Izrael w czasie ataku na Iran pokazuje, że współczesna technologia daje możliwość uderzenia w dowolny punkt – nawet umocniony i ukryty głęboko pod ziemią – i wyeliminowanie konkretnego człowieka. Świadczy o tym choćby śmierć gen. Alego Szadmaniego zaledwie cztery dni po awansie na najwyższego rangą irańskiego dowódcę.
Choć Iran przez ostatnie dekady inwestował w rozbudowę podziemnych instalacji wojskowych, począwszy od kompleksów jądrowych po centra dowodzenia Gwardii Rewolucyjnej, to rozwój broni penetrującej zredefiniował pojęcie „bezpiecznego schronienia”. Dziś schron nie gwarantuje już przetrwania. Kluczowe jest nie tylko ukrycie obiektu, ale zdolność do szybkiego przemieszczania się i eliminacji śladów obecności konkretnych osób.
Tymczasem izraelski wywiad wojskowy Aman oraz Jednostka 8200, odpowiedzialna za rozpoznanie sygnałowe, zyskały w ostatnich miesiącach dostęp do nowych narzędzi analitycznych i zdolności satelitarnych. W połączeniu z precyzyjnym uzbrojeniem i samolotami piątej generacji F-35I Adir, Izrael może razić cele niemal w czasie rzeczywistym i to nawet w samym sercu Teheranu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Nie spadają na nich klasyczne „głupie” bomby, a specjalnie skonstruowane przeciwbetonowe bomby penetrujące. Tego rodzaju broń nie tylko jest zdolna do trafienia z chirurgiczną precyzją, lecz także wyposażona w głowice, które umożliwiają przebicie metrowych warstw żelbetu i eksplozję dopiero po wejściu do wnętrza obiektu.
W ten sposób izraelska armia wyeliminowała w pierwszym dniu operacji dowódca Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, gen. dyw. Hosejn Salam, a także jego szef sztabu gen. dyw. Gholamali Rashid oraz szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych, gen. dyw. Mohammad Bagheri. Z kolei piątego dnia w wyniku izraelskiego ataku na Teheran zginął gen. dyw. Ali Szadmani, który cztery dni wcześniej zastąpił gen. Rashida. W ciągu ostatniego półrocza Jerozolima kilkukrotnie używała precyzyjnej broni penetrującej. W marcu 2025 r., gdy zniszczono kompleks pod lotniskiem Duwali w Damaszku, zidentyfikowano użycie bomb GBU-39B z głowicą penetracyjną.
Wcześniej, w grudniu 2024 r., gdy precyzyjne uderzenie w podziemne magazyny w dolinie Bekaa w Libanie zniszczyło stanowiska dowodzenia Hezbollahu oraz tunele używane do przechowywania rakiet. Atak miał miejsce z użyciem pocisków typu ROCKS, wystrzelonych z przestrzeni powietrznej Izraela, bez wlatywania w libańską strefę OPL.
Jak działa broń przeciwko bunkrom?
Z technicznego punktu widzenia bomby penetrujące działają według zasady sekwencyjnego rażenia. Ich głowica składa się z dwóch części. Pierwsza to twardy, najczęściej wolframowy lub stalowy penetrator, który przebija zewnętrzne warstwy konstrukcji, torując drogę drugiej, właściwej głowicy odłamkowo-burzącej lub termobarycznej. Dzięki takiej konstrukcji możliwe jest nie tylko przerwanie ciągu żelbetowych stropów, ale również osiągnięcie strefy, w której znajdują się ludzie, sprzęt lub centra dowodzenia i zniszczenie ich od środka.
Przykładem jest amerykańska bomba BLU-109 o masie 907 kg, z twardym stalowym korpusem, który zawiera 240 kg ładunku wybuchowego typu Tritonal, czyli mieszanki 80 proc. trotylu i 20 proc. proszku aluminiowego. Przebija do dwóch metrów żelbetu i może być używana w konfiguracji GBU-24 Paveway III, która jest naprowadzana laserowo lub GBU-31 JDAM. BLU-109 znajduje się w arsenale Sił Powietrznych Izraela co najmniej od dwóch dekad, a jej skuteczność została potwierdzona m.in. podczas nalotów na cele Hezbollahu w południowym Libanie oraz magazyny broni w Syrii.
Jeszcze bardziej nowoczesną bronią jest GBU-39/B Small Diameter Bomb, która mimo niewielkiej masy, ok. 130 kg, osiąga dużą skuteczność dzięki precyzji i głowicy typu AUP. Jej zdolność do przebijania betonu i trafiania z odchyleniem poniżej 5 metrów czyni ją bronią idealną do eliminowania celów w miejskich aglomeracjach lub budynkach o podziemnych kondygnacjach.
Izraelski atut w ataku na Iran
Izraelska armia posiada w swoim arsenale także broń tej kategorii krajowej produkcji. To pocisk typu ziemia-powietrze o zwiększonym zasięgu i cechach aerobalistycznych, produkowany przez Rafael Advanced Defense Systems. Choć dane na jego temat są szczątkowe, wiadomo, że posiada precyzyjny system INS/GPS oraz terminalny układ naprowadzania elektrooptycznego (EO), co czyni go zdolnym do działania także w środowisku zakłóceń GPS. Jego zasięg szacuje się na 100-150 km, a głowica ma charakter tandemowy: penetrator oraz ładunek zasadniczy.
Według izraelskich źródeł ROCKS został opracowany z myślą o zwalczaniu silnie chronionych celów na terenie Iranu, w tym podziemnych kompleksów jądrowych. Może być przenoszony przez myśliwce F-15I Ra’am, F-16 I Sufa i F-35I Adir, a jego główną przewagą nad bombami klasycznych typów jest zdolność ataku spoza zasięgu systemów przeciwlotniczych przeciwnika dzięki trajektorii aerobalistycznej. Choć w przypadku ataku na Iran Izraelczycy całkowicie sparaliżowali jego obronę przeciwlotniczą już drugiego dnia operacji. Izrael produkuje także bomby penetracyjne serii MPR, które są jednymi z najbardziej zaawansowanych technologicznie narzędzi rażenia precyzyjnego. Jerozolima posiada w arsenale trzy wersje wagowe od 500 do 2000 funtów. Najcięższa z nich MPR-2000, została zaprojektowana z myślą o destrukcji najtrudniejszych celów, głęboko ukrytych lub otoczonych wielowarstwową ochroną. Może przebić nawet 3 metry betonu zbrojonego lub 1 metr stali konstrukcyjnej, zanim dojdzie do detonacji we wnętrzu obiektu.
Irańczycy mają schron, ale to za mało. Izraelska broń niszczy je bez trudu
Iran posiada rozbudowaną sieć schronów i ośrodków podziemnych. Dotyczy to nie tylko infrastruktury jądrowej w Fordo, Araku czy Natanz, ale również kwater i centrów dowodzenia Gwardii Rewolucyjnej oraz jednostek Quds. Jednak żaden bunkier nie jest całkowicie odporny, szczególnie w obliczu broni, która została zaprojektowana właśnie po to, by takie obiekty neutralizować.
Co więcej, irańska strategia bezpieczeństwa opiera się w dużej mierze na decentralizacji i kamuflażu. Wielu wyższych oficerów przebywa poza Teheranem, często w Damaszku, czy Bejrucie, gdzie ich obecność jest nie tylko trudniejsza do ukrycia, ale też bliższa izraelskiemu zasięgowi operacyjnemu. Dlatego, nawet jeśli Iran jest w stanie zapewnić pewien poziom ochrony w dobrze ukrytych instalacjach w głębi kraju, nie oznacza to, że generałowie operujący na linii frontu są bezpieczni.
Izrael pokazuje, że dzisiejsza technologia uzbrojenia daje mu możliwość uderzenia w dowolny punkt, nawet głęboko pod ziemią, i wyeliminowanie konkretnego człowieka. O czym świadczy m.in. śmierć gen. dyw. Alego Szadmaniego zaledwie cztery dni po awansie.
