Ministra Barbara Nowacka jakby odzyskała dawną energię. Czy spowodowała to zapowiedź Donalda Tuska o tym, że przewietrzy listę ministrów swojego rządu, czy po prostu okrzepła na stanowisku? A może czekała na bezpieczną chwilę, po rozstrzygnięciu wyborów?
Ważne, że dzisiaj, podczas konferencji zobaczyłam dawną Nowacką – tę, która bierze sprawy w swoje ręce i pcha niewygodne tematy, niezależnie od politycznego bilansu. Za to z wdziękiem, bo nie używa młota z udarem, ale sprytu.
Razem z ministrą zdrowia Izabelą Leszczyną i ministrem sportu Sławomirem Nitrasem, Nowacka ogłosiła dzisiaj wprowadzenie do szkół nowego przedmiotu Edukacji Zdrowotnej. Ma ona zastąpić osławione Wychowanie do życia w Rodzinie.
„Będzie przedmiotem holistycznym, znacznie szerszym, ponieważ chcielibyśmy, by do tematu ochrony zdrowia, profilaktyki podejść szczególnie poważnie” – zapowiedziała Nowacka.
W edukacji zdrowotnej znajdą się tematy związane ze zdrowiem psychicznym, sprawnością fizyczną, profilaktyką uzależnień, „oraz oczywiście kwestie dotyczące edukacji seksualnej i wiedzy o człowieku” – mówiła ministra. I przekonywała: „Jeżeli nie zacznie się tej edukacji już w szkole, to będziemy oglądali społeczeństwa coraz bardziej nieświadome jak zapobiegać chorobom, jak przeciwdziałać skutkom braku ruchu, jak reagować w sytuacjach kryzysowych”.
WDŻ to taki szkolny humbug – wszyscy wiedzą, że istnieje, często się o niego kłócą, ale mało kto miał szansę oglądać. Bo WdŻ skupia wszystkie polskie demony – w teorii ma być o seksie, ale pozwala się od lat, aby łapę na temacie trzymał kościół katolicki. Jest więc to przedmiot obarczony zewnętrzną, bo kościelną, ale i wewnętrzną cenzurą. Już jego nazwa wiele mówi o podejściu do tematu – nie chodzi bowiem o to, aby dzieciom i nastolatkom pomóc zrozumieć, co się dzieje z ich seksualnością i jak sobie radzić z wyzwaniami na tym polu. Chodzi o to, aby od razu przekierować ich uwagę na konserwatywno–katolickie podejście do sprawy. Z podręczników do WdŻ pamiętamy cytaty jak ten: „Dziewczyna powinna zdawać sobie sprawę, że więcej niż chłopiec płaci za nietrafny wybór, bo nie ma równości w naturze. On jest dawcą życia, 'siewcą’, natomiast jej ciało 'glebą’, w której będzie wzrastało nowe życie”
Albo ten o zachowaniu dziewictwa: „Wiadomo jednak, że nie chodzi tu tylko o mały fałd błony dziewiczej, ale o coś więcej. To »coś« to integralność osoby ludzkiej. Integralny znaczy związany z całością; to dziewczyna, która »nie rozmienia się na drobne«”. (Teresa Król, „Wędrując ku dorosłości. Wychowanie do życia w rodzinie”).
W ten sposób szkoła od lat ukrywa przed uczniami kwestie ich biologii i każe im rozprawiać się z popędem seksualnym na własną rękę. Do tego wychowując w poczuciu winy, gdy im się nie uda zachować wstrzemięźliwości. I to wszystko w XXI w. gdy dzieci mają wolny dostęp do pornograficznych treści w internecie.
Kto podniesie rękę na ten pomysł?
Na Wdż w szkole mało kto uczęszczał. To znowu kolejny polski demon, czyli przekonanie, że ludzka seksualność podlega jakiejś ideologii, należy ją więc pozostawić do decyzji rodziców. Jest to więc przedmiot nieobowiązkowy, najczęściej przez uczniów omijany. Państwo w roli edukatora seksualnego wyręczały przez całe lata organizacje pozarządowe. I żaden minister edukacji dotąd nie odważył się tej sytuacji zmienić. Wręcz przeciwnie, pamiętny minister z PiS walczył długo i z uporem, żeby wprowadzić ustawę, która zakazywałaby prowadzenia tych zajęć przez NGO’sy.
Byłoby bardzo źle, gdyby i Nowacka się nie odważyła. A jednak się odważyła. W dodatku sprytnie połączyła edukację seksualną z tematami, o których trudno powiedzieć, że mogą podlegać jakiejś ideologii – choć na pewno będzie bój o szczepienia przeciw HPV, które w ramach profilaktyki zdrowotnej mają być organizowane w szkołach. Łatwiej będzie Nowackiej odpierać ataki, ze strony kościoła i konserwatywnej części społeczeństwa, gdy na swojej tarczy wypisała przede wszystkim walkę o poprawę zdrowia psychicznego oraz kondycję fizyczną dzieci i młodzieży. No, pokażcie tego, kto podniesie na taki pomysł rękę w dobie epidemii depresji wśród młodych Polaków?
Nie będzie łatwo
Przedmiot ma wejść w życie dopiero w 2025 r. Wcześniej powołany przez trzy resorty zespół ma opracować podstawę programową. Skład tego zespołu też wiele mówi. Na czele stanie pedagog i seksuolog prof. Zbigniew Izdebski, znany z publikacji i badań dotyczących seksualności młodych ludzi. No i z walki o szczerą i sensowną edukację seksualną. W zespole znalazł się jednak również ksiądz – ks. Arkadiusz Nowak, dlatego jednak, że jest zasłużony we wspieraniu profilaktyki HIV. Oczywiście – nie będzie tak prosto, co pokazał już przykład redukcji podstawy programowej do polskiego i historii. Oba wywołały niemałe poruszenie, a MEN dotąd zbiera cięgi za „wynaradawianie” małych Polaków, mimo że to w ogóle nie miało miejsca.
Strach sobie wyobrazić, co będzie, gdy przyjdzie do rozmów o seksualności. Odkąd pamiętam, duża część rodziców uważała, że są to kwestie światopoglądu nie biologii, od lat ciąży nad tymi lekcjami mit, jakoby same w sobie rozbudzały seksualność dzieci. Zwolennicy tego podejścia uważają, że wystarczy nastolatkom pokazać prezerwatywę, a rzucą się uprawiać niekontrolowanie seks. Jakby nie robili tego i bez tych treningów. Jakby nie obniżał się wiek inicjacji seksualnej, mimo – dotąd – bardzo restrykcyjnego i obarczonego cenzurą podejścia szkoły.
