Jarosław Kaczyński ucisza brawa, gdy mówi o zmianie Konstytucji na taką z systemem prezydenckim. Już gasi entuzjazm i poparcie ludu PiS-owskiego dla wizji uczynienia Karola Nawrockiego najpotężniejszym prezydentem w historii III RP. Prezes PiS ma koszmarne doświadczenia z Andrzejem Dudą – nie chce, żeby Nawrocki też mu się rozbestwił.
Konstytucja to zbyt poważna rzecz, żeby ją zostawić prezydentowi. Z takiego założenia wychodzi szeregowy poseł.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Kaczyński krąży wokół Konstytucji
We Wrocławiu prezes Prawa i Sprawiedliwości podsumowywał swój dziękczynny objazd Polski. Przy jego okazji napomykał, że obecna konstytucja to „ni pies, ni wydra, coś na kształt świdra”. Chciałby ją oczywiście zmienić na lepszą, ale nie powiedział wprost, co powinna zakładać przyszła Konstytucja.
Za to prezydent wie, jakiej by chciał: Karol Nawrocki chce systemu prezydenckiego – od 2030 roku, kiedy to ma nadzieję, być głową państwa na drugą kadencję.
W najbliższym czasie, co zapowiadał publicznie szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki, Karol Nawrocki ma powołać w Pałacu Prezydenckim swoją radę konstytucyjną. Ma być ona złożona po części z polityków prawicy, ale także z konstytucjonalistów i akademików. Rada ta będzie mieć za zadanie napisać projekt konstytucji – do 2029 roku. A w 2030 roku ta nowa Konstytucja miałaby wejść w życie. Pisanie nowej ustawy zasadniczej to osobisty pomysł Karola Nawrockiego – przedstawił tę ideę w czasie swojego orędzia przed Zgromadzeniem Narodowym 6 sierpnia, gdy składał przysięgę. W szeregach PiS było spore zaskoczenie, ale potem w partii dominowało przekonanie, że teraz można powiedzieć wiele, a co z tego wyjdzie i czy cokolwiek, to jest bardzo odległy horyzont.
Ze słów Jarosława Kaczyńskiego wynika jednak, że na pisanie projektu nowej konstytucji na zlecenie Karola Nawrockiego, nie można machać ręką.
Karol Nawrocki chciałby być najsilniejszym prezydentem w III RP
Karol Nawrocki to jest oczywiste, jest zwolennikiem kursu na system prezydencki. Ba, on już teraz stara się tak rozpychać w swoich – konstytucyjnie dość ograniczonych – kompetencjach, aby nie zmieniając Konstytucji, przekształcać system w quasi prezydencki. A to chce mieć wpływ na kształt ustaw, gdy one są procedowane w Sejmie – ma plan stworzenia prezydenckiego zaplecza w Sejmie, grupy posłów, którzy będą pilotować jego projekty w Sejmie. A to oczekuje od strony rządowej, że projekty ustaw będą z nim konsultowane, nim je uchwali Sejm. A to zapowiada, że żaden kandydat na ambasadora nie uzyska jego podpisu, jeśli na samym początku nie uzyska od niego wstępnego zielonego światła.
To jednak półśrodki. Dopiero nowa konstytucja z systemem prezydenckim spełniłaby jego ambicje. Tę przeforsować musiałby alians PiS, Konfederacji i być może też PSL-u. Perspektywa na uzyskanie większość 2/3 w przyszłym Sejmie przez taki konserwatywny jest iluzoryczna, nie wspominając już nawet o tym, jaka jest szansa, by się kilka formacji porozumiało co do poparcia projektu podsuniętego przez Nawrockiego.
Jednak już sama idea wzmocnienia prezydenta – Nawrockiego – może uwieść przynajmniej część ludu PiS–owskiego czy też szerzej: prawicowych wyborców. Na to prezes PiS nie chce pozwolić. Jarosław Kaczyński ma już bardzo złe doświadczenie z Andrzejem Dudą – dziś już wprost oskarża go o sabotowanie (choćby wetując ustawy sądowe w 2017 roku) rządów Prawa i Sprawiedliwości. Duda wyrwał się z posłuszeństwa wobec Nowogrodzkiej, a o jego wetach Jarosław Kaczyński zaczął się dowiadywać z telewizji. Duda robił to i tak dość zachowawczo i w reżimie obecnej konstytucji.
Teraz Kaczyński mówi „stop”. We Wrocławiu powiedział – co akurat odkrywcze nie jest – że decydując się na konstytucję, można wybrać albo system prezydencki, albo parlamentarno-gabinetowy. Rytualnie też utyskuje, że system polski to – cytując Władysława Gomułkę – „ni pies, ni wydra, coś na kształt świdra” i należy go zmienić.
– To jest model zły. Trzeba coś wybrać. Dzisiaj jestem przekonany, że gdyby tutaj na tej sali przeprowadzić tajne głosowanie, to wygrałby model prezydencki. Jestem całkowicie pewny. I sądzę, że gdyby takie głosowanie przeprowadzić w całym kraju, a nie tylko na tej sali, to też by to wygrało – rzucił prezes PiS we Wrocławiu.
Dodawał, że sam widzi wiele zalet w systemie prezydenckim, ale się nad nimi nie rozwodził – nawet ich nie wymieniał. Od razy przeciął: – Tylko, proszę państwa, prezydenci nie są wieczni, a taka konstytucja powinna obowiązywać przynajmniej przez wiele dziesięcioleci. Wobec tego warto też rozważyć model kanclerski – ten niemiecki, gdzie prezydent ma rolę wyłącznie w istocie pewnego rodzaju ozdoby systemu, a rządzi kanclerz, który ma dużo silniejszą pozycje niż polski premier.
Kaczyński uciszał brawa, gdy wspomniał o systemie prezydenckim.
Brak konkretów
Ale nie jest tak, że Kaczyński ucina dyskusje o zmianie Konstytucji. Jest wręcz przeciwnie. Prezes PiS nie chce oddać pola prezydentowi. W Katowicach na konwencji programowej PiS na panelach dyskusyjnych – a ich ma być 100 albo i więcej – zapewne też będą dyskusje o konstytucji. Dyskusje nad konstytucją mają się w obozie PiS odbywać, ale nie ma twardej decyzji Nowogrodzkiej, aby napisać projekt nowej konstytucji i iść z nią do wyborów w 2027 roku.
W PiS jest ferment wokół konstytucji. Swój projekt pisze były szef Rządowego Centrum Legislacji Krzysztof Szczucki, który dziś jest posłem PiS. O swoich ideach konstytucji pisał też Bartłomiej Wróblewski, też poseł PiS.
Nasi rozmówcy z szeregów PiS przekonują, że Jarosław Kaczyński z rozmysłem nie mówi o żadnych konkretach ws. tego, jak mogłaby wyglądać przyszła konstytucja. Dlaczego? Bo póki mówi o trzeba nowej konstytucji, to się wszyscy na prawicy zgadzają. A jeśliby powiedział, jakiej konkretnie nowej by chciał, to wszyscy by się pożarli.