.
Nie śledzi również oddychania przez usta i może zsunąć się podczas snu. Naukowcy pracują nad stworzeniem wygodniejszej i dyskretniejszej wersji do codziennego użytku.
W przyszłości naukowcy mają nadzieję sprawdzić, czy naśladowanie zdrowych wzorców oddychania może pomóc poprawić zdrowie psychiczne i emocjonalne ludzi.
— Zdecydowanie chcemy wyjść poza diagnostykę do leczenia i jesteśmy ostrożnymi optymistami — podsumował Soroka.
Odniesienie
Soroka, T., Ravia, A., Snitz, K., Honigstein, D., Weissbrod, A., Gorodisky, L., Weiss, T., Perl, O., & Sobel, N. (2025). Ludzie mają nosowe oddechowe odciski palców. Current Biology, 35(1). https://doi.org/10.1016/j.cub.2025.05.008
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.