Cztery projekty ustaw związanych z aborcją trafiły do komisji nadzwyczajnej, a to oznacza, że naprawdę duży problem w koalicji 15 października został zażegnany. Pytanie tylko, co dalej i czy los ustaw jest przesądzony? A także: co partie zrobią z posłami, którzy próbują „cwaniakować”?
Komisja nadzwyczajna zebrała się niemal natychmiast po zakończeniu obrad Sejmu i mogłoby się wydawać, że to coś oznacza. Akurat to nie oznacza absolutnie nic. Sejmowe komisje zbierają się w miarę szybko, żeby się ukonstytuować i wybrać prezydium. A potem się zobaczy.
Przewodnicząca komisji co prawda zapewnia, że będzie szybko, ale skład komisji gwarantuje nieustanną walkę. Zarówno z lewej, jak i z prawej strony zostały na ten odcinek wysłane największe sejmowe fighterki.
„Poważny problem”
Prace komisji to jedno, a jej wyjście z Sejmu to zupełnie co innego. Nawet jeśli komisja będzie pracowała błyskawicznie, merytorycznie, bez awantur i w zgodzie, to ustawy znowu trafią na salę plenarną Sejmu. A tam oprócz puszczanych z głośnika dźwięków bicia serca zdrowego płodu i małych różowych, plastikowych bobasków do złudzenia przypominających noworodki, będzie także kolejne głosowanie.
Tym razem już nad kolejnymi rozwiązaniami prawnymi. I tu pojawia się poważny problem, a raczej kilka, które dzisiaj tylko zaznaczyły swoją obecność. Załóżmy, że — sądząc po składzie komisji nadzwyczajnej jest to możliwe — przychylność komisji zyskuje projekt, w którym zapisany jest 12 tydzień jako termin, do którego możliwa jest terminacja ciąży. Załóżmy, że po dyskusji w komisji lewica trochę odpuściła (to wydaje się już mniej możliwe) i jest to obwarowane jakimiś warunkami.
Projekt przechodzi do trzeciego czytania. Tu pojawia się lista problemów. Bardzo konkretna lista. Trzecia Droga ma tych problemów przynajmniej 22. To liczba posłów PSL, którzy wstrzymali się od głosu albo byli przeciwko wysłaniu ustaw do komisji. To są przynajmniej 22 problemy, bo jest także nieznana liczba problemów w Polsce 2050. Tym razem partia Szymona Hołowni lojalnie, w całości zagłosowała za skierowaniem wszystkich ustaw do dalszych prac, ale przy ostatecznym głosowaniu zapewne około ⅓ klubu byłoby przeciw. W PSL zapewne większość z tych, którzy dzisiaj wstrzymali się od głosu, w ostatecznym głosowaniu byłaby przeciw projektowi. Do tego dochodzą wszystkie głosy PiS i Konfederacji i projekt liberalizujący prawo do aborcji przepada i nawet nie trafia do Senatu.
Załóżmy zatem, że po straszliwej walce i potwornie daleko idących ustępstwach z komisji wychodzi projekt Trzeciej Drogi, który jest powrotem do tego, co przez 30 lat nazywaliśmy „kompromisem aborcyjnym”. Wciąż PSL ma siedem problemów, bo siedmiu posłów formacji jest przeciwko własnemu projektowi, ale 15 wstrzymujących się tym razem zagłosowałoby za. Do tego kilku czy nawet kilkunastu posłów PiS. Tu jednak pojawia się pytanie, co zrobi lewica i jej 26 posłów, jeśli Trzecia Droga odrzuci w pracach komisji wszystkie liberalne projekty.
Zapewne wstrzyma się od głosu, albo wprost będzie przeciw. Tak zwyczajnie z zemsty. Ale i tak jest duże prawdopodobieństwo, że projekt Trzeciej Drogi, o ile wyjdzie z komisji to, wyjdzie także z Sejmu i trafi na biurko prezydenta. Czy Andrzej Duda go podpisze? Logika wskazywałaby, że powinien, bo ten projekt jest prawie identyczny z tym, który sam napisał zaraz po orzeczeniu TK w 2020 r. O ile prezydent w ogóle jeszcze pamięta, że chciał wrócić do „kompromisu” a klub PiS jego projekt trzymał w zamrażarce przez trzy lata.
„Giertych to Giertych”
Koalicja Obywatelska też ma problem. Jeden, ale całkiem spory. Roman Giertych nie pojawił się na sejmowych głosowaniach i ma się tą nieobecnością zająć rzecznik dyscypliny klubowej, bo w klubie była w tej sprawie dyscyplina. Z resztą dyscyplina pojawiła się nagle, kiedy na sejmowych korytarzach zaczęto plotkować, że ktoś może być przeciwko projektom. Giertych był na tyle sprytny, żeby po prostu na głosowaniach się nie pojawić. Nie ma żadnego teatru z wyjmowaniem karty czy nagłym wyjściem do toalety. Zwyczajnie mecenasa nie było i już. Dlatego zapewne rzecznik skrupulatnie sprawdzi jego usprawiedliwienie i uzna, że, no cóż, wypadek losowy.
Ale część polityków KO już mówi, wzruszając ramionami „przecież było wiadomo, że tak będzie, Giertych to Giertych”. Poglądy obecnego posła, byłego wicepremiera, na sprawę aborcji są znane od zawsze. Nie zmieniły się ani od 2001 r., kiedy wszedł do Sejmu, ani od 2006 r., kiedy został wicepremierem w rządzie Jarosława Kaczyńskiego, ani od zeszłego roku, kiedy znalazł się na liście Koalicji Obywatelskiej. Trzeba pamiętać, że kiedy tylko Donald Tusk ogłosił, że Roman Giertych startuje z ostatniego miejsca w Kielcach wszyscy komentatorzy i bardzo wielu polityków Koalicji Obywatelskiej pytało tylko o jedno „co z zasadą, że na listach KO nie będzie nikogo, kto nie zgadza się na aborcję do 12 tygodnia” (bo to Tusk zdążył ogłosić rok wcześniej).
Co z dyscypliną?
W tym przydługim poście na portalu x ówczesny kandydat, a obecny poseł, po pierwsze napisał wprost, że zdania o aborcji nie zmienił i nie zmieni, a potem sporo słów, które kompletnie niczego nie znaczą poza jednym fragmentem „po wyborach, jeżeli zostanę wybrany, to będę lojalnym i przestrzegającym dyscypliny członkiem klubu. To jest oczywiste, gdyż polityka to gra zespołowa”.
Giertych właśnie — niezależnie od tego, jak wiarygodne będzie usprawiedliwienie jego nieobecności — tę obietnicę złamał. W klubie Koalicji Obywatelskiej na pewno nie będzie dyscypliny głosowania w trzecim czytaniu, czyli kiedy Sejm będzie ostatecznie decydował o kształcie prawa do aborcji, bo nawet Donald Tusk nie odważy się na zmuszenie posłów do głosowania w sprawach „światopoglądowych” zgodnie ze swoją wolą. Dzisiaj był ten jeden, jedyny raz, kiedy klub mógł zostać zdyscyplinowany, a Roman Giertych po prostu się nie pojawił, tym samym pokazując całemu światu, że nie jest lojalnym członkiem koalicji i nie gra zespołowo.
Czy to jest poważny problem polityczny? I tak i nie. Po pierwsze niesubordynacja Giertycha może ośmielić resztki konserwatywnego skrzydła, które jeszcze w KO zostały. Ale to raczej mało prawdopodobne. Niemniej sprawa głosowania mecenasa będzie uwierała premiera jak kamyk w bucie. Niby iść można, a jednak szlag człowieka trafia, zwłaszcza kiedy wszyscy dookoła pytają, dlaczego sobie tego kamienia z buta nie wytrzepie.
